دو ‌دنیای کاملا ‌متفاوت

امروز «اسکودتو»ی آنان صاحب شهرت جهانی است و تیم‌های معروف‌شان نیز نه فقط هوادارانی داخلی بلکه هزاران نفر را بیرون از مرزها به خود علاقه‌مند می‌بینند و در سلسله ارزشگذاری لیگ‌های جهانی، پس از انگلیس و تقریبا همپا با اسپانیا در رده دوم قرار گرفته‌اند. این که ایران چرا ایتالیا را برای این مهم برگزید، نامعلوم می‌نماید، اما مشخص است که سفر چندی پیش هیات ایتالیایی با در برداشتن جوزپه سینیوری مشهور با همین هدف و در آن جهت صورت پذیرفته است و رایزنی‌های لازم در این خصوص شده بود.

گفته می‌شود؛ در جلسه اخیر معاونان اتحادیه باشگاه‌های فوتبال ایران که در دفتر مرکزی این نهاد تشکیل شد، در اصل و اصول با این که ایتالیا مبنا و الگوی لیگ فوتبال ما باشد و بین دو سو همکاری‌های لازم صورت پذیرد، توافق حاصل شده است. هدف از این تعامل و همکاری، رشد فوتبال حرفه‌ای در کشورمان و رسیدن آن به معیارهای جهانی، ذکر شده است. ظاهرا ایتالیایی‌ها ادعا کرده‌اند که می‌خواهند با ارائه الگوی مناسب، مشکلات موجود در فوتبال ایران بویژه قسمت‌های اقتصادی آن را حل کنند و این کار را نیز به صورت اصولی و اساسی انجام خواهند داد.

تغییر شکل

استفانو کاپرا، یکی از سرکرده‌های هیات اعزامی به تهران که در ورزشگاه آزادی بر یکی از بازی‌های لیگ برتر ایران (پرسپولیس سایپا)‌ نیز از نزدیک نظارت کرد، در طرح پیشنهادی این هیات به اتحادیه فوتبال، جزئیات اجرای پروژه خصوصی‌سازی فوتبال ایران و همین‌طور تغییر شکل برنامه‌ریزی رقابت‌های این رشته و اجرای آن با تقلید از کالچو را تدوین و تشریح کرده است.

ظاهرا طرح اولیه پیشنهادی طرف ایتالیایی تصویب و مقرر شده در نشست شورای مرکزی اتحادیه فوتبال ایران با حضور مدیران باشگاه‌ها درخصوص شکل اجرای طرح تصمیم‌گیری مجدد شود. قرار است یک دور مذاکرات اضافی ضمن سفر متقابل هیات اتحادیه فوتبال باشگاه‌های ایران به ایتالیا انجام شود. این سفر قرار بود اواخر پاییز صورت بگیرد، اما ظاهرا تا اواسط بهمن به تعویق افتاده است. همچنین مقرر شده که هیاتی متشکل از مدیران باشگاه‌ها و اعضای اتحادیه فوتبال به قصد بررسی مشکلات فوتبال کشور، موضوع خصوصی‌سازی و درآمدزایی در فوتبال با مقام‌های عالی‌رتبه سیاسی کشورمان نشست‌هایی داشته باشند و طبق قواعد و مصالح موجود قدم‌های لازم را بردارند و سلسله قواعدی را در این خصوص در دستور کار قرار دهند که با کلیت نظام کشور همخوانی داشته باشد و قواعد مربوط به خصوصی‌سازی و درآمدزایی هم در آن لحاظ شود. یک نشست هم برای کمیته حقوقی اتحادیه فوتبال باشگاه‌های ایران پیش‌بینی شده که هدف از آن بررسی مجدد قوانین فوتبال کشور به قصد شناسایی راه‌های هماهنگ‌سازی آنها با نگرش‌های جدید ازجمله قواعدی است که از ایتالیایی‌ها الگوبرداری و وارد چرخه کار فوتبال باشگاهی در ایران می‌شود.

قابل استناد

آنچه خواندید، شرح اتفاقاتی بود که برای همسو کردن نسبی فوتبال باشگاه‌های ایران و ایتالیا صورت پذیرفته است. نمی‌توان و نباید به انتخاب‌کننده‌های «سریA» به عنوان مبنای حرکت فوتبال باشگاهی ایران ایراد گرفت، زیرا از مطرح‌ترین لیگ‌های حرفه‌ای دنیاست و هر چند به لحاظ نظم تشکیلاتی هنوز پشت سر بوندس‌لیگا قرار دارد و به لحاظ پرهیجان بودن کاملا از انگلیس عقب‌ می‌ماند، اما تا زمانی که مبنای حرفه‌ای و پولساز بودن مدنظر باشد و ملاک‌های یک لیگ خودکفا و سازماندهی شده در دستور کار قرار داشته باشد، می‌توان به آن استناد و از آن تقلید کرد و با حذف وجوهی مثل تقلب‌ها و تبانی‌های مالی و حرفه‌ای که در دهه‌های اخیر بکرات در ایتالیا روی داده و رویکرد به موارد مثبت آن، لیگی بهتر از امروز داشت. با این حال بد نیست به دوستان حاضر در اتحادیه فوتبال باشگاه‌های ایران یادآوری کرد که وقتی ما به لحاظ تشکیلات و وسایل و امکانات، فاصله و تفاوت زیادی با ایتالیا داریم، شروع الگوبرداری سریع از آنها بسیار دشوار خواهد بود و می‌تواند آثار مضری داشته باشد و بر حجم مشکلات بیفزاید. حتی بدترین استادیوم‌های آنان نیز از بهترین ورزشگاه‌های ما در شهرستان‌ها برتر هستند و در حالی که ما مدعی هستیم مساله پخش تلویزیونی مسابقات و حق پخش آن را به تازگی تعیین و اجرا کرده‌ایم، در کالچو دهه‌هایی طولانی است که مساله فوق نظام‌مند شده و مهم‌تر این‌که مساله درآمد بلیت فروشی در ورزشگاه‌ها و چگونگی اختصاص یافتن آن به تیم‌ها مشخص است و بسرعت هم انجام می‌شود. ولی در ایران هنوز ابهام‌ها، کندی‌ها و تاخیرهای بسیار در این زمینه وجود دارد و وقتی صحبت از منابع درآمد‌زایی می‌کنیم، هر چقدر که در ایتالیا این منابع متعدد و با کالچو عجین‌اند، در ایران کمیاب به نظر می‌رسند. این که اتحادیه باشگاه‌ها چگونه می‌خواهد با الگو‌برداری از «سریA» باشگاه‌هایی خودکفا را در ایران شکل دهد و وابستگی آنها به بودجه‌های دولتی و پول کارخانه‌ها را از بین ببرد، واقعا نامعلوم و مبهم می‌‌نماید.

قدر مسلم این که بین باشگاه‌های ایتالیا که از آغاز خصوصی و غیر متکی به دولت بوده‌‌اند، با باشگاه‌های ایران که بدون کمک‌های دولتی، اغلب امکان ادامه حیات را نداشته‌اند، تفاوت‌های زیادی وجود دارد.

فقط آینده نشان می‌دهد همکاری لیگ ایران با «سریA» چه ثمراتی خواهد داشت، اما در نگاه نخست مثل همانند‌سازی دو دنیای کاملا متفاوت می‌‌ماند که طبعا امید و نوید زیادی را برای موفق شدن به دل‌ها نمی‌بخشد و این‌که بین فرهنگ دو کشور برخی نزدیکی‌های نسبی از دیرباز وجود داشته نیز این گمانه‌زنی را باطل و چنین کار سختی را آسان نمی‌‌کند.

وصال روحانی