ناسا به ماه بازمی‌گردد

در این خصوص تیمی از دانشمندان ناسا هم‌اکنون در حال انجام طیف گسترده‌ای از آزمایش‌های روی این ماه‌پیمای فوق مدرن و مجهز هستند. این ماه‌پیما «سیستم تحت فشار کوچک» نام دارد که در نگاه نخست تداعی‌کننده سیستم‌های حمل‌ونقل فضایی به تصویر کشیده شده در فیلم‌های تخیلی  فضایی است. این ماه‌پیما با استفاده از 12 چرخ ویژه می‌تواند روی انواع سطوح سخت از جمله سطوح صخره‌ای به حرکت درآید. ناسا مناطق صعب‌العبور صحرای آریزونای آمریکا را که بی‌شباهت با سطوح سخت و پر فراز و نشیب ماه است، برای آغاز آزمایش‌های محیطی روی این ماه‌پیما انتخاب کرده است.

داگ گریک، از مدیران ارشد ناسا در پروژه طراحی و ساخت ماه‌پیما می‌گوید: این سیستم حمل‌ونقل فضایی را می‌توان به عنوان نسل جدیدی از اکتشاف‌کننده‌های فضایی دانست. وی و سایر دانشمندان ناسا برای این‌که از آینده این سیستم حمل‌ونقل فضایی اطمینان خاطر حاصل کنند آن را به سطوح صخره‌ای آریزونای آمریکا برده‌اند و به نظر می‌رسد تاکنون نیز از نتایج آزمایش‌ها رضایت خاطر داشته‌اند.

این ماه‌پیما به باتری مجهز است و در حقیقت منبع تامین انرژی آن همین بسته باتری‌ها هستند. این سیستم حمل‌ونقل فضایی می‌تواند با حداکثر سرعت 6/9 کیلومتر بر ساعت حرکت کند که رکورد جالب توجهی برای آن به حساب می‌آید. البته این سرعت در مقایسه با برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته در ناسا برای ارائه سیستم‌های حمل‌ونقل فضایی رقم چندان قابل توجهی نیست چون ناسا به بیشتر از آن فکر می‌کند.

مقامات این آژانس بر این باورند که طراحی و ساخت تاسیسات دائمی برای سکونت روی ماه، جایی که شمار قابل توجهی از فضانوردان بدون هیچگونه مشکل محیطی بتوانند برای مدت‌های طولانی به آزمایش و اکتشافات تحقیقاتی بپردازند، دور از دسترس نخواهد بود. ناسا به این ایده جالب توجه به عنوان گام اولیه برای رسیدن به مریخ و سکنی دادن گروه‌های مختلف روی این سیاره مرموز نگاه می‌کند.

طرح کلی این ماه‌پیما تکمیل‌کننده سیستم‌های حمل‌ونقل فضایی است که پیش از این از سوی ناسا و در جریان ماموریت‌های آپولو در ماه طی دهه 70 میلادی به کار گرفته شده بودند. در آن ماموریت‌ها فضانوردان در حالی که لباس‌های نه چندان پیشرفته فضانوردی بر تن داشتند، سوار بر ماه‌پیماهایی که بیشتر به خودروهای جیپ امروزی شباهت داشتند، فواصل بسیار کوتاهی را روی قمر طبیعی زمین طی می‌کردند.

اما طرح جدید و فوق مدرنی که نتیجه چندین سال برنامه‌ریزی و تحقیقات فشرده است، اتاقک کوچکی دارد که در آن صندلی‌های چرمی و تخت‌های ویژه نصب شده است. این تجهیزات به فضانوردان این امکان را می‌دهد تا برای مدتی بالغ بر 2 هفته سفرهای اکتشافاتی متعددی روی ماه داشته باشند و در کل با پیمودن 1005 کیلومتر روی این قمر رکوردی تاریخی برجای بگذارند.

نکته جالب توجه این است که فضانوردان هنگام حضور در این سیستم حمل‌ونقل فضایی نیازی به پوشیدن لباس‌های فضانوردی ندارند و می‌توانند از پشت پنجره‌های بزرگی که در دیواره این ماه‌پیما تعبیه شده است، سطوح مختلف آن را به دقت زیر نظر داشته باشند. از آن گذشته سرنشینان ماه‌پیما می‌توانند با پوشیدن لباس‌های فضانوردی خود در سکوهای مخصوص آن نشسته و بدون صرف انرژی به نظاره مناطق مختلف ماه بپردازند. ناسا چنین برنامه‌ریزی کرده است که تنها در صورت نیاز و زمانی که باید نمونه‌برداری‌هایی از سطوح مختلف ماه انجام گیرد، فضانوردان لباس‌های فضانوردی خود را بر تن کنند. گرچه به لطف فناوری‌های نوینی که در عرصه طراحی و ساخت تجهیزات نوین فضانوردی ارائه شده است، پوشیدن لباس‌های فضانوردی به اقدامی نه چندان سخت و پیچیده تبدیل شده است. با این حال معمولا دقایقی برای این کار صرف می‌شود که این فرآیند با از دست رفتن انرژی از بدن فضانورد همراه است. از سوی دیگر حضور در شرایط خاص فضا ایجاب می‌کند تا فضانوردان کمترین میزان انرژی هدر رفته را داشته باشند و این ماه‌پیما می‌تواند کمک قابل توجهی در این زمینه به حساب آید.

ماه‌پیمایی که بتازگی از سوی دانشمندان ناسا ارائه شده است، براحتی و در جهات مختلف حرکت کرده و حتی می‌تواند از دنده عقب ویژه طراحی شده خود برای حرکت معکوس استفاده کند. فضانوردانی که سوار بر این ماه‌پیما می‌شوند به صورت تیم‌های دو نفره در کنار یکدیگر می‌نشینند و به بررسی دقیق سطوح مختلف ماه می‌پردازند. ناسا برای این ماه‌پیما برنامه‌ریزی‌های گسترده‌ای داشته است. دانشمندان این آژانس فضانوردی هم‌اکنون در حال ساخت نسل بعدی فضاپیماهای آمریکا موسوم بهOrion  هستند و قرار است هماهنگی‌های لازم بین پروژه طراحی آن و ماه‌پیما به عمل آید تا بدون هیچ گونه مشکلی و در سال 2020 فضانوردان سوار بر ماه‌پیما به اکتشافات گسترده روی قمر طبیعی زمین مشغول شوند.

37 سال از زمانی که سیستم‌های ساده حمل‌ونقل فضایی بشر در قالب ماموریت آپولو روی ماه حرکت کردند می‌گذرد و اکنون ناسا این انتظار را دارد تا به لطف صرف میلیاردها دلار برای انجام تحقیقات مختلف فضایی در سال 2020 از سطح ماه به عنوان بیابانی که سال‌های بعد روی آن جاده و خیابان کشیده خواهد شد استفاده کند.
ماه‌پیمای جدید ناسا از جهات گوناگون از جمله فلزات به کار رفته در ساختار کلی آن با سیستم‌های مشابه 37 سال پیش تفاوت‌های فاحشی دارد و به جای آن‌که تنها برای حرکت 2 تا 3 روزه روی ماه کارایی داشته باشد، حداقل هفته‌های طولانی می‌تواند به فضانوردان سرویس‌دهی‌های لازم را ارائه کند.

سعید حسینی
منبع:  popular science