بازگشت روسیه به عرصه جهانی‌

آفتاب‌گیرهای درهای چوبی ساختمان‌های قدیمی که مهاجران آلمانی نزدیک به 250 سال پیش ساخته‌اند و شیشه‌های آپارتمان‌های سیمانی بر جای مانده از دوران اتحاد جماهیر شوروی ناگهان به لرزه درمی‌آیند. دلیل این لرزش غرش موتورهای بمب‌افکن 150 تنی استکاچف روی باند فرودگاه نظامی حومه شهر است که او و هفت خدمه دیگر را به دل آسمان شب می‌برد. او به طور متعارف مسیر شمال را در پیش می‌گیرد و سپس با گردشی تندی به راست راه غرب را از روی حاشیه یخ‌های قطبی در پیش می‌گیرد. اولین جنگنده‌های ناتو که در وضعیت هشدار قرار گرفته‌اند با رسیدن استکاچف به قملرو هوایی نروژ از راه می‌رسند.

از این نقطه به بعد هواپیماهای ناتو که متشکل از میراژهای فرانسوی، تورنادوهای انگلیسی و چند فروند اف 16 نروژی است بمب افکن59TU روسی را تا فراسوی قلمرو اروپایی بر فراز آب‌های اقیانوس آتلانتیک همراهی می‌کنند.

خدمه 16 ساعت را در هوا سیر می‌کنند در حالی که چیزی جز آب‌های آبی اقیانوس زیر پای خود نمی‌بینند و حتی از ساده‌ترین امکانات رفاهی از جمله دستشویی محروم هستند. با این حال سفر با این بمب‌افکن سنگین که قادر است 16 موشک کروز هسته‌ای را به دورترین نقاط دنیا حمل کند خالی از هیجان و لذت نیست. پس از خروج از حاشیه غربی اروپا یکی از جنگنده‌های اف 16 ناتو به عنوان هشدار ناگهان از زیر بمب افکن اوج می‌گیرد و درست از جلوی دماغه بمب افکن روسی رد می‌شود.

حالا که روس‌ها پس از توقف 15 ساله پرواز بمب افکن‌های گشتی در حواشی قلمرو روسیه به دلیل فقدان منابع مالی بار دیگر این ماموریت‌ها را از سر گرفته‌اند استکاچف دلیلی برای بالیدن به حرفه خود دارد. او و همقطارانش طی 4 ماه گذشته در 7 ماموریت که در پاره‌ای از آن‌ها تا سواحل ایالات‌متحده پیش رفته بودند، شرکت داشته‌اند. او که سرگرد نیروی هوایی روسیه و متولد شهری کوچک در سواحل اولگاست 15 سال منتظر ماند تا بتواند چنین تجربه‌ای کسب کند.

خارجی‌ها بیشتر انگلس، شهری با 200 هزار نفر جمعیت به فاصله 350 کیلومتری سن‌پطرزبورگ را به عنوان پایتخت ایالت ولگا که زمانی جزو خاک آلمان پروسی بود، می‌شناسند. ژوزف استالین، دیکتاتور شوروی در سال 1941 میلادی این ایالت را منحل و به خاک شوروی منضمم کرد. این شهر از این بابت که یوری گاگارین، اولین انسانی که به فضا رفت در آن فرود آمد هم شناخته می‌شود.

قلعه‌های پرنده‌

با این حال انگلس به دلیل دیگری هم شهرت دارد. شوروی‌ها اولین آموزشگاه خلبانی را در سال 1930 میلادی در این شهر دایر کردند. این شهر محل استقرار اسکادران 22 بمب‌افکن‌‌های سنگین سپاه 27 ارتش روسیه است. وظیفه این اسکادران حمله اتمی به مواضع دشمن در صورت بروز جنگی است و به همین دلیل 37 بمب‌افکن سنگین در فرودگاه نظامی این شهر استقرار یافته‌اند.

این اسکادران متشکل از 18 بمب‌افکن59 TU با بردی در حدود 15 هزار کیلومتر و 15 فرودن601 TU، قدرتمندترین بمب‌افکن استراتژیک دنیا با توان حمل 40 تن بمب با سرعتی در حدود 2 هزار کیلومتر در ساعت است.

یک دهه قبل پایگاه هوایی انگلس تقریبا عاری از هرگونه تحرک بود. بوریس یلتسین، رئیس‌جمهور وقت روسیه فرمانی مبنی بر انتقال بمب‌افکن‌های مستقر در این پایگاه به تاسیسات نظامی دیگر در مرکز روسیه را صادر کرده بود اما امروز گرک پایگاه و حضور نگاهبانان مسلح نماد احیای آن تلقی می‌شود.

احیای عملیات گشت بمب‌افکن‌های اتمی روسیه نمادی از بازگشت دوران جنگ سرد تلقی شده است. این تحول موجب شده بار دیگر رادارهای نظامی در غرب شاهد بازگشت زنگ‌های هشدار باشند. پس از آن بود که خبرهایی در مورد پرواز بمب‌افکن‌های روسی بر فراز حریم هوایی انگلیس،‌ عبور تهدیدآمیز آن‌ها از روی ناو هواپیما نیمیتز و عزیمت‌شان به سوی جزایر دورافتاده تحت حاکمیت ژاپن که با واکنش ژاپنی‌ها مواجه شده به رسانه‌ها راه یافت.

سرلشکر پاول آندروسو، فرمانده یگان هوایی استراتژیک ارتش روسیه در مورد این پروازها می‌گوید: قصد داریم به غربی‌ها هشدار دهیم وقتی می‌توانیم تا چنین فواصل دوری پرواز کنیم توان حمل سلاح به این مناطق را هم داریم.

بازگشت به روزگار اوج‌

ارتش روسیه که با در اختیار داشتن 1/1 میلیون سرباز همچنان بزرگترین نیروی نظامی دنیاست به دنبال رجعت به روزگار اوج خود، آن هم فقط در هوا نیست.

نیروی دریایی روسیه رزمایش‌های دریای در مدیترانه و اقیانوس اطلس را از سر گرفته است و فوریه سال جاری میلادی زیردریایی یوری دالکروکی، اولین نمونه از نسل جدید زیردریایی‌های هسته‌ای روسیه به آب انداخته شد. این غول در نوع خود یکی از بزرگترین‌ها تلقی می‌شود که قادر است تا 16 موشک قاره‌پیمای هسته‌ای شلیک کرده و تا 100 روز زیر آب بماند.

در سال 2007 میلادی بودجه نظامی روسیه به 5/34 میلیارد دلار افزایش یافت و با رشد قیمت نفت به سطحی بی‌سابقه به نظر می‌رسد کرملین و فرماندهان ارشد ارتش روسیه با اشتیاق بیشتر در قیاس با گذشته به دنبال نوسازی توان نظامی این کشور هستند.

در این چارچوب ارتش روسیه تا سال 2015 میلادی 50 فروند بمب‌افکن استراتژیک جدید، تقریبا به همین تعداد موشک هسته‌ای قاره‌پیمای توپول  ام و 8 فروند زیردریایی جدید کلاس بورا دریافت می‌کند. علاوه بر این صنایع جنگ‌افزارسازی روسیه در حال تکمیل نسل جدید موشک‌های بالستیک بوده و سخت سرگرم تولید انبوه تانک‌ تی95 هستند که روس‌ها از آن به عنوان تانکی برای قرن 21 یاد می‌کنند.

سرتیپ دوم مایکل میلز، رئیس اداره اطلاعات دفاعی ایالات‌متحده (DIA) با اشاره به دور جدید تلاش‌های روسیه برای نوسازی ساختار ارتش این کشور می‌گوید: ماشین جنگی روسیه دوباره به حرکت درآمده است. می‌افزاید: روس‌ها سعی دارند قدرت نظامی خود را برای همگرا شدن با توان اقتصادی این کشور با هدف بازگشت به عرصه سیاست بین‌الملل هم‌سنگ کنند. رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا قبلا در دیدار او با افسران ارشد نیروی هوایی این کشور با اشاره به تحرک نوظهور ارتش روسیه تاکید کرده بود آمریکا باید برای تهدیدات آینده آماده شود و قدرت بازدارندگی هسته‌ای خود را تقویت کند. این دقیقا همان واکنشی‌ است که روس‌ها دوست داشتند، شاهدش باشند.

با این حال وقتی یوری یالیفکسی، فرمانده نیروی موشکی روسیه در واکنش به تلاش‌های واشنگتن برای استقرار اجزای سامانه دفاع موشکی آمریکا در شرق اروپا از لزوم استفاده از سلاح‌های هسته‌ای به عنوان نیرویی بازدارنده می‌گوید، وقتی او گرجستان و اوکراین را تهدید می‌کند در صورت پیگیری برنامه‌هایشان برای عضویت در ناتو باید منتظر واکنش‌های نظامی روسیه باشند یا وقتی مسکو از ادامه حضور در معاهده نیروهای متعارف اروپا سرباز می‌زند و سایر توافق‌نامه‌های امضا شده را زیر سوال می‌برد موضوع را باید چظور تفسیر کرد؟

خرس بزرگ در حال برخاستن از خواب زمستانی و بازگشت به عرصه جهانی است پس همه باید در غری هشیار باشند.