جشنواره فیلم زاگرب‌

یک نکته بسیار مهم درباره سینمای یوگسلاوی سابق و همچنین جشنواره‌هایی که در این کشور زیبای اروپای مرکزی که به منطقه بالکان شهرت دارد، مربوط به تلاش شگرف سینماگران انیمیشن‌ساز این منطقه طی سال‌های 1960 تا 1980 است. در کنار آنها لهستانی‌ها را نیز باید ذکر کرد که سینمای انیمیشن آنها طی تاریخ ذکر شده یکی از بکرترین و مبدع‌‌ترین‌ها در نوع خود بود که باعث در آن منطقه و به سبب کوشش انیمیشن‌سازان آن دیار «مکتب زاگرب» شکل بگیرد. مکتبی که فلسفه وجودی‌اش بر زیبایی ظاهری و سرراست بودن داستان‌ها و کاراکتر بود.
مکتبی که اگرچه با نوع‌آوری‌های دیجیتالی و کامپیوتری زود جوانمرگ شد اما چنان تاثیری بر انیمیشن تاریخ سینما گذارد که نامش هرگز فراموش نخواهد شد. فقط یک مثال کافی است؛ کودکان 35 سال پیش کارتون «کوچولوهای جهانگرد» یا همان «بولک و لولک» را هیچ‌گاه فراموش نخواهند کرد. کارتونی که شناسنامه مکتب زاگرب بود.

با این پیشینه در منطقه بالکان و همچنین در یوگسلاوی سابق باید گفت در حال حاضر فقط در شهر زاگرب چیزی حدود 6 یا 7 فستیوال فیلم (و عمدتا سالیانه)‌ برگزار می‌شود. جشنواره‌هایی که بعضا تخصصی هم هستند و سابقه‌شان در برگزاری به سال 1972 و قبل‌تر هم می‌رسد (که به آنها در شماره بعدی خواهیم پرداخت)‌. اما ZFF یا جشنواره فیلم زاگرب که سالیانه و بین‌المللی برگزار می‌شود، علی‌رغم جوان بودن  تاسیس 2003  یکی از منظم‌ترین و باکلاس‌ترین جشنواره‌های اروپایی به شمار می‌آید. فستیوالی که سال به سال بر تعداد شرکت‌کنندگان جوان اما معتبرش افزود و در سایه این اعتبار هم دارای درجه A بین‌المللی گردید و هم این که تماشاگران خودش را به رقم بالای 30 هزار نفر رسانید. به طوری که در دوره قبلی در سال 2007، تعداد فیلم‌هایی که جواز شرکت در جشنواره زاگرب را به دست آوردند، به رقم 80 اثر رسید و تماشاگران این جشنواره 6 روزه نیز به رقمی حدود 32 هزار نفر بالغ گردیدند.

جشنواره زاگرب که 3 سال است بین‌المللی شده؛ مانند اکثر فستیوال‌های دیگر یک بخش مهم مسابقه دارد و چندین بخش فرعی و جانبی که البته این بخش‌ها بسیار پر و پیمان هم هستند. در بخش مسابقه بین‌الملل؛ رقابت در میان سه گروه فیلم‌های با فرمت: فیلم‌های سینمایی، فیلم‌های کوتاه و فیلم‌های مستند است که البته در این قسمت بخشی هم به «فیلم‌های کوتاه» ساخت فیلمسازان جوان کرواسی اختصاص داده شده.برای تمام این بخش‌ها البته جوایز جداگانه و خاصی هم تدارک دیده شده که تغییر آنچنانی هم نسبت به زمان تاسیس نداشته و تنها نام برخی از جوایز تغییر کرده اما خود جایزه همانی است که بود و این جایزه «گلدن پارم» نام دارد.
(بر وزن گلدن پالم، همان نخل طلای معروف جشنواره ممتاز «کن»)‌ جایزه‌ای که نامش از ریشه اسلوونی (یکی از جمهوری‌های استقلال یافته از جمهوری فدرال یوگسلاوی سابق)‌ گرفته شد و به معنای قایق کوچک و حتی برگه و ورق نیز می‌باشد. این جایزه سالانه به بهترین فیلم سینمایی بخش بین‌الملل، به بهترین فیلم کوتاه بخش بین‌الملل و همچنین به بهترین فیلم مستند این بخش تعلق می‌گیرد. ضمن این که از سال 2005، یک جایزه «گلدن پارم» نیز برای «بهترین فیلم کوتاه» به کارگردانی یک فیلمساز جوان کروات ازکشور میزبان داده می‌شود که زمینه‌ساز استعدادیابی و همچنین تشویق فیلمسازان کروات باشد.

مهدی تهرانی‌