نگذارید قند خونتان پایین بیاید

دیابتی‌ها و افت قند خون‌

زمانی که قند خون به مقدار قابل توجهی کمتر از حد طبیعی می‌شود، علائمی ظاهر می‌گردد که عموم مردم با آن به خوبی آشنا نیستند و همین عدم آگاهی لازم می‌تواند عواقب جبران ناپذیری را برای بیمار داشته باشد. از طرفی، گاهی اوقات، دارو درمانی بیش از حد برای دیابت می‌تواند موجب قند خون پایین شود. این حالت در افرادی که انسولین دریافت می‌کنند از بیشترین شیوع برخوردار است. همچنین می‌تواند در افرادی که داروهای خوراکی مصرف می‌کنند نیز شکل گیرد زیرا این داروها رها شدن و عملکرد انسولین را تشدید می‌کنند. قند خون شما به علت مختلف می‌تواند افت کند. در افراد دارای دیابت چند علت شایع عبارتند از نخوردن یک وعده غذایی، ورزش شدید‌تر و طولانی‌تر از همیشه یا تنظیم‌‌‌نکردن داروها با تغییرات قند‌‌خون.

نشانه‌های هیپوگلیسمی را بشناسید

معمولا افت قند خون طیف وسیعی از علائم را به خود اختصاص می‌دهد و لازم است بدانیم نشانه‌های هیپوگلیسمی در افراد متفاوت است ولی به طورکلی علائم و نشانه‌های شایع آن ضعف، سردرد، تعریق (اغلب عرق سرد)، لرز، سوزش سردل در حالت ناشتا، اختلالات بینایی نظیر تاری دید، احساس سوزش در دست‌ها و پاها، بی حسی در اطراف دهان و گاهی انگشتان، تپش قلب، پرش‌های ناگهانی عضلات، از دست دادن سطح هوشیاری، گرسنگی، عصبی شدن، بی‌قراری و تهوع‌ و در موارد شدیدتر تشنج است.

علاوه بر این ممکن است شما به طور غیرمعمول رفتار نمایید و حالتی بهت‌زده داشته باشید و گاهی خیره سر و ناسازگار شوید. این را نیز باید بدانیم که با بدتر شدن وضعیت، شما حالتی خواهید داشت که به نظر مسموم می‌آیید و احساس خواب آلودگی و گیجی شدید می‌کنید. ممکن است تکلمتان کند شود. در موارد شدید، همان‌طور که گفته شد از دست رفتن هشیاری و تشنج، مخصوصا در بچه‌ها می‌تواند به این نشانه‌ها افزوده شود.

هیپوگلیسمی در نوزادان‌

در رحم مادر، سطح قند خون جنین طبیعی می‌ماند، زیرا تغذیه از راه جفت صورت می‌گیرد. اما پس از تولد نوزاد باید این توانایی را پیدا کند تا شخصا قند خون را تنظیم کند. قند خون پایین (‌‌هیپوگلیسمی) در کودکانی رخ می‌دهد که بدنشان هنوز قادر به تنظیم سطح قند خون نیست. خطر هیپوگلیسمی در نوزادانی که مادر دیابتی دارند بیشتر است، زیرا سطح انسولین خون این نوزادان هنگام تولد بسیار بالاست.

علائم و نشانه‌های این اختلال عبارتند از: لرزش ظریف اندامها، ضعف و بی حالی شدید، عضلات کم قوه و مشکلاتی در شیر خوردن است و نشانه‌های ناشایع این اختلال عبارتند از مشکلات تنفسی و تشنج. خطر تشنج بسیار محل نگرانی است، زیرا تشنج ناشی از قند‌‌خون پایین، احتمال عوارض پایدار عصبی یا رشد جسمانی را افزایش می‌دهد.قند خون نوزاد را معمولا در چند ساعت اولیه زندگی اندازه‌گیری می‌کنند تا مطمئن شوند سطح آن در محدوده طبیعی است.

تغذیه نوزادان با شیر مادر، شیر خشک یا آب قند معمولا در بازگشت سطوح پایین قند خون به حد طبیعی کمک می‌کند.

چه باید بکنیم؟

قند خون پایین یک مشکل جدی است، ولی اگر سریعا شناخته شود، به سادگی قابل درمان است. وقتی علائم ظاهر شدند فعالیت عادی خود را متوقف کنید و چیزی بخورید که قند خون شما را به سرعت بالا بیاورد. این خوردنی می‌تواند یک شکلات سفت (آب نبات)، یک نوشیدنی معمولی (نه‌‌‌نوع بدون قند) یا یک نصف فنجان آب میوه باشد.

اگر هوشیاری افت نماید و بیمار قادر به بلع نباشد، قرار دادن غذا در داخل دهان خطرناک است. قند خون باید در این حالت با تزریق بالا رود. یک انتخاب تزریق گلوکاگون به زیر پوست است. گلوکاگون یک هورمون با تاثیر سریع است که آزاد شدن قند به خون را تسریع می‌کند. به دوستان و افراد فامیل خود در مورد این دارو توضیح دهید تا راجع به آن آشناتر شوند و بدانند جایی که آن را قرار می‌دهید کجاست و چگونه می‌تواند در زمان اضطراری موقع اورژانس آن را برای شما تزریق کنند.

انتخاب دیگر تزریق گلوکز به صورت تزریق عضلانی مستقیم به داخل جریان خون است. این کاراحتیاج به پرسنل اورژانس پزشکی دارد. در آخر خوب است بدانیم هرگاه با فردی مواجه شدیم که هوشیاری خود را از دست داده است، چه دیابت داشته باشد یا نداشته باشد، اورژانس پزشکی را فورا مطلع سازید.

مهدی شیرازی