نگاهی به بحران گرجستان

در شرایطی که «ساکاشویلی» رئیس جمهور گرجستان همچنان بر حفظ قدرت تاکید دارد اما معارضان نیز حاضر به عقب نشینی از مواقع خود نمی‌باشند. روند مذکور موجب فضایی پرتنش برای گرجستان شده که تکرار انقلاب مخملین در این کشور را در اذهان تداعی کرده است.

در بررسی ریشه‌ای تحولات گرجستان می‌توان گفت که اعتراض‌های مردمی معطوف به حال حاضر نمی‌شود و دارای سابقه‌ای قدیمی است.به طور کلی در گرجستان دو دیدگاه غرب گرا با محوریت حامیان آمریکا و اروپا و پیروان حفظ روابط با روسیه مشاهده می‌شود. تقابل میان طرفین موجب بحران‌های سیاسی و امنیتی برای گرجستان شده است. در این چارچوب ساکاشویلی رئیس جمهور گرجستان با نگاه غرب گرایانه خواستار توسعه روابط با آمریکا و اروپا و حتی پیوستن به ناتو است. این امر سبب شده تا وی همواره مواضعی تند علیه روسیه اتخاذ کند که نتیجه آن را در جنگ اوستیای جنوبی می توان مشاهده کرد.در مقابل جناح‌های مخالف دولت با تاکید بر سلطه طلبی غرب و سیاستهای استعماری آنها در حوزه بالکان و قفقاز و آسیای مرکزی، سیاست همگرایی با مسکو را پیگیری می‌کنند. آنها خواستار ادامه سیاست های گذشته در قالب کشورهای مشترک المنافع هستند تا ضمن تامین منافع خود به مقابله با تهدیدات غرب بپردازند. هر کدام از طیف‌ها تاکید دارند که نگرش و جهت گیری‌های آنها می‌تواند تحقق بخش اهداف گرجستان در منطقه و جهان باشد.

با توجه به اینکه اختلاف دولت و مخالفان آن، برگرفته از خواسته‌های حزبی نبوده بلکه برگرفته از دیدگاههای ایدئولوژیک و جهت گیری منطقه‌ای و جهانی است ،رسیدن طرفین به یک دیدگاه واحد دور از ذهن است. شاهد این مدعا را می‌توان در تحولات گرجستان در طول جنگ روسیه با گرجستان در مرداد ماه 87 مشاهده کرد که چنانکه دولت ساکاشویلی و معارضان در آن زمان از اختلافات خودداری کردند اما با پایان جنگ بار دیگر تقابل‌ها در روابط طرفین آغاز شد که در نهایت به درگیری خیابانی منجر شد. در این میان باید توجه داشت که رقابت غرب و مسکو در منطقه‌ برای حفظ منافع بر بحران‌های داخلی گرجستان دامن زده است به گونه‌ای که برخی ناظران سیاسی بحران کنونی گرجستان را نتیجه تقابل‌های مسکو و غرب می‌دانند. مواضع اتخاذ شده از سوی این جناح‌ها در قبال بحران گرجستان گواهی بر این مسئله است.به هر تقدیر روند تحولات نشانگر ادامه بحران سیاسی در گرجستان برای بلند مدت است، هرچند در ظاهر توافقاتی میان دولت و معارضان برای تقسیم قدرت صورت گیرد.

قاسم غفوری