ایلی با چهار قرن سابقه

به طور کلی تقسیمات ایلی کشور به ترتیب ایل، طایفه، باو، اوبه و خانواده است که ایل جلالی از جمله بزرگ‌ترین ایل‌هاست که از 10 طایفه، 59 باو و 247 اوبه تشکیل شده است.

براساس روایت عشایر این ایل، بنیانگذار ایل جلالی شخصی به نام جلال بوده است که همزمان با دوران سلطنت شاه عباس صفوی برای دفاع از مرزهای غربی در مقابل تهاجمات دولت‌های مهاجم به خصوص دولت عثمانی در این مناطق مستقر شده‌اند.

در مورد وجه تسمیه ایل برخی صاحبنظران بر این عقیده‌اند که به دلیل مبارزات سخت و طولانی که با نیرو‌های عثمانی داشته‌اند، به ایل جلالی ــ باشوه  و با عظمت ــ مشهور گردیده‌اند. در نظام زندگی ایل جلالی قدرت مرکزی از آن رئیس ایل بوده و همانند سایر قدرت‌های ایلی موروثی است. بعد از رئیس ایل، رئیس طایفه و بعد از وی سراوبه در راس هرم قدرت قرار دارند.

البته عشایر ایل جلالی به دلیل درگیری و جنگ با قوای قزاق رضا خان که در دامنه کوه‌های آرارات روی داد و منجر به شکست ایل جلالی گردید، برای مدتی به شهرهایی همچون کرج، مشکین شهر و میانه تبعید شدند که پس از مرگ رضاخان مجددا به موطن خود بازگشتند.

منطقه قشلاقی این ایل با عظمت، با متوسط ارتفاع 1200 متر در شمال و شمال غربی شهرستان ماکو در دشت‌های حاشیه رودخانه ارس و منطقه ییلاقی آن با متوسط ارتفاع 3000 متر در ارتفاعات جنوب غربی شهرستان ماکو در منطقه سیه‌چشمه و آواجیق قرار دارد که فاصله ییلاق تا قشلاق این ایل  به طور متوسط 70 کیلومتر است.

طوایف ایل جلالی از اواسط فروردین ماه به مراتع میانبند کوچ می‌کنند و تا اوایل تیرماه مدتی را در چادرهایی که در این مناطق ــ حصار و مرغان ــ برپا می‌کنند، سپری می‌نمایند. پس از این مدت زمان، ایل به ییلاق کوچ کرده و تا اواخر شهریورماه در آنجا ساکن می‌شوند و با پایان یافتن علوفه و سرد شدن هوا در ییلاق کوچ عشایر ایل جلالی به قشلاق آغاز می‌شود.

طوایف ده‌گانه ایل جلالی عبارتند از: قزلباش، خلکانلو، مصرکانلو، جنگاتلو، اوتایلو، علی محولی، صوخلف، بلکانلو، ساکان و قندکانلو.

ارومیه ــ میثم صفری سرای، خبرنگار جام‌جم