رژیم درمانی

مکمل آهن در رژیم غذایی خانم‌ها

آهن، یکی از مهم‌ترین ریزمغذی‌های لازم برای بدن است که در مواد غذایی گوناگون به اشکال مختلف یافت می‌شود و از انواع آن می‌توان به آهن هِم و غیر هِم اشاره کرد. آهن هم در منابع جانوری بیشتر یافت می‌شود و جذب بهتری دارد، اما آهن غیر هم که بیشتر در گیاهان موجود است جذب کمتری دارد و اگر با یک ماده غذایی ویتامین C دار(مثل آبلیمو تازه یا گوجه‌فرنگی) مصرف شود، جذب آن نیز بالا می‌رود.
کد خبر: ۲۰۹۹۴۱

نیازمندی به آهن جذب شده در سنین مختلف، متفاوت است. بیشترین نیاز به آهن در شیرخوارگی است.

در دوران کودکی نیاز به آهن در دختران و پسران برابر است. در دوران بلوغ، نیاز به آهن افزایش می‌یابد و در پسران بیشتر از دختران است. پس از بلوغ به دلیل سیکل ماهانه، نیاز به آهن در زنان بالا باقی می‌ماند، ولی در مردان کاهش می‌یابد. کمبود آهن مقدمه‌ای برای کم‌خونی فقر آهن است که شایع‌ترین بیماری سوء تغذیه‌ای می‌باشد. در تمام دنیا کم‌خونی فقر آهن بین کودکان و زنان در سنین باروری شایع است.

بیشترین منبع غذایی حاوی آهن، جگر و پس از آن غذاهای دریایی مثل ماهی و صدف، قلوه، دل، گوشت بدون چربی و ماکیان است.البته حبوبات و سبزی‌ها نیز بهترین منابع گیاهی آهن‌دار هستند. با این حال آهن در زرده تخم‌مرغ، میوه‌های خشک شده و غلات نیز وجود دارد.

شیر و محصولات آن فاقد آهن هستند، ولی از طرفی به مقدار زیادی حاوی کلسیم هستند.

اما نکته مهم این است که در کشور ما کمبود آهن به صورت پنهان و آشکار بسیار شایع است و از طرفی کم‌خونی و  فقر آهن نیز در بسیاری افراد خصوصا خانم‌ها و نوجوانان دیده می‌شود که در این موارد مکمل آهن توسط پزشک تجویز می‌شود، زیرا آهن موجود در مواد غذایی (از بهترین و در دسترس‌ترین آن که در گوشت دیده می‌شود تا آهن موجود در گیاهانی همچون اسفناج، کشمش و بادام) دیگر کمبود آهن فرد کم‌خون را جبران نمی‌کند.

در بدن، آهن برای جذب با کلسیم رقابت می‌کند و اگر مکمل آهن با شیر یا محصولات لبنی دیگر مصرف شود جذب آهن به شکل محسوسی کاهش می‌یابد و در حالی که فرد فکر می‌کند مکمل آهن را مصرف کرده و مشکل کم‌خونی او در حال درمان است، ممکن است آهن مورد نیاز بدن او به طور کامل تامین نشده باشد و مشکلات کم‌خونی اعم از رنگ پریدگی، ضعف، سرگیجه، سردرد، بی‌اشتهایی، کاهش فعالیت بدنی و طفره رفتن از کارهای روزانه به قوت خود باقی خواهند ماند و حتی ممکن است کم‌خونی ناشی از فقر آهن پیشرفت کند و علائم خطرناک آن نظیر ریزش مو، قاشقی شدن ناخن (نازک شدن و مقعر شدن ناخن‌ها با لبه‌های برگشته) و مشکلاتی دیگر هویدا شوند.

به طور کلی بهتر است مکمل آهن با غذا خورده نشود، زیرا تمام عناصر دو ظرفیتی در جذب با آهن رقابت می‌کنند و باعث کاهش جذب آهن می‌شوند. لذا توصیه می‌شود مکمل‌ آهن با معده خالی مصرف شود، مگر در صورت عدم تحمل (عارض شدن مشکلات گوارشی) که در این صورت بهتر است مکمل آهن پس از صرف یک میان وعده سبک حاوی ویتامین C مصرف شود.

محمدعلی پازوکی مهر
کارشناس تغذیه و رژیم درمانی‌

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها