رویایی به نام مالکیت معنوی

در ایران تنها قانونی که به حمایت از حقوق مادی و معنوی آثار و تولیدات فکری می‌پردازد، قانون «حمایت از مولفان و مصنفان ایران» است که سال 1348 به تصویب رسیده است. اگرچه براساس این قانون، نویسندگان و ناشران می‌توانند از حقوق معنوی خود در برابر بروز مشکلات احتمالی دفاع کنند؛ اما این قانون آنقدر کلی است که چندان ضمانت اجرایی قوی برای آن وجود ندارد.

البته اوایل سال 1384 وزارت ارشاد، شورایی را برای حل اختلافات نویسندگان و ناشران به نام اتاق داوری تشکیل داد و با این که احتمال داشت با موضوعات مورد اختلاف سلیقه‌ای برخورد شود، اما نشان‌دهنده لزوم بازنگری درخصوص قانونی بود که 40 سال پیش به تصویب رسیده است؛ اما در هر حال این اتاق هم به بوته فراموشی سپرده شد.

در حال حاضر، بسیاری از کشورها  بیش از 84 کشور  عضو (WIPO) هستند و ایران تاکنون به این سازمان نپیوسته است. این اتفاق در حالی رخ داده که کشورهایی چون: افغانستان، اتیوپی، آنگولا، یمن، عراق، کویت و ... نیز به این سازمان پیوسته‌اند، همین مساله ضرورت پیوستن ایران به این سازمان را دوچندان می‌کند.  این در حالی است که میزان کل آثار فرهنگی، هنری و ادبی تولید شده در این کشورها حتی نمی‌تواند با نصف تولیدات ادبی و هنری کشور ما برابری کند.

گذشته از این که تلاش مسوولان و کارشناسان برای تحقق چنین امری، ضروری است؛ به نظر می‌رسد تا در باور جامعه ما این فرهنگ نهادینه نشود که ارزش فکر و تولیدات هنری و ادبی و اموال فکری صاحبان آثار باید به عنوان اموالی که دارای ارزش اقتصادی نیز هستند، ارزیابی شود، هرگز نمی‌توان نه تنها به معادلات و معاملات فکری و اقتصادی  دنیا و جهانی شدن اندیشید که در داخل کشور نیز حفاظت از آن رویایی دست نیافتنی خواهد بود.