ابهام در سرنوشت کیم‌

این دورنمایی وحشتناک برای غربی‌هاست. آنها با حضور رهبری قدرتمند و مسلط بر امور در کره‌شمالی شاهد بی‌ثباتی سیاستگذاری‌های این کشور بودند و در غیاب او مشخص نیست این کشور به کدام سمت‌وسو حرکت خواهد کرد. همین حالا هم شهروندان کره‌شمالی با بحران خشکسالی، هرج و مرج اقتصادی و سرکوب گسترده مخالفان هستند که نتیجه روی کار آمدن کیم در سال 1994 میلادی است.

بزرگترین دغدغه پایتخت‌های غربی این است که با رفتن کیم چه کسی مسوولیت زرادخانه هسته‌ای کره‌شمالی را در دست می‌گیرد و وضعیت قراردادهای هسته‌ای آشکار و نهان پیونگ‌یانگ با برخی کشورهای درحال توسعه چه می‌شود. چنانچه کیم از عرصه سیاست کره‌شمالی حذف شود موجی از رقابت‌های درونی برای به دست گرفتن قدرت در این کشور که از دیرباز عرصه بی‌اعتمادی سیاسیون به هم بوده، آغاز می‌شود که نتیجه آن برای هیچکس مشخص نیست.

رقابت بر سر جانشینی کیم به در گرفتن موجی در این کشور منجر خواهد شد که تا پیش از این در کره‌شمالی بی‌سابقه بوده و التهاب در طبقه حاکمان را به همراه می‌آورد. برد گلوسومن، مدیر اجرایی موسسه تحقیقاتی شرق‌دور که در هونولولو، پایتخت ایالت هاوایی در آمریکا فعال است در این رابطه می‌گوید: تا پیش از این هر یک از رهبران کره شمالی جانشین خود را تعیین می‌کردند که مرگ یا کناره‌گیری ناگهانی کیم می‌تواند این سنت را مخدوش کند. می‌افزاید: سیاسیون کره‌شمالی به چیزی به عنوان مصالحه اعتقاد و عادت ندارند و هر یک از مقامات ارشد حزب کمونیست چین حداکثر تلاش خود را برای رسیدن به مقام رهبری به عمل خواهد آورد.

حدس  زدن این که پس از غیبت کیم چه اتفاقی در کره‌شمالی در حال وقوع است به واسطه این واقعیت که رژیم او احاطه‌ای همه‌جانبه بر رسانه‌های داخلی دارد و مانع از درز اطلاعات به خارج می‌شود به غایت دشوار است. او سابقه غیبت چندهفته‌ای و چند ماهه از انظار عمومی بدون ارائه هیچ دلیل و برهانی را دارد.

در سال 1998 و قبل از آن که کره‌شمالی موشکی را بر فراز دریای ژاپن آزمایش کند او از انظار پنهان شد و برای مدت‌ها کسی از او خبری نداشت. در سال 2003 میلادی و بعد از آن که کره‌شمالی خروجش از پیمان منع تکثیر هسته‌ای (NPT) را اعلام کرد او دوباره غیبش زد و برای مدت‌ها سرنوشت او نقل مجلس رسانه‌های غربی بود. وقتی او 50 روز بعد پیدایش شد پیونگ یانک با اعلام این که قصد دارد با قدرت‌های جهان برای حل بحران هسته‌ای شبه‌جزیره کره سر یک میز بنشیند، جهانیان را غافلگیر کرد.

در ژوئیه سال 2006 میلادی و یک روز قبل از دومین آزمایش موشکی بود که کیم از حضور در محافل عمومی سرباز زد و یک ماه بعد وقتی رویت شد در صحت و سلامت بود. او تاکنون حداقل در 9 مورد به ناگاه ناپدید شده و غیبت‌هایی بیش از 20 روز داشته است.

یکی از دلایل ناپدید شدن او می‌تواند ترس و نگرانی باشد. او به سان هر حاکم خودکامه دیگری از توطئه برای ترورش می‌ترسد. او از پرواز با هواپیما گریزان است چون احتمال خرابکاری را بالا می‌داند، محل اقامتگاه او همیشه یکی از محرمانه‌ترین مسائلی در کره‌شمالی تلقی شده و هیچ وقت با اطلاع قبلی در جمعی عمومی حاضر نمی‌شود.

او همچنین همیشه با نوعی دغدغه بیمارگونه از خطر ایالات‌متحده برای خود سخن می‌گوید و تقریبا همه موارد ناپدید شدن او با افزایش تنش‌ها با واشنگتن مقارن بوده است. به عنوان مثال در سال 2003 او تقریبا تمامی مدتی که ارتش آمریکا در حال اجرای عملیات غلبه بر ارتش صدام بود را از انظار عمومی پنهان شد.

چوی چونگ‌گای، از اعضای مرکز تحقیقات کره‌شمالی در پیونگ‌یانک، پایتخت کره‌جنوبی معتقد است کیم بشدت از احتمال اقدام آمریکا علیه خود می‌ترسد. با این حال کم نیستند کسانی که فکر می‌کنند او با این غیبت‌ها به عمد به دنبال جلب توجه جهانیان به کره‌شمالی و خودش است.

براساس گمانه‌زنی‌های موجود مرگ کیم موج درگرفتن رقابت‌هایی شدید بین سه رکن اصلی حاکمیت کره‌جنوبی یعنی خاندان کیم، ارتش و مقامات ارشد حزب کمونیست می‌شود که به طور سنتی نقشی جهانی در تعیین سیاست‌های این کشور ایفا می‌کنند.

غربی‌ها نگران مشکلاتی که مردم کره‌جنوبی با آن دست به گریبان هستند از جمله قحطی نیستند بلکه جدی‌ترین دغدغه آنها تاثیر مرگ کیم بر روند مذاکرات هسته‌ای به پیونگ‌یانگ است که به رغم پیشرفت‌های اولیه طی هفته‌های اخیر حرکتی واپسگرایانه داشته است.

شاید به همین دلیل است که ایالات‌متحده اخیرا مذاکراتی محرمانه با چین برای دستیابی به راه‌حلی نهایی برای بحران شبه‌جزیره کره داشته است اگرچه بعید به نظر می‌رسد این مذاکرات جایگزین مناسب برای رایزنی‌های داخلی در کره شمالی باشد.

حسین شریعت‌