اعتدال سیاسی در جامعه

 شیوه بررسی صلاحیت های داوطلبان در این دوره از انتخابات باعث اعتراض برخی فعالان سیاسی شد. انتقادها نسبت به عملکرد دستگاه های اجرایی و نظارتی در این دوره را چگونه ارزیابی می کنید و تداوم برخی اعتراض ها با وجود تجدیدنظرهای صورت گرفته با چه انگیزه ای صورت می گیرد؟

انتخابات امروز در کشور ما با مصالح ملی و منافع عمومی گره خورده و به نحوی تفسیرکننده اقتدار ملی است . هرچند بی مهری هایی متوجه گروه های سیاسی شده است و شاید ابهاماتی را نیز داشته باشند، اما هرگز نباید قهر و احساس یاس و ناامیدی کنند.

حتما باید منافع فردی را فدای مصالح جمعی کنیم و مصالح جمعی کشور را در راس برنامه های خود قرار دهیم و در چارچوب حفظ مصالح ملی به چانه زنی ها و انتقادهای خود بپردازیم .

البته تا حدودی در این دوره رد صلاحیت ها بیشتر شده و نگرانی هایی به وجود آورده است ، اما تاکنون تعداد زیادی از افراد تایید صلاحیت شدند و عرصه مشارکت و میدان رقابت فعال تر شده است ، اما در هر صورت نباید قهر کرد.

معتقدم قهر کردن در عرصه مشارکت در انتخابات ، در حقیقت ضربه به خود و لطمه به مصالح ملی است و مغایر عقلانیت سیاسی ، امروز تصور نمی کنم هیچ گروه و تشکل سیاسی دارای عقلانیت از انتخابات قهر یا دیگران را دعوت به قهر کند.

ما اگر به عنوان نخبگان سیاسی بخواهیم بهترین اقدام را در عرصه سالم سازی نظام مدیریت کنیم ، حضور عقلانی و اعتدال در عرصه رقابت های سیاسی زمینه ساز آن است.

به عقیده شما تداوم افراطگری هایی که پیش از این نیز آزموده شده است ، در انتخابات برای گروه ها و سلایق مختلف سیاسی چه حاصلی خواهد داشت؟

پیش از این شاهد حرکت های افراطی بوده ایم و نتایج آن برای همه آشکار است و هیچ فرد و گروهی نمی تواند ادعا کند کسانی که در دوره ای با اقدام به ساختارشکنی اهداف خود را دنبال می کردند، توانسته باشند به این اهداف دست یابند.

تجربه مجلس ششم در رفتارهای افراطی ، صفحه ای شفاف و آشکار در مقابل همه ماست و نتیجه آن جز شکست چیز دیگری نخواهد بود.

امروز خوشبختانه اعتدال جای خود را در جامعه باز کرده است و بهداشت روانی جامعه ایجاب نمی کند فضا ملتهب شود.

مردم از افراط و تفریطها بیزار و خواهان عقلانیت سیاسی و اعتدال هستند که در چارچوب آن و به دنبال آرامش ایجاد شده ناشی از آن ، مناسبات سیاسی خود را تنظیم کنند.

هر گروه سیاسی بخواهد مغایر با مصالح ملی عمل کند با طرد مردم روبه رو می شود و جایگاه خود را در جامعه از دست خواهد داد.

با توجه به زمینه هایی که برای برگزاری انتخابات مجلس هشتم ایجاد شده است ، پیش بینی می کنید حضور مردم در این انتخابات در مقایسه با دوره های قبلی انتخابات چگونه خواهد بود؟

انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی نماد بارز حضور گسترده مردم در انتخابات و مشارکت در عرصه تصمیم سازی خواهد بود.

نظام جمهوری اسلامی نظامی است الهی و آرمانی و با حمایت و پشتیبانی مردم به کار خود ادامه می دهد. از ابتدای انقلاب نیز پایه ها و استوانه های این انقلاب مردم بوده اند.

طبیعی است که هم حضور و مشارکت مردم در این انتخابات باعث ایجاد انگیزه و افزایش علاقه مندی آنها برای کشور خواهد شد و هم افزایش اقتدار ملی را به دنبال خواهد داشت و میزان مقبولیت نظام را افزایش خواهد داد. مسوولان نظام هم ملزم هستند که زمینه حضور و مشارکت گسترده مردم را فراهم کنند و این انگیزه را برای آن به وجود آورند.

حضور حداکثری مردم نیازمند الزامات و ضرورت هایی است . به عقیده شما چه مقدمات و لوازمی باید فراهم شود تا انگیزه مردم برای حضور در انتخابات افزایش یابد؟

یک بخش از حضور و مشارکت مردم ، بحث انگیزه های دینی و اعتقادی مردم است . ما در نظام اسلامی ، انتخابات را هم حق و هم تکلیف می دانیم . حق است برای این که نظام اجرایی باید به وسیله مردم اداره شود و تکلیف است بر این اساس که مردم باید حق را احقاق کنند و احقاق این حق با مشارکت در انتخابات معنا می یابد.

هر گونه انزوا و گوشه گیری در نظام الهی مردود است . بی مسوولیتی و بی توجهی به مسائل اجتماعی مردود است . انسان اجتماعی است و مسوولیت سه گانه در برابر خود، خدا و جامعه دارد. انسان می تواند نسبت به مسائل جامعه بی تفاوت باشد.

حتی اگر کسی نسبت به جامعه خود انتقاد هم داشته باشد، این حضور و مشارکت است که می تواند انتقادها را به نتیجه برساند و نواقص رفع شود و با گوشه گیری کار به پیش نمی رود و به عقیده من هر کس در اندیشه الهی گوشه گیری کند باید در نظام اجتماعی و اخروی مواخذه شود.

در اصلاح فرآیند نظام اجتماعی کشور، حضور در انتخابات موضوعی عقلانی است . اگر انسان ها می خواهند در فرآیند مدیریت کشور خود مشارکت داشته باشند و اشکالات مدیریتی را برطرف کنند، راه آن حضور و مشارکت و انتخاب شایستگان است .

به طور قطع این حضور می تواند غلطها را تصحیح و روش ها را اصلاح کند که زمینه رسیدن به اهداف را بیشتر تامین می کند.

نکته سوم ، زمان شناسی است . کشور ما در معرض تهدید بیگانگان است و حضور و مشارکت مردم به اقتدار ملی می انجامد و هر گونه فاصله گرفتن مردم از نظام باعث تضعیف این اقتدار می شود و دندان طمع دشمنان را به سوی مصالح ملی ما باز می کند.

هر فرد اگر بخواهد به منافع و مصالح فردی خود اهمیت دهد باید اقدامی کند که تهدید بیگانگان متوجه کشورش نشود که این با حضور مردم در انتخابات محقق می شود.

شرکت نکردن در انتخابات یا حضور نداشتن در فرآیند تصمیم سازی کشور باعث می شود اگر انتخاب ناشایستی انجام شود، انسان ها از عوارض آن در امان نمانند. اگر بخواهیم انتخاب نامناسب دیگران به ما آسیب نرساند باید در انتخابات حضور یابیم . قرآن کریم نیز می فرماید بپرهیزید از فتنه هایی که اگر بیاید فقط دامن فتنه گران را نمی گیرد، بلکه دامن همه را می گیرد.

در این فرآیند، مسوولان و برگزارکنندگان انتخابات چه وظیفه ای دارند؟

بخش عمده ای از برگزاری انتخابات مشارکتی ، متوجه مسوولان است . مسوولان باید زمینه های مشارکت را برای مردم فراهم آورند.

زمینه های مشارکت قانون ، مشخص و شفاف است که همه بر محورهای قانون و مرزهای قانونی باید حرکت کنند. مسوولان باید بتوانند زمینه های رقابت مردم را فراهم آورند، اعتمادسازی و از رای مردم پاسداری کنند تا فضای امید در دل مردم ایجاد شود.

رسانه ملی نیز وظیفه دارد فضای تبلیغاتی مناسبی را به طور برابر فراهم کند و در مجموع به نحوی عمل شود که رقابت ها سازنده و در چارچوب قانون و بدون بداخلاقی های سیاسی صورت گیرد.

احزاب و تشکل های سیاسی در این میان چه نقشی دارند؟

 احزاب و گروه های سیاسی به عنوان گروه های مرجع نظام از نخبگان نظام محسوب می شوند و مسوولیت آنان بیش از دیگران است و آنها باید بر طبل مشارکت مردم در انتخابات بکوبند و برای ایجاد زمینه های رقابت و شور و نشاط انتخاباتی تلاش کنند. طبعا این گروه ها می توانند معیارها و مبانی انتخاب اصلح را به مردم معرفی کرده ، برای تشویق مردم به حضور در انتخابات ، در نیروهای خود بسیج عمومی اعلام کنند.

آگاه سازی ، ارتقای آگاهی های عمومی به مردم برای حضور در انتخابات ، انتخاب اصلح و ایجاد انگیزه رقابت از وظایف گروه ها و نخبگان سیاسی و مطبوعات در فضای انتخابات است.

عملکرد مجالس گذشته به طور قطع در حضور مردم موثر است . به عقیده شما مجلس هفتم تا چه میزان توانسته است با عملکرد خود انگیزه حضور گسترده مردم در انتخابات را فراهم کند؟

موفقیت و عدم موفقیت در مجلس و دولت به طور نسبی و تابع برخی فرآیندهاست که باید مورد توجه قرار گیرد. هر مجلسی ناکامی ها و موفقیت هایی داشته است . در این میان چند چیز اهمیت دارد که یکی از آنها جهتگیری های کلان است ، یعنی جهتگیری هایی که متناسب با آرمان های نظام باشد.

من معتقدم مجلس هفتم در جهتگیری کلان ، ارزشی و آرمانی خط امام و رهبری در مسیر درستی گام برداشته است . نکته دوم ، جهتگیری حمایت از مردم است . مجلس هفتم توجه به اقشار آسیب پذیر، محروم و بدنه اجتماعی داشته است . دولت در حد خود در موضوع بیمه ها، دریافتی ها، در بخش بهزیستی و کارکنان تلاش هایی انجام داده است.

مسائل اقتصادی نظیر رشد اقتصادی از مسائلی است که در دوره کوتاه مدت محقق نمی شود و نیازمند زمان بیشتر و فضای مطلوب بین المللی است.

در شرایطی که ما قرار داریم ، هم مسائل بین المللی و هم مسائل داخلی باعث شده آن طور که باید و شاید اهداف و آرمان ها محقق نشود.

چه نمره ای می توان به عملکرد مجلس اصولگرای هفتم داد؟

با توجه به شرایط داخلی و بین المللی که در آن قرار داشتیم و فضای تحریم ، تا حدودی نمره قابل قبولی به عملکرد مجلس هفتم می دهم ، گرچه می توانستیم بهتر از این عمل کنیم . باید در مجلس آینده ، فرصت های از دست رفته را جبران کنیم.

مجلس هفتم همان طور که در بخش هایی مانند پشتیبانی از دولت در احقاق حقوق هسته ای ملت ایران توانست به طور قاطع عمل کند، ولی در برخی بخش ها آنچنان که مورد انتظار بود عمل نکرد.

تصور می کنید اکثریت مجلس هفتم در مجلس هشتم نیز حفظ شود؟

تصورم این است که اکثریت مجلس هشتم از اصولگرایان خواهد بود، اما ترکیبی از گروه های مختلف و تجمیعی از سلایق مختلف درون نظام نیز حضور خواهند داشت.

اگر سلایق درون نظام که چارچوب های نظام را بپذیرند، بتوانند رقابت سالمی را انجام دهند و حضوری فعال در مجلس هشتم داشته باشند موفقیت نسبی خواهند داشت.

سازوکار جدیدی در جریان اصولگرا طراحی و اجرا شده است که اقداماتی موفق را هم به دنبال داشته است ، اما در جریان اصولگرا انتقادهایی نیز وجود دارد، ارزیابی شما از این سازوکار چیست و آیا این سازوکار منجر به موفقیت اصولگرایان در انتخابات مجلس هشتم خواهد شد؟

جبهه متحد اصولگرایان زمانی که شکل گرفت شعارهایی مطرح و اعلام کرد که این اتحاد و ائتلاف در محورهایی شکل می گیرد که مورد وفاق همه اصولگرایان است ، البته موفقیت آنان در این زمینه نسبی بوده و بر این اساس شاید برخی مشکلات نیز ایجاد شده است.

ارزیابی شما از جریان رقیب اصولگرایان چگونه است ، آیا خواهند توانست به مجموعه واحدی دست یابند؟

جریان اصلاح طلب تاکنون نتوانسته به مجموعه واحدی دست یابد و بر این اساس در آستانه انتخابات ، انشعاب های جدی میان آنان ایجاد خواهد شد و احتمال دارد به وفاق کلی برای ارائه فهرست واحد انتخاباتی در هشتمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی دست نیابند.

از سویی ، جریان اصلاح طلب در حال نوعی بازبینی در شیوه ها و روش های به کار گرفته شده در گذشته است و باید به این حقیقت برسند که جریان های تندرو منافع آنان را تامین نخواهند کرد.

داریوش غفاری