شگرد تازه مافیای مواد مخدر

کشفیات شیشه به گفته سرهنگ کشفی، معاون مبارزه با مواد مخدر فرماندهی انتظامی تهران، تا آبان امسال در تهران حدود 86 کیلوگرم بوده است و در پی آن بیش از 3500 نفر دستگیر شده‌اند که نسبت به تعداد دستگیرشدگان در سال گذشته 35 درصد رشد داشته است، حال اگر این آمار و ارقام از کشفیات را با تعداد جنایت‌های ناشی از مصرف شیشه در یک سال گذشته مقایسه کنیم شاید وجوه تازه‌ای از فاجعه‌ای که در راه است روشن شود.
شگرد کهنه جواب داد؟

بررسی سیاست‌های مافیای مواد مخدر در طول سال‌های پیشین و نگاهی به نوسانات قیمت انواع مخدرها در کشورمان، گویای آن است که افزایش هر مخدری معمولا پس از اجرای شگرد کهنه کاهش قیمت برای افزایش مشتری ، از سوی عرضه‌کنندگان مواد اجرا می‌شود و به نظر می‌رسد همین معادله درباره شیشه نیز صدق می‌کند.

به طوری که قیمت شیشه در ماه‌های اخیر کاهشی چشمگیر داشته که حاصل رقابت تولیدکنندگان آمفتامین‌هایی مانند شیشه با قاچاقچیان تریاک و مشتقات آن، برای قبضه بازار مصرف در ایران است.

عباس دیلمی‌زاده، مدیرعامل انجمن خیریه تولدی دوباره، در توضیح شگرد قاچاقچیان مواد مخدر برای قرق کردن بازار مصرف می‌گوید: اواخر سال 86 قیمت هر سوت شیشه از 4000 تا 10‌هزار تومان صعود کرد، اما هم‌اکنون با کاهشی قابل توجه به 7000 تومان رسیده است که همین روند نوسان قیمت را می‌توان درباره کراک و هروئین نیز در گذشته مشاهده کرد.

به گفته این تحلیلگر آماری حدود 6 سال پیش که قاچاقچیان، شیشه را برای نخستین بار به بازار مصرف ایران عرضه کردند، قیمتی بسیار بالا داشت و مختص اقشار مرفهی بود که برای فرار از انگ اعتیاد، شیشه مصرف می‌کردند چون تولیدکنندگان آن شایع کرده بودند که به دلیل آمفتامینی بودن ترکیب شیشه امکان اعتیاد به آن وجود ندارد.

دیلمی‌زاده می‌افزاید: شواهد نشان می‌دهد افت قیمت 30 درصدی کنونی شیشه برای گسترش طیف مصرف‌کنندگان آن از اقشار مرفه به اقشار با درآمد متوسط و پایین است.

شیشه روی موج شایعه

از دیدگاه فرزین رحیم نظری، مشاور دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر از دیگر دلایل گسترش طیف مصرف‌کنندگان شیشه، ایجاد شایعات غیرواقعی درباره آن است.

به اعتقاد او، ترویج شایعات غیرواقعی درباره انواع جدید مواد مخدر و تغییر نام آنها یکی از شگردهای توزیع‌کنندگان کلان مواد مخدر برای جذب مشتری است که بهترین مثالش نگاهی به چگونگی شیوع کراک در ایران است.

این مخدر ابتدا به عنوان برگ کوکائین در اختیار معتادان قرار گرفت سپس چیستی واقعی آن به عنوان هروئین با خلوص بالا آشکار شد.

شیشه نیز ابتدا با نام‌هایی چون آیس، مت، یخ و کریستال وارد بازار شد و توزیع‌کنندگانش اطلاعاتی نادرست را درباره‌اش شایع کردند که از آن جمله می‌توان به دروغ بزرگ عدم اعتیاد به آن حتی پس از چند بار مصرف، افزایش میل جنسی یا بی‌خطر بودنش در کاهش وزن سریع در بدنسازی اشاره کرد.

سلطان را بشناسید

دکتر رابرت فرنام، روان‌پزشک و متخصص در ترک اعتیاد با معرفی شیشه به عنوان یکی از انواع آمفتامین‌های محرک اعصاب، می‌گوید: شیشه مخدری است که هم از لحاظ روانی و هم از لحاظ جسمی فرد را وابسته می‌کند، اما اعتیاد روانی آن قوی‌تر است.

او در خصوص خاصیت انرژی‌زایی غیرطبیعی شیشه هشدار می‌دهد: انرژی‌زایی شیشه، کاذب و بسیار خطرناک است. فرد پس از مصرف تا حدود 72 ساعت بشدت بی‌خواب می‌شود و نیاز بدن به انرژی به حدی افزایش می‌یابد که ممکن است بافت‌های حیاتی آسیب ببینند.

توهم بویژه توهم پرواز که اغلب منجر به سقوط مصرف‌کنندگان از بلندی می‌شود، بی‌ثباتی در رفتار، افزایش فشارخون، قفل شدن فک‌ها، رفتارهای پرخاشگرانه و کاهش قدرت تصمیم‌گیری نیز همگی از جمله عوارض مصرف شیشه هستند، اما آن وجه از مضرات شیشه که اطرافیان فرد معتاد به آن را تهدید می‌کند، جنون سوءظن است و این همان ویژگی شیشه است که آن را به سلطان صفحه حوادث بدل کرده و قتل فرزند، همسر یا حتی غریبه‌ها به دست معتاد را رقم می‌زند.

این متخصص، باور غلط افزایش میل جنسی به واسطه مصرف شیشه را نیز رد می‌کند: میل جنسی با شیشه به هیچ وجه افزایش نمی‌یابد، ولی فرد در قضاوت دچار اختلال می‌شود و به همین دلیل امکان دارد به رفتارهای جنسی پرخطر دست بزند.

فرنام درباره بیماری‌های روانی به وجود آمده در معتادان به شیشه می‌گوید: عدم تعادل رفتاری در اولین مصرف شیشه، ممکن است از 12 تا 48 ساعت باقی بماند و فرد در این مدت به کارهایی دست بزند که هرگز در حالت طبیعی مرتکب آنها نمی‌شده است، اما وقتی مصرف به مدت طولانی انجام شود علائم بیماری‌های روانی مانند توهم، پرخاشگری و سوءظن در فرد ظاهر خواهد شد که ممکن است به جنایت منجر شود.

این درد دارو ندارد

هیچ دارویی برای درمان معتادان به شیشه وجود ندارد و متادون و شربت تریاک یا داروهای روان‌پزشکی که برای درمان انواع دیگر معتادان استفاده می‌شوند، بر معتادان به شیشه بی‌اثر هستند.

هنوز الگوی درمانی واحدی برای درمان این گروه از معتادان از سوی مراجع درمانی تعیین نشده است و به گفته فرنام، روش‌های درمان در مراکز گوناگون شبیه شیوه آزمون و خطا شده است.

راه‌های قابل اعتمادتری که امروزه برای درمان معتادان به کار می‌روند معمولا بر درمان‌های روان‌شناختی و پیشگیری از عود مصرف متمرکز هستند، با این حال به اعتقاد این روان‌پزشک هنوز شیوه درمانی یاد شده برای گروهی از پزشکان متخصص در ترک اعتیاد ناشناخته است.

این پژوهشگر در حوزه ترک اعتیاد با ابراز نگرانی از افزایش تعداد مصرف‌کنندگان  که بسیاری از آنها زیر 20 سال دارند  پیش‌بینی می‌کند: مصرف شیشه در چند سال آینده افزایشی تصاعدی خواهد داشت و با توجه به این روند، کارشناسان حوزه ترک اعتیاد باید هرچه سریع‌تر خود را برای استفاده از روشی تخصصی و واحد در ترک معتادان به این مخدر تجهیز کنند.

مریم یوشی‌زاده