پنجاه و سومین شماره فصلنامه پژوهش و سنجش، منتشر شد. این شماره حاوی 8 مقاله، نقد یک کتاب و اخبار مربوط به همایشهای علوم ارتباطات است. در اولین مقاله از این مجموعه با عنوان «جلوههای حقوقی اتحاد ملی و انسجام اسلامی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و نقش رسانه ملی در تحقق آن»، ضمن تببین برخی از اصول قانون اساسی که بسترساز تحقق اتحاد ملی در بین گروههای مختلف قومی، نژادی، سیاسی و مذهبی جامعه ایران است، به بررسی آن دسته از اصول قانون اساسی که تحققبخش انسجام اسلامی و وحدتبخش ملل مسلمان جهان است، پرداخته شده و سهم و نقش رسانه ملی در عملیاتی شدن این دسته از اصول مورد بررسی قرار گرفته است.
کد خبر: ۲۱۳۷۶۴
یافتههای این پژوهش حکایت از وجود اصول روشن و امیدبخشی در قانون اساسی جمهوری اسلامی دارد که در صورت اجرا زمینه بسیار مناسبی برای اتحاد و همبستگی ملی فراهم خواهد کرد و از طرفی از وجود راهبردی اساسی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی و شکلگیری رویکرد جهانشمولی اسلام حکایت میکند.
در مقاله دوم با عنوان «سرگردانی میان معنا و بیمعنایی، جایگاه شعر در قطعات موسیقی عامهپسند امروز»، به رواج گسترده موسیقی عامهپسند (پاپ) در سالهای اخیر و وجود انتقادهای گوناگون درباره کیفیت آثار هنری ارائه شده در این حوزه اشاره شده است.
مقاله سوم، «10 اشتباه درباره مدل تاثیر رسانهها»، حاصل بررسی بسیاری از مطالعات و ادعاهای مفسران درباره تاثیر رسانهها و در پی پاسخ به این پرسش کلیدی است که «چرا با وجود دهها سال تحقیق و صدها مطالعه، ارتباط بین استفاده مردم از رسانههای گروهی و رفتارهای ناشی از آن (بویژه در زمینه خشونت)، مبهم باقی مانده است؟».
در مقاله چهارم با عنوان «سیاستگذاری رسانهای»، پس از توضیح و تشریح سیاستگذاری عمومی و مراحل آن که توسط دولت صورت میگیرد، به بیان سیر تاریخی و چارچوب ساختاری سیاستگذاری رسانهای پرداخته شده، همچنین اصول برنامهریزی ارتباطی و مساله تدوین سیاستگذاری و برنامهریزی ارتباطی در ایران مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
مقاله پنجم، با عنوان «بررسی اعتماد اجتماعی و عوامل موثر بر آن و چگونگی نقش رسانه در افزایش آن»، برگرفته از پژوهشی است که در سال 1386 در مرکز تحقیقات صداوسیما انجام شده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که ارزیابی فرد از وضعیت جامعه مهمترین عاملی است که سطح اجتماعی او را متاثر میسازد، یعنی هر چه افراد جامعه را باثباتتر، بهنجارتر و رفتار نهادها را با مردم صادقانهتر بدانند و معتقد باشند حقوق پایمال شده شهروندان قابل اعاده است، اعتماد اجتماعی بالاتری خواهند داشت.
در ششمین مقاله با عنوان «امنیت اخلاقی و تصویرسازی ملی»، چگونگی و بایستههای پرداخت رسانه ملی به موضوع پیشگیری از جرم، مورد بررسی قرار گرفته است و از آنجا که مساله حجاب از جدیترین دغدغههای رسانه ملی و البته مفهومی محوری در طرح امنیت ملی است، در این مقاله بیش از مسائل دیگر کانون تحلیل و مورد توجه قرار گرفته است.
مقاله هفتم، «بررسی میزان و نحوه استفاده از رسانهها در کودکان و نوجوانان» نام دارد که برگرفته از پژوهشی پیمایشی بر نمونهای 1139 نفری از کودکان و نوجوانان 9 تا 18 ساله ساکن شهر تهران، میباشد. در این پژوهش با در نظر گرفتن متغیرهای جنس، سن، تحصیلات و پایگاه اجتماعی، به بررسی میزان استفاده مخاطبان کودک و نوجوان از وسایل ارتباطی گوناگون و نیازها و علایق آنان در زمینههای گوناگون، پرداخته شده است.
در هشتمین مقاله، یعنی «جریانسازی خبری، به مثابه شکل جدید جریان یکسویه اطلاعات» با در نظر گرفتن «خبر» به عنوان مهمترین محصول رسانههای جمعی و اشاره به تکنیکها و فنون جریانسازی خبری، جریانسازیهای منفی رسانههای خبری غرب درخصوص ایران، تبیین و تحلیل شده است.
اما قسمتی که از این شماره به فصلنامه پژوهش و سنجش اضافه شده، بخش نقد کتاب است. در این شماره، کتاب «ارتباطات در عصر بدگمانی»، نوشته ویان باکر و دیوید ام. بارلو، مورد نقد قرار گرفته است. در این بخش، پس از نگاهی کلی و اجمالی به کتاب، بخشهای گوناگون و همچنین نتیجهگیری آن مورد بررسی قرار گرفته است و با نگاهی دقیق، به تحلیل این کتاب که سعی میکند نقش رسانه را در عصر جدید مورد بررسی قرار دهد، پرداخته شده است. به بیان منتقد هرچند اطلاعاتی که در این مجموعه به مخاطب منتقل میشود، میتواند برای هر علاقهمند و کارشناس این نوع مباحث، مفید باشد اما از دیگر سو کمبودهای این اثر را نیز نباید از نظر دور داشت. ناقد از فقدان فلسفه اجتماعی، انسانشناسی فلسفی و فلسفه رسانه در این اثر، به عنوان مهمترین کمبودهای آن یاد میکند.
در بخش پایانی فصلنامه، اخبار همایشها و سمینارهای مرتبط با علوم ارتباطات آورده شده است.