مجازات درقوانین اسلامی‌

در قانون مجازات اسلامی مجازات‌ها به 5 دسته تقسیم شد‌ه‌اند که عبارتند از:

1‌-حدود2-قصاص3-دیات4‌-تعزیرات 5 ‌-  مجازات‌های بازدارنده.

عقوبت هر یک از جرایم مندرج در این قانون، یکی از این مجازات‌ها است که در قانون کاملا مشخص شده است که در ذیل به شرح آنها پرداخته می‌شود:

1 - حدود: حدود به آن دسته از مجازات‌ها گفته می‌شود که میزان و نحوه اجرای آن در شرع تعیین شده است.
جرائمی همچون زنا، شرب خمر، محاربه و افساد فی‌الارض جزو جرایم مشمول حد هستند که مجازات‌هایی همچون شلاق و تبعید و قطع عضو برای آنها مقرر شده است. برای مثال، مجازات جرم محاربه و افساد فی‌الارض، تبعید و نفی بلداست و مجازات شرب خمر، 80 ضربه شلاق است.

2 - قصاص: مجازات قتل عمدی قصاص نفس است. هنگامی که آقای «الف» به قصد انتقام و عمدا آقای «ب» را به قتل می‌رساند، مرتکب قتل عمدی شده که مجازاتش قصاص نفس است. یا اگر آقای «الف» در دعوا با آقای «ب» وی را عمدا مجروح نماید که انگشت دست آقای «ب» قطع شود، مرتکب قطع عضو عمدی شده که مجازاتش قصاص عضو خواهد بود.

3 - دیه: در بسیاری از جرائم، مرتکب جرم قصد یا عمد ارتکاب جرم را نداشته و سهوا مرتکب جرم می‌شود. برای مثال آقای «الف» در حال رانندگی با اتومبیل خود با آقای «ب» تصادف می‌کند و در جریان تصادف، آقای «ب» به قتل می‌رسد؛ در اینجا آقای «الف» مرتکب جرم قتل غیرعمدی شده و مجازاتش پرداخت دیه به ورثه آقای «ب» است. یا اگر آموزگاری دانش‌آموزش را به قصد تنبیه بزند و بر اثر این تنبیه دست او بشکند، آموزگار باید دیه شکستن دست را به دانش‌آموز پرداخت نماید.

4 - تعزیر: تا به حال بارها شنیده‌ایم که مجرمی به تحمل 5 سال حبس تعزیری محکوم گردید. حبس تعزیری نوع خاصی از حبس نیست، بلکه همان مجازات زندان است که قانونگذار برای یک سری از جرائم مشخص کرده است. برای مثال، مجازات جرم سرقت، آدم‌ربایی، کلاهبرداری، جعل، ارتشاء، اختلاس و سقط جنین حبس تعزیری است که در قانون مجازات اسلامی مشخص شده است.

5 - مجازات بازدارنده: قانونگذار برای حفظ نظم جامعه و مصلحت اجتماع یک سلسله عقوبت و تادیبی را برای مجرمان مقرر نموده که مشتمل برحبس، جزای نقدی، تعطیلی محل کسب و لغو پروانه می‌باشد و قاضی رسیدگی‌کننده در هنگام صدور حکم، مجرم را به تحمل آن محکوم می‌نماید.

با توجه به این مطالب، قاضی رسیدگی‌کننده به یک جرم باید در قانون مجازات اسلامی جستجو کرده و مجازات مقرر برای فرد مجرم را با توجه به جرم ارتکابی توسط وی پیدا و وی را به تحمل آن محکوم نماید.

الهه فلاحی، کارشناس ارشد حقوق‌