وقتی پدربزرگ افسرده می‌شود

اگر پدربزرگ و مادربزرگ خانواده شما هم دچار علائمی از قبیل اضطراب، کند شدن جریان فکر، دردهای شکمی و کمری و تپش قلب شدید شده‌اند یا تمایل به نشان دادن علائم بیماری‌های جسمانی دارند باید مساله افسردگی را یکی از پیش‌فرض‌های احتمالی قرار دهید و تا مشکل آنها جدی نشده فکری کنید. البته پاسخ به این سوال که این نشانه‌ها مربوط به افسردگی هستند یا علائمی که با افزایش سن بروز می‌کنند کمی مشکل است. توجه داشته باشید نوع فراموشی که در آلزایمر بروز می‌کند با نوع افسردگی متفاوت است. بنابراین برای تشخیص افسردگی حتما باید از پزشک کمک بگیرید.

علل بروز افسردگی‌

روانپزشکان معتقدند سالمندان بعد از نوجوانان دومین گروهی هستند که در معرض ابتلا به افسردگی قرار دارند.
افزایش مصرف داروها و تداخل آنها، تغییرات عمده زندگی به سبب کاهش سرعت انجام فعالیت‌ها و به‌تدریج از کارافتادگی از عوامل بروز افسردگی هستند.

بیماری‌های قلبی، مشکلات تیروئیدی و بعضی از داروهای ضد فشار خون و مسکن نیز در گروهی از افراد تولید افسردگی می‌کنند. گاهی هم مشکلات روحی از مشکلات جسمانی قوی‌تر عمل می‌کنند، تا جایی‌که طبق بررسی‌ها بیشتر افسردگی در این سنین مربوط به مرگ دوستان و اقوام، به ویژه مرگ همسر، مورد بی‌‌مهری قرار گرفتن و احساس ناکارآمدی هستند. این احساسات معمولا از 60 سالگی بروز می‌کنند. با این وجود بسیاری از سالمندان نگرانی‌های خود را عنوان نمی‌کنند و به تنهایی با این مساله دست و پنجه نرم می‌کنند.

این تصور که افسردگی جزء جدا نشدنی دوران سالمندی است، درست نیست. شما باید تلاش کنید سالمندان آخرین مرحله از زندگی‌شان را با بالاترین کیفیت بگذرانند.

با بررسی نتایج تحقیقات و تصاویری که از مغز گرفته شده مدارهایی که مسوول تنظیم فعالیت‌های مغز از جمله تفکر، کنترل حالات روحی، خواب و اشتها هستند، کارشان را به درستی انجام نمی‌‌دهند، و بدین ترتیب ترکیبات شیمیایی که سلول‌های مغزی برای ایجاد ارتباط از آنها استفاده می‌کردند، از کنترل خارج می‌شوند، و در نهایت همه این عوامل دست به دست هم می‌دهند تا افسردگی احساس غالب افراد شود.

پیشگیری از افسردگی

شما می‌توانید با انجام و رعایت نکات ظریفی، از بروز افسردگی جلوگیری کنید و حتی در صورت ایجاد چنین حالتی از شدت آن بکاهید. هیچگاه نباید اجازه دهید بزرگترهای خانواده احساس بیهودگی کنند. این احساس بسیار خطرناک است.

به همین منظور باید از توانایی بزرگترها استفاده کنید. درست است که در این سنین سرعت آنها در انجام کارها کم می‌شود، اما در عوض تجربه و دقت بالایی دارند که می‌توان از آن برای انجام کارهای ظریف استفاده کرد. اگر فکر می‌کنید از این افراد سن و سالی گذشته و به جای کار کردن باید تنها استراحت کنند، در اشتباهید. آنها باید بدانند هنوز هم مفید و موثر هستند. مجالی فراهم کنید تا بزرگترهایتان از تجربیاتشان استفاده کنند و به این ترتیب احساس خردمندی و رضایت خاطر را در آنها تقویت کنید. اجازه ندهید پدربزرگ و مادربزرگتان به مدت طولانی در خانه تنها بمانند. از آنها برای شرکت در مهمانی‌ها و جمع‌های دوستانه دعوت کنید. اگر حوصله شرکت در مهمانی جوان‌ها را ندارند ترتیبی دهید تا با همسالانشان دور هم جمع شوند. گردش و حضور در طبیعت را فراموش نکنید و مهم‌تر از همه، به صحبت‌ها و خاطرات آنها گوش کنید چراکه از این کار لذت زیادی می‌برند.

راه‌های درمان‌

در مرحله نخست درمان استفاده از داروهای ضدافسردگی می‌توانند در برگرداندن تعادل روانی کمک‌کننده باشند.
حمایت‌های احتمالی و روان‌درمانی نیز در رفع افسردگی موثر است. احتمال بهبودی سالمندان اگر تحت درمان مناسب دارویی و روان‌درمانی قرار بگیرند به 80 درصد می‌رسد. البته بهبودی در سالمندان دیرتر از جوانان اتفاق می‌افتد. به طور متوسط طول دوره درمان به 12 هفته می‌رسد. بنابراین باید صبور باشید. از درمان با الکتروشوک هم معمولا در مواردی استفاده می‌شود که افسردگی بسیار شدید و پیشرفته باشد، به طوری که سالمند دچار افکاری نظیر خودکشی شده باشد. پس تا دیر نشده نسبت به درمان این سالمندان اقدام کنید.

پریشاد احمدی