فردوسی در کابل

محب بارش استاد دانشگاه کابل که در این مراسم سخنرانی می‌کرد گفت بزرگداشت فردوسی در روز جهانی شعر تصادفی نیست بلکه دانشکده زبان و ادبیات دانشگاه کابل خواست از فردوسی به عنوان نماد استمرار زبان فارسی در هزار سال گذشته در این روز تجلیل کند.

به گفته آقای بارش، فردوسی از آن جهت که در ظرف سی سال یکی از بزرگترین حماسه‌های جهان را آفرید باید بزرگترین شاعر تمام اعصار خوانده شود.

ولی به باور آقای بارش، کار مهم دیگر فردوسی خدمت به زبان و ادبیات فارسی است که در شاهنامه او بازتاب یافته است.

آقای بارش افزود شاهنامه در زمانی از سوی فردوسی سروده شد که زبان و ادبیات فارسی به شدت در وضعیت بحرانی ناشی از رویارویی با فرهنگ‌های دیگر قرار داشت.

تولد فردوسی‌

حکیم ابوالقاسم فردوسی، در حدود سال 319 هجری خورشیدی در روستای باژ در نزدیکی توس در خراسان چشم به جهان گشود.

تاریخ دقیق تولد فردوسی مشخص نیست ولی پژوهشگران به استناد ابیاتی در شاهنامه که در آن به سال به قدرت رسیدن سلطان محمود غزنوی اشاره می‌کند به این نتیجه رسیده اند که ممکن است او در حدود سال 319 زاده شده باشد:

بدانگه که بُد سال پنجاه و هشت‌

توان تر شدم چون جوانی گذشت

فریدون بیدار دل زنده شد

زمین و زمان پیش او بنده شد

اثر حماسی‌

در مورد این که فردوسی چه زمانی آغاز به سرودن شاهنامه کرد، تاریخ دقیقی در دست نیست ولی او پس از این که هزار بیت از شاهنامه به وسیله دقیقی بلخی سروده شد و این کار با مرگ دقیقی ناتمام ماند، کار سرودن شاهنامه را آغاز کرد و در ظرف نزدیک به سی‌سال آن را به پایان رساند.

مشهور است که در سنین کهولت، فردوسی تصمیم گرفت شاهنامه را به سلطان محمود غزنوی هدیه دهد ولی به باور برخی از فردوسی شناسان، این اسطوره بزرگ حماسی مورد توجه سلطان غزنین قرار نگرفت.

شاهنامه را برخی از محققان با دو اثر حماسی معروف هومر یونانی یعنی ایلیاد و ادیسه مقایسه کرده، اما شاهنامه را به دلیل گستردگی زبان و بیان آن برتر از این دو اثر خوانده‌اند. 

شاهنامه مجموعه‌ای از داستان‌های به هم پیوسته و برخی نیز گسسته از تاریخ و فرهنگ مردم آریایی است که فردوسی به گونه شفاهی آنها را از دیگران شنیده بود ولی به شکل مدون آنها را به نظم کشید.

منبع: B.B.C