منادی وحدت حوزه و دانشگاه

پس از ممنوعیت از منبر در فعالیت‌های خود، شیوه‌ای نو اتخاذ کرد که تمرکز فعالیت‌های فرهنگی در دانشکده الهیات و معارف اسلامی و مسجد جاوید از آن جمله بود، چنانچه پس از سخنرانی آیت‌الله خامنه‌ای در مسجد جاوید هر دو دستگیر شدند و مسجد نیز تعطیل گردید. در آستانه اوج‌گیری نهضت اسلامی یعنی سال‌های 56 55، امام جماعت مسجد قبا شد که در جریان انقلاب اسلامی یکی از مهم‌ترین کانون‌های هدایت و سازماندهی بود.

وی علاوه بر مبارزات سیاسی در مسائل علمی تخصصی خود هم صاحب نظر بود که تالیف مقالات متعدد گواه آن است. دکتر مفتح در کنار استاد مطهری و آیت‌الله بهشتی از اعضای موسس و اصلی و سخنگو و اولین دبیرکل جامعه روحانیت مبارز تهران بود. بین آیت‌الله مطهری و دکتر مفتح رابطه دوستانه و محبتی برقرار بود و در فعالیت‌هایی که داشتند، چه فرهنگی و چه سیاسی و مبارزاتی، از نظریات یکدیگر استفاده می‌کردند.

از ویژگی‌های او یکی این بود که فعالیت‌های سیاسی وی هم رنگ فرهنگی داشت، تاسیس مجمع علمی اسلام‌شناسی و انتشار پژوهش‌های ارائه شده در این مجمع به همراه مقدمه‌های فاضلانه ایشان یکی از موارد متعدد خدمات فکری و فرهنگی او است. دکتر مفتح از اعضای شورای انقلاب بود و پس از انقلاب، سرپرستی دانشکده الهیات دانشگاه تهران و کمیته منطقه 4 تهران را نیز به عهده داشت. در مدت کوتاه تصدی در دانشکده الهیات، این دانشکده محل رفت و آمد شخصیت‌های برجسته علمی داخلی و خارج از کشور بود.

وی از جمله شخصیت‌های فعال و موثر انقلاب اسلامی ایران بود و از همین رو آماج کینه و حمله استکبار جهانی و ایادی داخلی آن قرار داشت که سرانجام در 27 آذر 58 مقابل دانشکده الهیات به دست گروهک منحرف فرقان به همراه دو پاسدارش، جواد بهمنی و اصغر همتی به شهادت رسید.

وی قبل از ترور بارها به صورت تلفنی تهدید شده بود. گروه فرقان که مدعی پیروی از راه و اندیشه‌ شریعتی بود، در توجیه اقدامات تروریستی خود به یکی از رایج‌ترین واژه‌هایی که دکتر علی شریعتی طی سا‌ل‌های مبارزه، در میان انقلابیون و مبارزین پراکنده، یعنی «زر و زور و تزویر» استناد می‌کردند. در اثر چنین سطحی نگری از مفاهیم یاد شده و عدم تشخیص مصادیق واقعی آنها، حسن اقرلو، یکی از معدومین گروه فرقان، مفتح را متهم به عضویت در باند تزویر کرده و بیان می‌کند که سه ضلع زر، زور و تزویر عامل انحراف هستند. کمال یاسینی عامل ترور دکتر مفتح محمود کشانی، محمد نوری و حسن نوری از گروه تروریستی فرقان در این عملیات شرکت داشتند. بعدها روز شهادت دکتر مفتح به عنوان روز وحدت حوزه و دانشگاه نامگذاری گردید.

منابع:

1. نیکبخت، رحیم. زندگی و مبارزات آیت‌الله شهید دکتر محمد مفتح، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1384.

2. کردی، علی. گروه فرقان، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1387.

3. رجبی، محمدحسن، علمای مجاهد، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1382.

سهیلا عین‌الله‌زاده