قلعه ضحاک ؛ میزبان 30 قرن زندگی

کلنل مونت ایت انگلیسی درسال 1830 میلادی منطقه باستانی قلعه ضحاک را کشف و آن را آتشکده‌ای کهن معرفی کرد. این قلعه که در 16 کیلومتری جنوب‌شرقی شهر سراسکند از توابع شهرستان هشترود و در بلندی‌های کوه سرمه‌لو واقع شده به وسیله 2 رودخانه احاطه شده است.

این قلعه حدود 10 کیلومتر درازا و یک تا 2 کیلومتر پهنا داشته و از عظیم‌ترین محوطه‌های باستانی آذربایجان‌شرقی به حساب می‌آید. یافته‌های کارشناسان از محل حاکیست منطقه مزبور اوج شکوفایی خود را به دوران اشکانیان مدیون است.

هم‌اکنون تنها بنای خارج از خاک و تقریبا سالم این محوطه باستانی بنایی چهار طاقی متشکل از آجر، گچ و ماسه است که کلنل مونت ایت انگلیسی آن را با توجه به نوع معماری و تزئینات به دوران اشکانی نسبت می‌دهد. این در حالی است که راولینسون دیگر باستا‌ن‌شناس انگلیسی این بنای باشکوه را یادگار ساسانیان می‌داند.گفته می‌شود برجسته ترین نقش بدست آمده از محل گچ‌بری‌های نقش گردونه خورشید است که 2 قطعه از آن برای ترمیم به موزه آذربایجان شرقی منتقل شده است. برخی این قلعه را در نگارش فارسی ضحاک می‌نویسند ولی از آنجا که این قلعه به پیش از اسلام مربوط بوده و از آغاز عصر آهن زندگی در آن جریان داشته بنابراین کاربرد ضحاک در نگارش برای آن نادرست بوده چرا که واژه ضحاک واژه‌ای عربی بوده و به معنای فرد خنده‌رو است و صحیح آن آژدهاک است. به گفته میراث خبر،‌ اما بومیان این قلعه را زوهنگ و زهاک می‌نامند.

مراغه - خبرنگار جام‌جم