هوایی برای نفس نکشیدن

این روزها زیاد می‌شنوید اگر می‌خواهید زنده بمانید و از سمی‌که در هوا پراکنده است جان سالم به در ببرید در خانه بمانید. البته این در خانه ماندن نیز هیچ چیز را تضمین نمی‌کند.

حملات آسمی‌ و مشکلات قلبی شما را تهدید می‌کند بخصوص اگر سالمند باشید.

برای خیلی از کسانی که در سن شما قرار دارند کوچکترین نوسانی در آلودگی هوا کافی است تا شرایط خاص جسمی‌شان در وضعیت بحرانی قرار گیرد.

آلودگی هوا بیماری‌های گوناگون به ویژه بیماری‌های قلبی و ریوی را به همراه می‌آورد. براساس آمارهای موجود سهم هر تهرانی از آلودگی هوا بیش از‌500 گرم از انواع آلاینده‌هاست. در سال1952 در حادثه مه دود شهر لندن حادثه غم انگیز فوت 4000 نفر در هوای بسیار سرد روی داد که به علت آلودگی هوا و واژگونی هوای توام با مه بود. مرگ‌های فراوان ناگهانی در افراد مسن و سالمند و همچنین در کودکان و نیز افرادی که به بیماری‌های مزمن قلبی و ریوی مبتلا هستند در مناطق آلوده بسیار مشاهده شده است.

گاز مونواکسیدکربنCO از اگزوز اتومبیل‌ها سبب آلودگی هوا می‌شود. سردرد، خستگی، درد سینه، اختلال ضربان قلب و سکته قلبی، اختلال هوشیاری و اختلال درک و اختلال بینایی از عوارض این آلاینده می‌باشد. بیماران قلبی و مبتلایان به آسم و زنان حامله نسبت به این گاز حساسیت بیشتری دارند. اوزون یا3O نیز از دیگر آلاینده‌هاست که سبب ایجاد آسم و برونشیت مزمن می‌شود. همچنین سرب حاصل از سوخت بنزین سرب دار به مغز، سیستم عصبی، کلیه‌ها و دستگاه خونساز بدن آسیب می‌رساند. بیشترین حساسیت مغز به سرب در دو سال اول زندگی رخ می‌دهد. کاهش قوای شناختی، اختلال تمرکز، کاهش هوش در بچه‌ها و حتی ایجاد معلولیت از مهم‌ترین مضرات سرب است که در بزرگسالان باعث افزایش فشار خون، استفراغ، شکم درد، یبوست و کم خونی می‌شود. اکسید نیتروژن یا2NO حاصل از وسایل نقلیه و کارخانجات نیز سبب ایجاد اختلال در عملکرد ریه و تخریب بافت ریه می‌شود. ایجاد سرفه و تنگی نفس، ادم ریه و تحریک چشمی‌از دیگر عوارض این آلاینده است. دی اکسیدسولفور یا2SO‌ و ذرات اسیدی از سوختن مواد نفتی و ذغال در صنایع ایجاد می‌شود که تاثیر تحریک‌کنندگی روی ریه داشته و منجر به بدتر شدن وضعیت بیماران آسمی ‌می‌شود. امروزه احتمال می‌دهند که شاید افزایش شیوع آسم به علت افزایش ذراتی باشد که از لاستیک اتومبیل‌ها متصاعد می‌شود. باید توجه داشت که‌80 درصد آلودگی هوای تهران ناشی از سوخت خودروهاست. ایجاد سرطان ریه ناشی از آلودگی هوا به علت اثر دی اکسید نیتروژن و ترکیب ( PANپراکسی استیل نیتریل) است که ترکیبی بسیار مرگ آور و سمی‌است. در ضمن شواهدی دال بر وجود رابطه میان سرطان معده و آلودگی هوا به دست آمده است.

آلودگی هوا روی افراد سالمند، به شکل کاهش اکسیژن موجود در خون که سبب کاهش رسیدن اکسیژن به قلب می‌شود و نیز ایجاد اختلال تنفسی در سالمندان به ویژه افراد مبتلا به آسم، برونشیت مزمن و آمفیزم می‌کند. ایجاد سردرد، خستگی، درد سینه، اختلال ضربان قلب و سکته قلبی نیز از پیامدهای آلودگی هواست. در افراد مسن به علت عدم وجود مکانیسم دفاعی کارآمد در ریه، خطر عفونت‌های تنفسی افرایش می‌یابد. افزایش فشار خون سیستولی و دیاستولی نیز به علت آلودگی با سرب در بزرگسالان دیده می‌شود. طبق تحقیقات انجام شده در مونترال کانادا، افرایش آلودگی با اوزون، مواد معلق و سولفات‌ها نسبت مستقیمی‌با مراجعه سالمندان بالای‌64 سال به بخش اورژانس بیمارستان‌ها به دلیل مشکلات تنفسی دارد. در مورد سالمندان مشکلات دیگری چون تغذیه، استرس، مصرف الکل، سیگار و دخانیات و نیز نحوه فعالیت کاری آنها در محیط شهر با آلودگی هوا در میزان شکایات آنها دخیل است. علاوه بر این ایجاد سرطان ریه و گاه سرطان معده را در سالمندانی که در شهرهای آلوده زندگی می‌کنند به خوبی می‌توان مشاهده کرد. آلودگی هوا می‌تواند سبب ایجاد اختلال در سیستم ایمنی بالغان و بزرگسالان شود.

کاهش مدت حضور در فضای آلوده ضروری است. در محیط آلوده از هرگونه فعالیت اضافی و ورزش نامناسب خودداری کنید. درمان بیماران ریوی با احساس تنگی نفس حتما نیاز به مراجعه به پزشک دارد. سالمندان باید به خاطر داشته باشند که در شرایط بحران آلودگی هوا نباید از اتاق و یا دفتر کار خود خارج شده و همواره باید پنجره‌ها بسته و از سیستم تهویه‌ای که دارای فیلترهای کامل است استفاده کنند. در صورتی که اعلام می‌شود آلودگی هوا ادامه خواهد داشت بهتر است سالمندان موقتا از منطقه خارج شوند. استفاده از وسایل حفاظت شخصی و ماسک‌های شیمیایی بهترین وسیله جلوگیری کننده از استنشاق ذرات آلوده است. ماسک‌های پارچه‌ای به نظر نمی‌رسد که مانع عمده‌ای برای عبور گازهای سمی ‌باشند.

ماندانا ملا‌ علی