قدم‌های بزرگ ستاره کوچک‌

اینک، هم خطری مشابه زولا را تهدید می‌کند و هم نزول فنی وستهام به گونه‌ای است که احتمال دارد کارنامه‌ای ضعیف برای ستاره اسبق چلسی، پارما و ناپولی در اپتون‌پارک رقم بزند. علاوه بر این نکات، او به عنوان چشم و چراغ پیشین چلسی هیچ جایگاه مثبت و تایید‌شده‌ای نزد هواداران رقیب بزرگ و همشهری این باشگاه یعنی وستهام ندارد و شماری از آنها حتی مخالفت خود را با این مساله به طور علنی ابراز کرده‌اند. این در حالی است که زولا در چلسی از محبوبیتی بزرگ بهره می‌برد و این به سبب 7 سال درخشش در آن تیم هنگام بازیگری اوست که افتخارات زیادی را شامل حال وی و باشگاهش کرد و از آن جمله بود 2 بار فتح جام حذفی انگلیس، فتح جام اتحادیه این کشور و همچنین جام برندگان جام باشگاه‌های اروپا که اواخر دهه قبل و اوایل این دهه را به دورانی خاطره‌انگیز برای آبی‌های لندن و هواداران آنها  بدل کرد.

مهارت‌های عالی‌

اگر  وستهام را نادیده بگیریم (که شاید آن نیز بزودی به منطقه‌ای فتح شده توسط زولا بدل شود)‌ در دیگر نقاط انگلیس و نزد سایر رقبای چلسی زولا از محبوبیتی خاص بهره می‌برده است و این به سبب فن بالا، بازی‌های تماشایی، کاراکتر آسان، راحت و صلح‌طلب وی، به اضافه مهارت‌های تکنیکی عالی او بوده است. در شرایطی که لیگ برتر انگلیس بر پایه مسائل مالی بنیان نهاده شد و حرص و طمع در آن سهم عمده‌ای داشته است، زولا در سال‌های بازیگری‌اش در این لیگ به بهترین تبلیغ‌کننده ارزش‌های فنی فوتبال بدل شده بود و کمتر کسی می‌توانست از تماشای نمایش‌های فنی و مانورها و دریبل‌های زیبای او لذت نبرد و آن را تحسین نکند. زولا به قدری سریع در فوتبال انگلیس جا افتاد که در پایان همان فصل نخست یعنی سال 1997 به عنوان مرد برتر لیگ این کشور انتخاب شد. در سال‌های بعدی نیز درخشش‌هایی داشت و همان خاطره‌ها و بازی‌های فنی و تماشایی و زیبای زولاست که پایه‌گذار بازگشت وی به جزیره و حضورش در وستهام شده است، زیرا او در حرفه مربیگری و در پست کمک مربیگری تیم ملی امید ایتالیا حضوری کوتاهتر از آن داشته است که فراخوانی سریع وی به لندن را بطلبد و به تبع آن، توفیق او در این حرفه نیز به لحاظ فتح جام‌ها و عناوین اندک بوده است.

خطری که می‌‌‌ارزد

آیا هوش ذاتی و شعور فنی زولا عامل و دلیل اصلی فراخوانی وی نبوده است؟ پاسخ این پرسش بدرستی مشخص نیست؛ اما این مساله روشن است که رود گولیت هلندی و سرشناس در سال 1996 که بازیکن  مربی چلسی بود، او را در ازای 5/4 میلیون پوند به استمفوردبریج آورد و از آن پس همان‌طور که قبلا گفتیم، وی به یکی از مورد توجه‌ترین چهره‌ها در فوتبال بریتانیا تبدیل شد و قد بسیار کوتاه و جثه کوچک او نیز سدی در این راه تلقی نمی‌شد و برعکس بر توانایی‌های وی می‌افزود، زیرا او می‌توانست با پیکری که مرکز ثقلی متفاوت داشت، از میان بازیکنان تنومندتر و بسیار بلندقدتر حریف عبور و فرصت‌های گلزنی متعددی را نصیب تیمش کند و به یکی از ستاره‌های اصلی لیگ انگلیس بدل شود. وستهام در تاریخ طولانی حیاتش برای اولین بار است که به یک مربی خارجی روی می‌آورد، ولی این خطری است که شاید به زحمت و خطرش بیرزد زیرا زولا به خاطر سال‌ها زندگی در انگلیس با شرایط و ویژگی‌های فوتبال این کشور کاملا آشناست و می‌داند با کدام حریفان طرف است.

با این حال، زولا در شرایطی به انگلیس برگشته که تعدد مربیان و بازیکنان خارجی در این کشور عامل و دلیل اصلی نزول فوتبال ملی انگلیس و سال‌ها دور ماندن از عناوین قهرمانی در این کشور شناخته شده و از این بابت خارجی‌ها مورد نکوهش قرار گرفته‌اند. زولا در 249 بازی رسمی، پیراهن چلسی را تن کرد و 89 گل در آن مسابقه‌ها زد، اما تاثیرگذاری او از آمار و اعدادی ازاین دست بسیار فراتر می‌رفت، زیرا او با خلاقیت‌ها و مهارت‌های فنی و حرکات نبوغ‌آسای فردی خود کاری کرد که به فوتبال سازمان یافته، اما خشک و فیزیکی انگلیس طراوت بخشیده شود و حتی ضربات آزاد زیبا و فنی زولا نیز مواردی بودند که باعث وجد تماشاگران می‌شدند. او طی سال‌های حضورش در استمفورد بریج و سال‌های مربیگری گولیت و سپس هموطنش جان لوکا ویالی، همیشه باهوش‌ترین و فنی‌ترین بازیکن چلسی بود و حرکات زیبا و دریبل‌های حرفه‌ای او چشم‌ها را نوازش می‌داد و همان‌طور که پیشتر آمد، لبخند وسیع و کاراکتر جذاب و حرکات مهربانانه‌اش باعث می‌شد همگان وی را دوست بدارند و سفیری خوب برای ورزش فوتبال تلقی کنند.

یار و شاگرد مارادونا

زولا سال‌ها قبل و در هیئت یک بازیکن تازه‌کار، ابتدا در ناپولی ایتالیا جلب‌نظر کرد. در آنجا او همبازی دیه‌گو مارادونا و بهتر بگوییم شاگرد مشتاق این هافبک  مهاجم خلاق آرژانتینی بود و سعی داشت از او بیشترین چیزها را یاد بگیرد.
سال‌ها بعد در ابتدای پاییز 2008 و در حالی که زولا تازه زمامدار اپتون پارک شده است، می‌گوید: بسیاری از چیزهایی را که در فوتبال می‌شناسم، مارادونا به من آموخت و پس از گذشت یک سال بر اثر بازی در کنار او به فوتبالیستی متفاوت بدل شده بودم. چیزهایی را در کار او چه در تمرین‌ها و چه در صحنه مسابقه‌ها می‌دیدم که به واقع رویایی بودند. بهتر از او بازیکنی در این رشته ندیده‌ام. نمی‌گویم اگر مارادونا نبود، به فوتبالیست برجسته‌ای بدل نمی‌شدم، اما این را می‌دانم که بدون مارادونا، آدم کنونی نبودم.

مارادونا سال 1991 در میان غوغای دوپینگ و اتهامات مرتبط با آن از ناپولی رفت و زولا به پارما پیوست، ولی آنجا در نظام کاری کارلو آنچلوتی مربی وقت آن تیم (و مربی تحت انعقاد فعلی میلان)‌ جا نیفتاد و در نتیجه وقتی رودگولیت در مقام تصمیم‌گیرنده اول فنی در استمفورد بریج در تابستان 1996 با این موهبت و امکان روبه‌رو شد که زولا را به چلسی بیاورد، بخت خوش خود را باور نمی‌کرد. گولیت 12 سال واندی بعد از آن واقعه می‌گوید: برای من اتفاقی فوق‌العاده بود و تا گفتند زولا در دسترس است، گفتم او را بسرعت بیاورند. ما واقعا در ترکیب تیم‌مان به بازیکنی خلاق مثل او بسیار نیازمند بودیم و او می‌توانست نمایش ما را اعتلا بخشد وتمام نظم بازی حریفان را به هم ریزد و الگوی تازه‌ای را ارائه کند.

سال‌های پیروزی‌

زولا نقش مهمی در ارتقای فنی آبی‌های پایتخت بازی کرد و کلکسیون جام‌های چلسی از 1997 تا 2002 هر چند عنوان قهرمانی لیگ انگلیس را در بر نگرفت، محصول چنان فرآیندهایی بود و فقط کلکسیون درخشان سال‌های 2004 تا 2007 خوزه مورینیوی پرتغالی درچلسی از آن فراتر رفته است.در آن دوران بود که چلسی سرانجام از قدرت درجه دوم سال‌های قبلی به یکی از تیم‌های درجه اول بریتانیا و اروپا تغییر ماهیت داد و بجز زولا، امثال دسایی، وایز، لبوف، دی‌گوی و دشان نیز در این راه یاور چلسی بوده و از بهترین فوتبالیست‌های شاغل در انگلیس به شمار می‌آمدند. با وجود این زولا نماد بزرگ آن نسل در باشگاه چلسی بود و مظهر آن عصر خاص شناخته می‌شد.

قهرمان در یک نگاه‌

نام: جان فرانکو زولا

متولد: 5 جولای 1966

محل تولد: اولیه‌نا در ساردی‌نیا ایتالیا

1984: اولین قرارداد حرفه‌ای با تیم نوره‌سه ایتالیا

87: الحاق به تیم ساساری تورس از دسته سوم باشگاه‌های ایتالیا

89: عضویت در تیم دسته اولی ناپولی ایتالیا

90: فتح سری ‌A در معیت ناپولی و قهرمانی در جام یوفا با همین تیم‌

93: کوچ به باشگاه پارما

94: عضوی از تیم ملی ایتالیا، نایب قهرمان جام جهانی آمریکا

95: فتح جام یوفا با پارما

96: انتقال به چلسی انگلیس‌

2000: فتح جام حذفی انگلیس با چلسی‌

2003: انتخاب به عنوان برترین بازیکن تاریخ چلسی از جانب هواداران و انتقال به کالیاری در سری B ایتالیا

2005: اعلام بازنشستگی در هیات یک بازیگر

2006: انتصاب به عنوان کمک‌مربی تیم ملی امید ایتالیا

11 سپتامبر 2008: انتخاب به عنوان سرمربی باشگاه وستهام و عقد قراردادی 3 ساله با این تیم انگلیسی‌
او 5 ماه پیشتر گفته بود آرزویش تصدی مربیگری چلسی یعنی تیم سابقش است.

مترجم: وصال روحانی‌
منبع: Daily Telegraph