ویترینی برای کالای شما

در گذشته اگر این حرف را در بین کسبه می‌زدی مانند یک خیال‌پرداز به تو نگاه می‌کردند و حال امروز خودشان یکی از استفاده‌کنندگان این خیال‌پردازی هستند.

در کشور ما نیز چند سالی است که از تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک و شهروند الکترونیک و این گونه کلمات شنیده می‌شود ولی متاسفانه تا امروز از حالت شنیداری خارج نشد‌ه‌اند و معلوم نیست چه موقع عملی خواهند شد.

اما در هفته اخیر شاهد راه‌اندازی یکی از اصولی‌ترین و حیاتی‌ترین گام‌ها برای رسیدن به تجارت الکترونیک بودیم، یعنی راه‌اندازی پرتال ملی کالا یا ایران‌کالا.

این طرح که به عنوان یکی از مهم‌ترین و موثرترین زیرساخت‌ها در تنظیم بازار و شبکه توزیع کالا به شمار می‌آید در سالن شهید بهشتی نهاد ریاست‌جمهوری، توسط آقای دکتر احمدی‌نژاد افتتاح شد.

حرکت دولت به سمت الکترونیکی شدن که به هدف کاهش مصرف انرژی، پایین آوردن مسافرت‌های درون‌شهری، برطرف کردن مشکلات‌ ترافیکی و در یک جمله کاهش هزینه‌ها هم برای دولت و هم برای شهروندان صورت می‌گیرد با افتتاح این طرح وارد فاز عملیاتی خود در بخش تجارت شد.

در این نوشتار به بررسی ایران‌کد، مزایا و معایب آن می‌پردازیم.

بارکد چیست؟

بارکد یا معادل فارسی آن رمزمیله، نوعی نمایش تصویری اطلاعات روی سطوح است که اطلاعات آن را می‌توان توسط ماشین بازخوانی نمود. بارکدهای اولیه اطلاعات را در قالب عرض و فاصله خطوط موازی چاپ‌شده ذخیره می‌کردند و به صورت یک دسته از خطوط مستقیم موازی دیده می‌شدند اما امروزه بارکدها ممکن است ‌ بسته به نوع ‌  به شکل یک دسته نقطه، یک دسته دایره هم‌مرکز یا به صورت مخفی شده در تصاویر نیز ظاهر شوند. بارکدها توسط یک اسکنر نوری که دستگاه بارکدخوان نامیده می‌شود بازخوانی می‌شوند و اگر در تصاویر مخفی شده باشند توسط نرم‌افزار خاصی از آن بیرون کشیده می‌شوند. بارکدها به صورت گسترده‌ای در پیاده‌سازی سیستم‌های جمع‌آوری خودکار اطلاعات شناسه‌ها که سرعت و دقت ورود اطلاعات را بالا می‌برند کاربرد دارند.

پرتال ایران‌کد چیست؟

ایران‌کد از دو بخش مجزا تشکیل شده است. بخش نخست آن یک کد 16 رقمی است که کلیه اطلاعات پایه کالا براساس استاندارد واحد داخل آن ضبط و روی کالاها نصب می‌شود و بخش دوم پورتال ملی کالا که تمامی کالاها و خدمات کشور در قالب گروه‌های تخصصی در آن قابل مشاهده است.  به نوعی می‌توان گفت این پورتال در واقع ویترینی از کالاهای ایرانی است که پیش‌نیاز و زیرساخت ضروری تجارت الکترونیک کشور است.

در پرتال ایران‌کد از همه محصولاتی که این کد را دریافت کرده‌اند یک کاتالوگ دیجیتالی تهیه شده است که شما با مراجعه به سایت می‌توانید آن را مشاهده و ارزیابی کنید.

مزایا؟

 فرض کنید شما یک کالا خریده‌اید و به گفته فروشنده این کالا صددرصد خارجی است، اما به صرف گفته فروشنده نمی‌توان اطمینان کرد. برای اطمینان از نوع جنس و قیمت واقعی آن و نیز محل تولید شما کافی است کد 16 رقمی محصول خریداری‌شده را در پورتال ایران‌کد وارد کنید تا اطلاعات دقیق آن را برای شما به نمایش بگذارد و بتوانید با دیگر محصولات مقایسه کنید. همچنین می‌توانید به صورت آنلاین اقدام به سفارش یا خرید کنید.

 چنین فرآیندی هزینه مبادله، بازاریابی، حمل و نقل و انبارداری را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد که این کاهش هزینه‌ها در قیمت تمام‌شده کالا در بازار موثر است.

از دیگر فواید استفاده از بارکد ملی کالا می‌توان به قابلیت تسریع در حسابداری، اطلاعات حیاتی کالا در چرخه تجارت ملی و بین‌المللی، مدیریت آن را در زنجیره توزیع و شناسایی منابع تامین کالا در کشور اشاره کرد.

مشکلاتی که باید به آن اندیشید!

اما در بین این همه مزیت مشکلاتی نیز وجود دارد که باید به آن جوابی مناسب داده شود. در سال گذشته سایت ایران‌کد توسط گروهی هک شد و این امنیت سایت را زیر سوال برد. این در حالی بود که سایت به صورت آزمایشی راه‌اندازی شده بود، اما باید به این نکته توجه کرد که تا چند سال آینده این سایت یکی از پرمخاطب‌ترین سایت‌های ایران خواهد شد و به همین دلیل باید تدابیر سخت‌افزاری و نرم‌افزاری درخوری برای آن در نظر گرفت. اما دیگر مشکل موجود در سر راه این پورتال کمبود نمایندگی‌های ارائه ایران‌کد است. در حال حاضر در کشور 38 نمایندگی در 18 استان به تولیدکنندگان و ارائه‌دهندگان کالا و خدمات، ایران‌کد می‌دهند که آیا این تعداد پایگاه کافی است؟ این در حالی است که قرار است این نمایندگی‌ها علاوه بر ایران‌کد، خدمات امضای دیجیتال را نیز ارائه بدهند. بستر ارتباطات اینترنتی کشور نیز یکی دیگر از نگرانی‌هاست و باید به این اندیشید که هر چه تکیه به دنیای مجازی بیشتر می‌شود باید زیرساخت آن نیز محکم‌تر و مقاوم‌تر شود.

در هر صورت اجرای این طرح در راستای دولت الکترونیک برای شهروندان ایرانی سرمنشاء تحولات و مزایایی چون شفاف‌سازی نظام تولید و توزیع کالا، ایجاد زبان مشترک تجاری در کشور، حمایت موثرتر از حقوق مصرف‌کننده و... خواهد بود که امیدواریم به نحو مطلوب ادامه یابد.