فضای آرام برای قانونگذاری

 مجلس هفتم شورای اسلامی که کار خود را از هفتم خرداد ماه سال 1383آغاز کرد نقاط قوت و ضعفی دارد که هر کدام به تنهایی در جای خود قابل بررسی است ، اما نکته مهمی که به عنوان نقطه قوت این مجلس محسوب می شود عدم ورود به تنش های بیهوده سیاسی و ایجاد فضای آرام برای قانونگذاری بود که بسیاری از تحلیلگران منصف بر آن اذعان دارند.

به طور قطع ، هر مجلسی در کنار نقاط قوتش و خدماتی که در دوره 4ساله خود به مردم و کشور ارائه می کند، نقاط ضعفی نیز دارد که باید به گونه ای منصفانه به نقد عملکرد هر دوره از مجلس پرداخت . هیچ مجلسی نمی تواند ادعا کند که در دوره 4ساله خود توانسته به همه اهداف و شعارهایی که مطرح کرده دست یافته یا انتظارات را برآورده کرده است.

مجلس هفتم از ابتدای کار خود، اصولی را به عنوان هدف مدنظر قرار داده بود و تلاش نمایندگان این دوره از مجلس این بوده که جهتگیری اصلی دستیابی به این اصول باشد.

پاسداری از اسلام ، انقلاب اسلامی و قانون اساسی در همه اصول و فصول آن ، بویژه اصل ولایت فقیه ، دفاع از استقلال کشور و حفظ منافع و مصالح ملی ، همکاری و هماهنگی با قوای مجریه و قضاییه و پرهیز از تضعیف دولت و نیز همکاری با دیگر ارکان نظام مانند شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام ، حفظ استقلال و تاکید بر حقوق و اختیارات و تکالیف مجلس شورای اسلامی در عرصه های قانونگذاری و نظارت در عین همکاری با دولت ، توجه عادلانه و دائمی به مشکلات مردم بویژه مشکلات معیشتی قشرهای محروم و تلاش دائم برای تصویب قوانینی که گره گشای کار مردم باشد و پرهیز از ایجاد جدال و جنجال و هر گونه ستیزه جویی و تنش چه در درون مجلس و چه با قوای دیگر از اصولی است که مجلس هفتم برای خود برگزیده بود.

آیت الله خامنه ای ، رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در ارزیابی از عملکرد مجلس هفتم می گویند: آنچه در مورد این دوره از مجلس ، این حقیر می توانم عرض بکنم و جمع بندی ای که تا امروز از این مجلس ، فی الجمله در ذهن هست به عنوان یک شاهد و یک ناظر که در بعضی از این مجالس متعدد، اندکی بودیم و بقیه را هم از نزدیک شاهد بودیم و با آنها تعامل داشتیم ، به نظر من مجلس خوبی است و جزو دوره های خوب مجلس محسوب می شود.

رهبر معظم انقلاب اسلامی تاکید می کنند که مجلس نشان داد به طبقات ضعیف در جامعه اهتمام می ورزد. برای او مساله اساسی ، جبران ضعف طبقات ضعیف و مردم فقیر و دورماندگان از بسیاری از امتیازات است . به این توجه نشان دادید؟ هم در گفته ها گفته شد، هم در برخی از قوانین منعکس شد که بسیار مهم و خوب بود. رهبر معظم انقلاب درباره امتیازات مجلس هفتم می فرمایند: یکی از امتیازات این مجلس در 3سال گذشته این بود که منشائ تشنجات سیاسی و بگومگوهای اختلاف افکن در بیرون نشد؛ البته در آن خطوط اساسی مهمی که لازم بود به عنوان امتیاز عرض بکنیم مواضع قاطع شما در قضیه هسته ای بود که آن هم یکی از نقاط برجسته است . درست همین بود که دولت را الزام کنید به ایستادگی ، دولت هم خودش علاقه مند به این کار و پیشرو در این کار است . این درست بر طبق مصلحت کشور و مصلحت آینده است.

مجلس هفتم در دوران کار خود با بررسی و تصویب صدها لایحه و طرح ، تلاش کرده است با وضع قوانین مناسب ، قوای مجریه و قضاییه را در انجام وظایف خود یاری کند که در میان این قوانین ، می توان به چند قانون اشاره کرد که از نظر عمق و وسعت تاثیر می تواند معرف دیدگاه های این مجلس باشد و اصول و ضوابط حاکم بر این دوره از قانونگذاری را جلوه گر سازد. قانون مدیریت خدمات کشوری یا همان نظام هماهنگ پرداخت از قوانینی بود که نمایندگان مجلس هفتم از آغاز بر بررسی و تصویب آن تاکید داشتند تا تبعیض در پرداخت های دستگاه های مختلف کاهش یابد.

سهمیه بندی بنزین را نیز می توان از دیگر قوانین مهم و تاثیرگذار در کشور دانست که در مجلس هفتم به سرانجام رسید. این قانون توانست در مصرف بنزین در کشور انضباطی گسترده ایجاد کند و با مهار کردن نسبی مصرف روزافزون آن تا حدودی واردات بنزین را کاهش دهد و از هدر دادن سرمایه ملی کشور جلوگیری کند. حمل ونقل یکی از زیرساخت های اصلی توسعه در هر کشور محسوب می شود و تصویب طرح ساماندهی و اصلاح و توسعه شبکه حمل ونقل درون شهری و برون شهری در مجلس هفتم نیز توانسته است تحول شگرف در این زمینه ایجاد کند.

بررسی لایحه ساماندهی مسکن نیز از دیگر مواردی است که به عنوان یک عملکرد مثبت در کارنامه مجلس هفتم ثبت شد. افزایش بی رویه قیمت مسکن در 2سال اخیر باعث شد دولت و مجلس توجه ویژه ای به این مساله داشته باشند و بر این اساس دولت لایحه ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن را که به منظور تامین مسکن بویژه برای گروه های کم درآمد تدوین شده ، به مجلس تقدیم کرد و پس از بررسی به تصویب نمایندگان رسید. حمایت از تولیدکنندگان داخلی کشور نیز از دیگر اقدامات مجلس هفتم محسوب می شود.

عملکرد مجلس هفتم در امور اقتصادی

قانون تنظیم بازار غیرمتشکل پولی با هدف ممنوع کردن فعالیت اشخاص حقیقی یا حقوقی که با عناوین مختلف بدون دریافت مجوز از بانک مرکزی اقدام به انجام عملیات بانکی می کردند، تصویب طرح تسهیل اعطای تسهیلات بانکی به منظور کاهش هزینه ها و تسریع در اجرای طرح های تولیدی ، طرح منطقی کردن نرخ سود تسهیلات بانک متناسب با نرخ بازدهی در بخش های مختلف اقتصادی و تصویب لایحه اجرای سیاست های کلی اصل 44قانون اساسی به عنوان یکی از مهم ترین قوانین اقتصادی.

عملکرد مجلس هفتم در امور فرهنگی

طرح ساماندهی مد و لباس که حفظ و تقویت فرهنگ و هویت ایرانی و حفظ حجاب و رعایت ارزش های دینی را مدنظر داشت ، طرح تسهیلات ازدواج جوانان برای کمک به حل مشکل ازدواج جوانان و اختصاص مبلغ 4750میلیارد ریال به منظور پرداخت تسهیلات در امر ازدواج ، اشتغال و مسکن جوانان ، مجلس در مصوبه ای اجازه داد چنانچه با تشخیص قطعی 3پزشک متخصص و تایید پزشکی قانونی مشخص شود بیماری یا عقب افتادگی با ناقص الخلقه بودن جنین برای مادر دشواری ایجاد می کند پیش از 4ماه ، سقط جنین با رضایت زن مجاز باشد و افزایش دوران مرخصی زایمان و شیردهی به منظور حمایت از زنان و تحکیم بنیاد خانواده ها.

عملکرد مجلس هفتم در امور داخلی امور داخلی

اموری است که به طرز اداره دستگاه ها و موسسات دولتی و حکومتی و ساختار و گردش کار آنها و نیز رابطه مردم با آن موسسات مربوط می شود و لایحه اصلاح قانون شوراها از مهم ترین قوانینی بوده که در این زمینه به تصویب مجلس هفتم رسیده است و تغییر ساعت رسمی کشور و تعیین حداقل سن رای دهندگان.

عملکرد مجلس هفتم در امور خارجی

ایستادگی در برابر زورگویی قدرت های بیگانه از افتخارات مجلس هفتم به شمار می رود که مظهر بارز این ایستادگی مصوبات مجلس درباره فعالیت های صلح آمیز هسته ای کشور است.

عملکرد مجلس هفتم در بعد نظارتی

استیضاح ، سوال از وزرا، تذکرات کتبی ، تحقیق و تفحص ازجمله محورهای اقدامات مجلس در زمینه وظایف نظارتی قوه مقننه است.

در مجلس هفتم جمعا 3مورد استیضاح در دستور کار مجلس قرار گرفته است که از این میزان یک استیضاح به برکناری وزیر منجر شده است.

از ابتدای مجلس هفتم تا بهمن 86، 1879مورد سوال از وزرا به هیات رئیسه تسلیم شده که از این تعداد 487سوال در مجلس اعلام وصول شده و از این موارد 102سوال در صحن علنی مجلس مطرح شده و مجلس با دعوت از وزیران از آنها خواسته است براساس آیین نامه داخلی مجلس به پرسش های نمایندگان پاسخ دهند.

در مجلس هفتم 10هزار و 257مورد تذکر کتبی به وزرا و رئیس جمهور شده که نسبت به مجلس ششم 170درصد افزایش داشته است.

مجلس هفتم جمعا 19تحقیق و تفحص را به تصویب رسانده که تعداد 7مورد از آنها پس از طی مراحل قانون مذکور در آیین نامه در صحن علنی مجلس قرائت شده و بقیه موارد در مراحل مختلف بررسی قرار دارد.

در کمیسیون اصل 90مجلس هفتم که وظیفه رسیدگی به شکایت از طرز کار مجلس یا قوای مجریه و قضاییه را به عهده دارد، پرونده های مهمی نظیر شکواییه کانون هموفیلی ایران ، قرارداد با شرکت تاو، قرارداد با شرکت ایرانسل ، طرح ال 90، سفرهای خارجی کارکنان دولت ، تخلفات کنکور سراسری ، پرونده گرانی کالاها و خدمات ، مطالبات بازنشستگان ، شکایات واصله درخصوص اراضی ملی شده ، شکایات واصله درخصوص کیفیت نامطلوب خودروهای داخلی ، قراردادهای بیع متقابل در وزارت نفت ، پرونده های زمین خواری و تغییر کاربری اراضی ، اطاله دادرسی در قوه قضاییه ، شکایت مدیران سابق بیمه ایران و پرونده فروش سوالات آزمون های سراسری مطرح شده که برخی از آنها مختومه شده و برخی نیز در حال بررسی و رسیدگی است.

داریوش غفاری