مرز اشرافیت ‌کجاست؟

رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در دیدار با نمایندگان دوره هشتم در 21 خردادماه 1387، مردمی ماندن نمایندگان مجلس و استمرار ارتباط با مردم را مهم خواندند و تاکید فرمودند: در جمهوری اسلامی هیچ کسی و هیچ مسوولی نباید به شکل‌گیری یک طبقه جدید اشرافی کمک کند. به همین علت، همه مسوولان از جمله نمایندگان مجلس باید پاک وارد میدان شوند و پاک باشند و در مقابل فتنه‌های پیچیده دل، کاملا مقاومت و مراقبت کنند. ایشان همچنین در پیام خود به مناسبت تشکیل مجلس هشتم در 7 خردادماه، نمایندگان ملت را از جنس ملت دانستند و خاطرنشان کردند: شما (نمایندگان)‌ نه از قصرهای رفیع و خاندان‌های اشرافی، که از متن مردم، از مدرسه، حوزه و دانشگاه و از میدان‌های کار به مجلس گسیل شده‌اید این رابطه و این منش را  پاس بدارید و برای خود نگه دارید.

ایشان تاکید کردند: خوی اشرافی و گرایش به اسراف و طعمه انگاشتن این مسوولیت، بلای بزرگی است که گاه مردم سابقا نجیب و پارسا هم ممکن است نتوانند خود را از آن برحذر بدارند. همه باید بشدت مراقب خویش باشیم و دوره  مسوولیت خود را حسنه‌ای ماندگار و نه سیئه‌ای دامنگیر بسازیم. در این کار دشوار، کمک خواستن متضرعانه از خداوند رحیم و قدیر و مراقبت از خود، بزرگ‌ترین کمک‌کار می‌تواند باشد.

ایشان خطاب به نمایندگان هم تاکید کردند، 4 سال فعالیت خود را برای رضای خدا وقف کنند و بگویند، برای زندگی و آینده خودمان چیزی نمی‌خواهیم.

البته در سخنان گهربار ایشان در لزوم پرهیز از مال‌های فتنه‌انگیز و توجه به تقوا و مراقبت و مواظبت از نفس انسان و زیاده‌خواهی‌ها هم تاکید شده که به هر حال، نمایندگان نباید گشنگی و تشنگی بکشند و زهد به خرج دهند.

ایشان تاکید کردند، زیاده‌روی و اسراف نباید صورت بگیرد و کارهای بی‌قاعده و خرج‌های بی‌خود وجود نداشته باشد.

لذا فرمایشات و بیانات آن مرد فرزانه و لزوم توجه به نصایح ایشان نشان می‌دهد که مسوولان یک نظام اسلامی که بر مبنای تکالیف قرآنی و شرعی به مقام و مسوولیتی دست یافته‌اند، خودشان باید در مقابل خداوند و مردم پاسخگو باشند.

اشرافیت و خوی آن، بارها در کلام خدا، الله و پیامبران در آیات و روایات بوضوح مورد اشاره قرار گرفته است. لذا توجه مجدد به آن قطعا ذهن ها را بیدار خواهد کرد. اگر به مساله اخیر و رویداد جدید مجلس در قبال پرداخت وام 100 میلیونی بازگردیم و به فرمایشات رهبری نیز توجه کنیم، باید به این نکته برسیم که هیچ انسان آگاهی بر لزوم زندگی طبیعی برای دیگری شکی ندارد و هیچ کس با اطلاع از مسوولیت‌ها و وظیفه سنگین نمایندگی، لزوم وجود امکانات، تجهیزات و حتی کمک‌های مالی به نمایندگان  که باید دست اقشار کم‌درآمد جامعه را بگیرند و حتی از جیب خودشان به آنها پول بدهند  را منکر نمی‌شود. اما از مردان قانون انتظار می‌رود، در شرایطی که برای کوچک‌ترین مسائل نیاز به قانون را یادآور شده و بر آن اصرار و نظارت می‌کنند نیز قانونی باشد تا از وجود هرگونه شبهه در خصوص پرداخت‌هایی که قطعا بحق است، جلوگیری کند.

قرار گرفتن مجلس و تصمیمات آن زیر ذره‌بین ملت و نصایح بزرگان انقلاب بر ساده‌زیستی و پرهیز از خوی اشرافیگری، این دقت را باید در نمایندگان به وجود آورد که خدای ناکرده شائبه استفاده دنیوی از شان نمایندگی ایجاد نشود.

همه مسوولان از اشرافیت پرهیز کنند

محمدتقی رهبر، نماینده اصفهان و یکی از نمایندگان روحانی مجلس با اشاره به سخنان بنیانگذار انقلاب اسلامی تاکید دارد که هیچ چیز برای روحانیت بدتر از دنیازدگی و اشرافیت نیست.

وی تاکید دارد که نه‌تنها روحانیت بلکه مسوولان نظام نیز به فرموده امام راحل باید از اشرافیت پرهیز کنند چون آنها آمده‌اند تا نظام اسلامی را مستقر کنند.

رهبر با تاکید بر این نکته که نباید نیازهای ضروری با رفتارهای اشرافی مخلوط شود، بیان می‌دارد که قطعا مسوولان و نمایندگان هم باید نسبت به فراهم کردن حداقل امکانات خود اقدام کنند، اما این حداقل‌ها نباید تبدیل به وسایلی شود که متوسطین جامعه از آن محروم هستند.

وی داشتن ماشین‌های مجهز معمولی مثل پژو و سمند را اشرافیت نمی‌داند بلکه آن را وسیله‌ای ضروری برای کارهای نمایندگی می‌داند که ضرورت رسیدن به اهداف نمایندگی را تامین می‌کند. نماینده اصفهان با اشاره به این که نمایندگان شهرستانی باید به دلیل حضور در خانه ملت دارای منزلی برای سکونت باشند، چون تعداد مهمانان و مراجعه‌کنندگان آنها زیاد است. البته این نکته را یادآور می‌شود که یک منزل معمولی هم حاجت نمایندگی را برطرف می‌کند.رهبر داشتن خانه، ماشین و سایر ملزومات نمایندگی را در حد معمولی به همه توصیه می‌کند و تاکید دارد که زندگی یک نماینده اگر بالاتر از حد زندگی نرمال مردم باشد، قطعا به اشرافیت می‌رسد.وی وجود حداقل امکانات برای دفاتر نمایندگی و تجهیزات خدمات‌رسانی به مردم را یک ضرورت می‌داند، اما می‌گوید که نباید در مورد نمایندگان جوسازی صورت گیرد چون اکثر آنان به حداقل‌ها قانع هستند.

نماینده دوره هفتم و هشتم مجلس با تاکید بر این که هر نماینده دو فیش حقوقی دارد که یکی مربوط به هزینه‌های دفتر نمایندگی، مکان، هزینه ایاب و ذهاب، مراجعات و مطالبات است تاکید می‌کند: نمایندگان هم مانند سایر کارکنان دولت یک حقوق منطقی دارند که حق مسکن، عائله‌مندی و ... در آن وجود دارد و این حقوق اصلا، پول‌های اشرافی نیست.

وی می‌گوید که حقوق نمایندگان کمتر از وزرا است و نمایندگان هم مانند همه مردم دارای خانواده عروس و داماد هستند که باید با حقوقشان که در حد معمولی است، زندگی کنند.

رهبر درمورد وام 100 میلیونی به نمایندگان مجلس که شبهه اشراف‌زدگی را میان مردم به وجود آورده است، تاکید می‌کند: بسیاری از نمایندگان این وام را دریافت نکرده‌اند، ولی اگر کسی هم آن را گرفته نتوانسته با این مبلغ ساده‌ترین منزل‌ها را تهیه کند.

وی این مبلغ را یک وام که باید بازپرداخت شود، عنوان می‌کند و البته تاکید دارد اگر قانونی وجود داشت که مردم از ابتدا از چنین مسائلی اطلاع داشتند بهتر بود، اما حالا که قانونی وجود ندارد نباید آنقدر نمایندگان زیر سوال بروند.

وی در خصوص شفاف شدن مسائل مالی مقامات می‌گوید: به علت نداشتن قانون اگر جامعه توضیحی در مورد مسائل مالی خواست باید ارائه شود ولی اگر توضیح نخواست، لزومی ندارد که مسائل گفته شود. ضمن این که قانون و شفاف‌سازی باید برای همه مسوولان باشد و نه تنها نمایندگان!

بهترین امکانات، رنگ و بوی اشرافی دارد

عزت‌الله یوسفیان ملا، نماینده آمل و یکی از نمایندگان حقوقدان مجلس، مرز اشرافیت را با تعریفی که عرف از اشرافیت دارد، در صحنه عمل متفاوت می‌داند و تاکید می‌کند که در گذشته لفظ اشرافی به کسانی گفته می‌شد که دارای ملک و املاک زیادی بودند و قدرت خرید بالایی داشتند، اما این مفهوم باتوجه به شرایط امروز متفاوت شده است.

وی می‌افزاید: امکان دارد فردی منزل نداشته باشد، اما در بزرگ‌ترین هتل کشور زندگی کند و بیشترین سهام بانکی را داشته باشد که این نوع جدیدی از اشرافیت است که رفاه را در سطح عالی فراهم می‌کند.عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس تاکید دارد که اگر مسوولی سعی کند بهترین امکانات از قبیل خانه، ماشین و ... را داشته باشد و بهترین مکان‌ها را برای زندگی تعیین کند، قطعا رنگ و بوی اشرافی به زندگی خود داده است.

مسوولان سطح زندگی خود را براساس زندگی عموم تعریف کنندحمید رسایی، دیگر روحانی مجلس هفتم، نماینده تهران و اصولگرای منتسب به رایحه خوش خدمت نیز عقیده دارد که یک اصل کلی براساس نظام اسلامی وجود دارد و آن این است مسوولان بویژه نمایندگان، سطح زندگی خود را براساس زندگی عموم مردم تعریف کنند تا دچار اشراف‌زدگی نشوند.وی خاطرنشان کرد که چنین روشی اگر تغییر کند، قطعا از اصول انقلاب بیرون رفته‌ایم.

وی با برشمردن وظایف نمایندگی و نیازهای منتخبان شهرستان‌ها، لزوم داشتن محل اسکان مناسب و در شان یک فرد معمولی را تاکید می‌کند و می‌افزاید هیات‌رئیسه مجلس بر مبنای وظیفه، باید شرایط اسکان آنان را فراهم کند.

رسایی با یادآوری وضعیت زندگی یک نماینده شهرستانی که باید10 روز از ماه را در حوزه انتخابیه و 20 روز را در تهران سکونت داشته باشد، می‌‌گوید به صورت طبیعی یک نماینده مجلس نمی‌تواند هزینه 2 مسکن را تقبل کند، بنابر این در قانون، هیات‌رئیسه مجلس موظف به همکاری با نمایندگان شده است.

وی البته بر این نکته تاکید داد که کمک هیات‌رئیسه نباید خارج از عرفی باشد که نمایندگان را به رفاه‌زدگی برساند و خاطرنشان می‌کند که پرداخت یک وام 100 میلیونی برای حق مسکن 4 ساله، ودیعه مسکن و وام خودرو باید از طریق هیات رئیسه به مردم اطلاع‌رسانی و درخصوص چگونگی صرف آن به مردم توضیحاتی ارائه می‌شد.عضو کمیسیون فرهنگی مجلس دلیل عدم اطلاع‌رسانی شفاف درباره پرداخت این تسهیلات به نمایندگان را کوتاهی هیات رئیسه عنوان می‌کند و عقیده دارد فراهم کردن امکانات برای نمایندگان خلاف نبوده، چرا که اگر همین امکانات فراهم نشود، امکان دارد خطر به فساد کشیده شدن زد و بندهای نادرست در برخی زمینه‌ها رشد یابد.وی با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب و تاکید ایشان بر ساده‌زیستی اعلام می‌کند که رهبری نیز فرموده؛ <نمایندگان ضمن ساده‌زیستی، نباید گشنگی و تشنگی بکشند>، لذا فراهم آوردن امکانات اولیه، حق هر نماینده است و اصلا شائبه اشرافیت را به همراه ندارد.نماینده تهران خاطرنشان می‌کند؛ هر مسوولی، مسوولیت را با محرومیت قبول کرده، لذا نباید برای خودش کیسه بدوزد؛ اما سطح زندگی مسوولان نیز نباید خارج از عرف معمول جامعه باشد.

رفاه در حد اعلا، اشرافیگری است‌

محمدرضا میرتاج‌الدینی، عضو روحانی هیات رئیسه مجلس و نماینده تبریز نیز با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب که تلاش اصلی مسوولان باید خدمت به مردم و پیگیری امور آنان باشد، تاکید می‌کند رفتار فردی و خانوادگی مسوولان باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که فاصله فاحشی بین آنها و طبقه متوسط جامعه وجود نداشته باشد.وی رفاه در حد اعلا را اشرافیگری می‌داند، ولی وجود امکانات عادی زندگی را رفتاری منطقی ذکر می‌کند که باید از سوی هر مسوولی وجود داشته باشد.نماینده مردم تبریز، معیشت عادی و متوسط را به دور از اشرافیگری می‌داند و تاکید دارد که ساز و کار آن باید از سوی هر مسوولی اجرایی شود.

وی داشتن رفاه در حد معقول برای هر نماینده‌ای را لازم می‌داند و تاکید دارد که نمایندگان به دلیل شغل پراهمیتشان باید فکر و ذهن راحتی در قبال زندگی خود داشته باشند تا بتوانند به مشکلات مردم رسیدگی کنند.

نماینده تبریز تاکید دارد که مرز اشرافییگری و زندگی عادی باید از یکدیگر تفکیک شود و بهتر است مسوولان جمهوری اسلامی ایران که در نظام جامعه اسلامی، اقدام به خدمت‌رسانی کرده‌اند، سطح زندگی خود را در حد متوسط جامعه و مطابق با بیشتر اقشار آن تنظیم کنند که خدای ناکرده شائبه زندگی اشرافی برای مسوولان ایجاد نشود که این مساله قطعا خدشه‌ای بر نظام جمهوری اسلامی ایران است.

فاطمه امیری‌