نخستین گفتوگوی تلویزیونی سرلشکر محسن رضایی پس از انتصاب به دبیری شورای عالی امنیت ملی را باید از همین زاویه خواند؛ گفتوگویی که بیش از آنکه یک مصاحبه معمول درباره تحولات روز باشد، ترسیم مختصات ایران پس از جنگ و اعلام عبور از یک الگوی قدیمی در مواجهه با دشمن است. رضایی در این گفتوگو صریحا از «تکامل دفاعی_سیاسی» کشور پس از جنگ سخن گفت و تاکید کرد که نه ایران امروز دیگر ایران پیش از جنگ است و نه آمریکا میتواند با محاسبات گذشته به مواجهه با جمهوری اسلامی ادامه دهد. در این چارچوب، انتصاب فرماندهان باتجربه در ساختارهای عالی نظامی نشانهای از انتقال تجربه میدان به سطح تصمیمگیری راهبردی کشور و شکلگیری آرایشی تازه در بازدارندگی است که در آن موشک و لانچر، دیپلماسی و اقتصاد، انسجام اجتماعی و ظرفیتهای منطقهای، اجزای یک منظومه واحد امنیت ملی به شمار میروند.
دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی در نخستین حضور تلویزیونی خود همچنین با تاکید بر اینکه «دیگر حرف کافی نیست» از تغییر رویکرد ایران در دیپلماسی سخن گفت؛ رویکردی که مذاکره را نفی نمیکند اما آن را منوط به مشاهده اقدام عملی طرف مقابل میداند. از سوی دیگر، هشدارهای صریح او درباره محاصره اقتصادی، تنگه هرمز و هزینههای ادامه شرارت آمریکا نشان میدهد تهران در حال تعریف معادلهای است که در آن فشار علیه ایران، بدون هزینه برای طراحان و همراهان آن باقی نخواهد ماند. رضایی در کنار این پیامهای بازدارنده، بر یک مؤلفه تعیینکننده دیگر نیز دست گذاشت: وحدت ملی؛ مؤلفهای که آن را «کمتر از موشکها و لانچرها» ندانست. برآیند این مواضع را میتوان یک پیام روشن دانست.
جمهوری اسلامی ایران پس از تجربه جنگ و تفاهم شکستخورده اسلامآباد، خود را در موقعیتی تازه میبیند و قرار است امنیت ملی نیز متناسب با این موقعیت، از میدان نظامی تا میز دیپلماسی و از جبهه اقتصادی تا انسجام داخلی، با یک «آرایش جدید بازدارندگی» پیش برود.
ایران در مسیر تکامل دفاعی و سیاسی
دبیر شورای عالی امنیت ملی در این گفتوگو در پاسخ به این پرسش که آیا انتصاب وی و فرماندهان نظامی جدید نشاندهنده تغییر رویکرد جمهوری اسلامی ایران در حوزه امنیت ملی و دفاعی است، اظهار کرد: شاید بهتر باشد بگوییم تکامل در راهبردهای دفاعی ایران اتفاق افتاده است. وی افزود: ما از جنگ ۱۲روزه تا امروز مرتب در حال رشد و تکامل دفاعی و سیاسی هستیم. ایران امروز دیگر ایران قبل از جنگ نخواهد بود. البته آمریکای پرمدعا و مغرور هم دیگر آن آمریکای قبل از جنگ نخواهد بود. وی با بیان اینکه الگوهای رفتاری بینالمللی ایران دستخوش تحول شده است، گفت: همه دنیا الان با یک نگاه جدید به ایران نگاه میکنند و ما نمیتوانیم در تراز این نگاه، رفتارهایمان را تکامل نبخشیم و اصلاح نکنیم. دبیر شورای عالی امنیت ملی ادامه داد: اصلاح هم در رفتار دفاعی و هم در رفتار دیپلماسی، جزو مهمترین آموزههای ما در این انقلاب است.
لزوم اصلاح رفتار دیپلماتیک ایران پس از بدعهدیهای آمریکا
دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنین با اشاره به تجربه مذاکرات گذشته گفت: از طرف دیگر، بهشدت نیاز داریم بعد از چند مذاکره و چند بدعهدی آمریکاییها، در رفتار دیپلماتیک خودمان اصلاحاتی انجام دهیم. سرلشکر رضایی افزود: در این زمینه خواهم گفت که چگونه باید اصلاحاتی انجام دهیم.
سرلشکر رضایی با اشاره به تصمیم رهبر انقلاب برای استفاده از فرماندهان باتجربه و تثبیت و استحکام ساختارهای دفاعی گفت: این تصمیم در بهکارگیری فرماندهان باتجربه و استقرار و استحکام این عزیزان که رهبر عزیز انقلاب گرفتهاند، بدین معناست که کل تجربههایی را که ما در یک سال گذشته به کار گرفتیم، حتما در نبردهای آینده خودمان به کار میگیریم.
تغییر در شیوه اداره جنگ و رفتار دیپلماتیک ایران
دبیر شورای عالی امنیت ملی در ادامه سخنان خود در پاسخ به این پرسش که آیا تحولات اخیر در ساختار امنیتی و دفاعی کشور نشاندهنده تغییر در راهبرد جمهوری اسلامی ایران است، گفت: شاید به این تعبیر نشود گفت اما حتما در مسأله اداره و شیوه جنگ تغییراتی خواهیم داد و همچنین در رفتار دیپلماتیک ایران تحولات و تغییراتی صورت خواهد گرفت. وی افزود: دلیلش روشن است؛ آمریکاییها به مذاکرات و دیپلماسی خیانت کردند و حتی امضای خودشان را زیر پا گذاشتند. سرلشکر رضایی تصریح کرد: بنابراین تحولی که امروز شروع شده، یک تحول جدید خواهد بود. هم سرآغاز رفتار دیپلماتیک ایران و هم سرآغاز دفاع مقتدرانه ایران در آینده خواهد بود.
سرلشکر رضایی با بیان اینکه تحول جدید در کشور ابعاد مختلفی خواهد داشت، گفت: این تحول فقط در انتصاب فرماندهان نیست؛ هم در اداره جنگ تحول صورت میگیرد، هم در دیپلماسی و هم در مسائل اجتماعی و سیاسی کشور.
آمریکا از حملات نظامی ناامید شده اما...
دبیر شورای عالی امنیت ملی در پاسخ به این پرسش که در شرایط فعلی ایران در حوزه جنگ و مذاکره در چه وضعیتی قرار دارد، اظهار کرد: آمریکاییها کاملا از حملات نظامی ناامید شدهاند و دارند فکر میکنند چه چیزی میتواند به کمک جنگ بیاید. وی افزود: آنها نشسته و گفتهاند اگر ما ایران را محاصره اقتصادی کنیم، این موضوع به حملات نظامی ما کمک میکند. سرلشکر رضایی با اشاره به تعیین وزیر خزانهداری آمریکا بهعنوان محور جنگ اقتصادی گفت: این چیزی است که از دو سه روز قبل مطرح شده و وزیر خزانهداری آمریکا را محور قرار دادهاند. یعنی او را فرمانده جنگ اقتصادی کردهاند. دبیر شورای عالی امنیت ملی ادامه داد: علت این رویکرد، شکست آمریکا در اقدامات نظامی بوده است. چون در اقدامات نظامی ۱۰۰درصد شکست خوردند. البته این به معنای آن نیست که اقدامات نظامی را کنار گذاشتهاند اما امیدوارند اگر بتوانند ابتدا با فشارهای اقتصادی وحدت ما را بشکنند و عدهای معترض به خیابانها بیایند و آنها بتوانند به اف-۳۵های آمریکا کمک کنند.
ناوگان آمریکا را زدیم و ۴۸ ساعت بعد ترامپ از توقف عملیات گفت
وی با اشاره به یکی دیگر از ادعاهای ترامپ اظهار کرد: یک روز ترامپ اعلام کرد «ناوگان آزادی، تنگه آزادی» و سه ناو راه انداخت. هر سه را زدیم و ۴۸ ساعت بعد گفت من توقف دادم. سرلشکر رضایی افزود: سه ناو آنها خورد و عقبنشینی کردند. ترامپ معمولا تبلیغات میکند. در ۱۷۱ روز جنگ، ۱۷۱ موضع متناقض گرفت و این مسأله باعث بیاعتمادی دنیا شده است.
نفت ایران همچنان فروخته میشود
سرلشکر رضایی در ادامه به موضوع محاصره دریایی اشاره کرد و گفت: بحث محاصره دریایی نیز چیزی نیست که امروز شروع شده باشد. الان چند ماه است که محاصره دریایی وجود دارد اما ما نفت خودمان را فروختیم. وی افزود: در همین یکی دو ماه گذشته ۷۰ میلیون بشکه نفت را در آن دو، سه روز هفته اول توافقنامه فرستادیم. دبیر شورای عالی امنیت ملی ادامه داد: آن هفته ما حداکثر ۷۰ میلیون بشکه نفتی را که در اختیار داشتیم فرستادیم و رفت. سرلشکر رضایی گفت: ما حالا هر روز به اندازه تولیدمان، با وجود اینکه آن طرف ناوهای آمریکا هستند، نفت میفروشیم.
دبیر شورای عالی امنیت ملی در ادامه هشدار داد: اما اگر ترامپ بخواهد حالا کارهایی انجام بدهد، مقابله ما، مقابله به مثلی زلزلهوار خواهد بود. وی افزود: اولا به تمام کشورهای اطراف و کشورهای دنیا میگوییم وارد جنگ اقتصادی در کنار آمریکا نشوند. هر کشوری که شریک شود در ایجاد محدودیت اقتصادی علیه ما، ما او را دشمن تلقی میکنیم.
دبیر شورای عالی امنیت ملی در ادامه با اشاره به پیامدهای همراهی کشورها با تحریمهای آمریکا گفت: موضوع دیگر این است که اگر این کار را شروع کنند، ما نمیگذاریم یک قطره نفت نهتنها از تنگه هرمز بلکه از خلیجفارس بیرون برود. وی افزود: مگر میشود این کشورها بیایند و در محاصره اقتصادی کنار آمریکا قرار بگیرند و به منافع اقتصادی ما آسیب بزنند و ما بگذاریم نفت از خلیجفارس برود؟ نه، نفت نه از تنگه هرمز بلکه از خلیجفارس و از هیچکدام بیرون نخواهد رفت. سرلشکر رضایی تصریح کرد: ما فعلا فقط تنگه هرمز را بستهایم و با نفتی که از خلیجفارس بیرون میرود کاری نداریم. چون از راههای دیگر خارج میشود ولی آنها را هم مورد هدف قرار میدهیم.
دبیر شورای عالی امنیت ملی ادامه داد: حالا اگر قرار باشد آمریکا ما را تحریم اقتصادی کند، مگر آمریکا کم شرکت نفتی و اقتصادی در اطراف ایران و جاهای دیگر دارد؟ ما آنها را میزنیم.
پایان دوران بچه مؤدب
دبیر شورای عالی امنیت ملی در پاسخ به این پرسش که آیا شروط مورد اشاره همان شروط مطرحشده در اسلامآباد است، اظهار کرد: ما شروطمان را اعلام کردهایم و آقای عراقچی هم شروط ما را به آمریکاییها اعلام کردهاند.بله، بخشی از آن همان شروط است. وی با تاکید بر تغییر رویکرد ایران در دیپلماسی گفت: ما در دیپلماسی واقعا جدی هستیم ولی روش را تغییر دادهایم.
سرلشکر رضایی افزود: ما دیگر مثل گذشته، مثل یک بچه مؤدب، پشت میز نمینشینیم که صرفا صحبت کنیم؛ حرف ما منطق است. چه کشوری بعد از این همه مذاکره منتظر میماند؟ ما دیگر منتظر حرف نمیمانیم. منتظر عمل هستیم.
وی همچنین گفت: هر جلسهای که آمریکاییها بگذارند و ما بفهمیم با گروههای ضدانقلاب نشستهاند، هر جا که باشند، ما آنجا را میزنیم. بنابراین. اینطور نیست که ما ساکت باشیم. ما ساکت نیستیم، منتها الان حملات ما کاملا معنا دارد.