ثبت تصاویر انقلاب

مستند «برای آزادی» او یکی از سندهای تصویری این انقلاب است که برای مدت‌ها امکان پخش نیافت اما پخش آن در چند سال پیش هم این مستند را دوباره مطرح کرد و هم سازنده‌اش را. ترابی در گفتگویی با «جام‌جم» به نکات زیادی درباره ساخت این اثر اشاره کرده است.

او در بخشی از مصاحبه‌اش آورده است: من شخصا به این موضوع اندیشیدم. حالا که دارد یک چنین واقعه مهمی در مملکت اتفاق می‌افتد، باید این واقعه به نوعی ثبت شود. بعد بختیار آمد، بختیار که آمد شاه رفت. سینما رکس را که آتش زدند تصمیم راسخ برای ساخت فیلم مستند از وقایع انقلاب گرفتم.

یک عده از کارگردان‌هایی که فرنگ درس خوانده بودند مثل سینایی، طیاب، فاروقی و قاجار همزمان با قضیه آتش‌سوزی سینما رکس بیشترشان به خارج رفتند، به این قصد که بمانند. ما گفتیم حالا یک اتفاقی دارد در مملکت می‌افتد باید شخصی اینها را ثبت و ضبط کند. بخصوص بعد از این که سینما رکس را آتش زدند و آن همه آدم کشته شدند. ما از رخدادهای سینما رکس فیلم گرفتیم، در همین مقطع این جرقه در ذهنم زده شد که این کار را انجام دهیم. به همین مدیرمان که در اداره مانده بود، پیشنهاد دادیم که به ما دوربین و نگاتیو بدهد.

این کارگردان مستند در ادامه این مصاحبه، می‌گوید: ما گفتیم می‌خواهیم فیلمی راجع به قیام مردم بسازیم، پاسخ دادند چنین کاری صلاح نیست. در این شرایط که ساواک همه امور را زیر نظر دارد، خطرناک است، گفتند: آقا شما سرت بوی قورمه سبزی می‌دهد، پدر شما را درمی‌آورند. گفتم اگر شما به ما دوربین ندهید، می‌روم در انبار را می‌شکنم و دوربین و ضبط صوت را خودم برمی‌دارم، بعد خودم قفل می‌زنم. مسوولیتش هم با خودم است، چون شما که مسوولیتی ندارید، در حال حاضر، همه چیز دست خود کارکنان است.

خلاصه ما با مرحوم فریدون ری پور صحبت کردیم، ایشان هم اعلام آمادگی کرد که فیلمبرداری را مجانی پیش ببرد. بعد اعلام کردند: نگاتیو هم موجود نیست! آقای قاضی‌زاده از دوستانمان در بیرون دفتر، داشت با ایشان صحبت می‌کرد، گفت 80 حلقه فیلم دارم، با هزینه شخصی آن، 80 حلقه فیلم را خریدم.

مصاحبه «جام‌جم» با حسین ترابی در ایام دهه فجر در ویژه‌نامه انقلاب به چاپ خواهد رسید.

علی احسانی