کنکور ۱۴۰۵ به روایت اعداد

البته این رقابت صبح امروز به پایان نمی‌رسد؛ عصر هم‌ داوطلبان گروه‌های آزمایشی هنر و زبان‌های خارجی با هم رقابت می‌کنند و فردا نیز گروه‌های علوم ریاضی و فنی و علوم انسانی با دفترچه سوالات رو‌به‌رو خواهند شد. 
‌ کنکوری‌ها امسال با مجموعه‌ای از تغییرات و تصمیمات غیرمنتظره مواجه بودند؛ از آموزش‌ها و کلاس‌های مجازی و تغییر زمان برگزاری آزمون‌های نهایی به‌ویژه در استان‌های جنوبی گرفته تا جا‌به‌جایی‌های مکرر زمان برگزاری کنکور سراسری. شرایط خاص و جنگی کشور نیز بر این روزهای پراضطراب سایه انداخت و زمان برگزاری آزمون را دستخوش تغییر کرد‌. 

 

رقابت هنوز میلیونی است
یک میلیون و ۷۰ هزار و ۲۴۱ نفر، جمعیتی به اندازه ساکنان یک شهر، این روزها چشم به چند ساعت آزمون و نتیجه‌ای دوخته اند که می‌تواند مسیر تحصیلی و شغلی سال‌های آینده‌شان را تغییر دهد. 
رضا محمدی، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور دراین‌خصوص گفت: این رقابت گسترده در ۴۱۵ شهرستان، ۵۸۶ حوزه اصلی و ۱۷هزارو۱۴حوزه فرعی برگزار می‌شود. یعنی در دو روز، بخش بزرگی از جغرافیای آموزشی کشور به محل برگزاری آزمونی تبدیل می‌شود که بیش از یک میلیون داوطلب را همزمان پای صندلی‌های آزمون می‌نشاند. رئیس سازمان سنجش درباره برگزاری همزمان آزمون سراسری و آزمون اختصاصی پذیرش دانشجو - معلم نیز توضیح داد؛ جدا کردن این دو آزمون، به معنای آن بود که حدود یک میلیون داوطلب باید دو بار در سال در آزمون شرکت کنند. برگزاری همزمان این آزمون‌ها علاوه‌بر کاهش این رفت‌وآمد و فشار مضاعف بر داوطلبان، از منظر برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه‌ها نیز اهمیت دارد؛ چراکه با برگزاری همزمان آنها، نیمسال نخست سال تحصیلی از دست نمی‌رود و دانشگاه‌ها می‌توانند برنامه آموزشی خود را در هر دو نیمسال پیش ببرند.

 

زنان همچنان رکورددار کنکور
کفه ترازوی کنکور، امسال نیز به سمت زنان سنگین ‌شده است؛ تصویری که دیگر به یک سال و یک دوره محدود نمی‌شود و حالا به روندی چندساله در آزمون سراسری تبدیل شده است. به گفته رئیس سازمان سنجش کشور در گروه علوم ریاضی و فنی ۱۳۵ هزار و ۸۱۳ داوطلب ثبت‌نام کرده‌اند که ۴۰ درصد آنها زن و ۶۰ درصد مرد هستند. در گروه علوم تجربی، این عدد به سمت زنان سنگین‌تر است؛ از مجموع ۴۵۱ هزار و ۵۲۲ داوطلب این گروه، ۶۹ درصد زن و ۳۱ درصد مرد هستند. به گفته او، در گروه علوم انسانی نیز ۳۲۷ هزار و ۷۳۴ نفر به رقابت می‌پردازند که ۶۸درصد آنها زن و ۳۲ درصد مرد هستند. 
این فاصله در گروه هنر بیشتر هم می‌شود؛ جایی که از میان ۶۴ هزار و ۹۹۹ داوطلب، ۷۸ درصد زن و تنها ۲۱ درصد مرد هستند. در گروه زبان‌های خارجی نیز ۹۰هزار و ۱۷۳ نفر شرکت کردند که ۶۹ درصد داوطلبان زن و ۲۱ درصد مرد اعلام شده‌اند. با این حال آن‌طور که محمدی گفته، در مجموع زنان با سهم ۶۵ درصدی، اکثریت داوطلبان کنکور امسال را تشکیل می‌دهند؛ آماری که فقط یک تصویر لحظه‌ای از کنکور ۱۴۰۵ نیست. بررسی روند سال‌های اخیر نیز نشان می‌دهد که سهم زنان در آزمون سراسری از سال ۱۴۰۰ تاکنون روندی صعودی داشته و از حدود ۶۰ درصد به ۶۵ درصد رسیده است.

 

آخرین خبر از سهمیه‌ها
برای بیشتر داوطلبان، آزمون امروز و فردا فقط رقابت برای رسیدن به یک صندلی دانشگاه نیست. برای برخی از آنان ماجرا از ماه‌ها پیش و در میان خبرهای جنگ آغاز شده است. داوطلبانی که در جریان جنگ اخیر، خانه و وسایل آموزشی خود را از دست داده‌اند، حالا در شرایطی متفاوت از دیگران خود را به روز آزمون رسانده‌اند. رضا محمدی درباره احتمال در نظر گرفتن سهمیه برای داوطلبان آسیب‌دیده از جنگ اخیر گفت: در حال حاضر سهمیه‌های مختلفی در آزمون سراسری وجود دارد و سهمیه ایثارگران نیز همچنان برقرار است. با توجه به تاکید وزیر علوم، قرار است برای خانواده‌هایی که در جریان جنگ، خانه آنها به‌طور کامل تخریب شده و وسایل آموزشی داوطلب نیز از بین رفته است، تسهیلاتی در نظر گرفته شود.
وی افزود: برای شناسایی دقیق جامعه هدف، جلساتی با وزارت کشور، جمعیت هلال‌احمر و وزارت راه و شهرسازی برگزار شده و این موضوع همچنان در مرحله کارشناسی قرار دارد. هنوز تصمیم نهایی در این زمینه اتخاذ نشده اما تلاش ما این است که پس از برگزاری آزمون، ماده واحده مربوط به این موضوع تهیه و برای بررسی و تصویب به وزارت علوم ارائه شود تا در مجلس شورای اسلامی یا شورای‌عالی انقلاب فرهنگی به تصویب برسد.

 

ترازوی سنگین سوابق در کنکور
چند سالی است که کنکور دیگر معطوف به روز آزمون و چند ساعت نشستن پشت یک میز نمی‌شود. در این سال‌ها بخش مهمی از سرنوشت داوطلبان، پیش از رسیدن به روز آزمون، در کارنامه امتحانات نهایی آنها رقم می‌خورد. البته این سهم در سال‌های اخیر خود بی‌حاشیه نبوده و قوانین و میزان اثرگذاری آن، چند باری در مسیر منتهی به کنکور دستخوش تغییرات شده است.
با وجود این براساس ضوابط اعلام شده، در گروه‌های آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی، ۶۰ درصد نمره کل از سوابق تحصیلی و ۴۰ درصد از آزمون اختصاصی به دست می‌آید. در مقابل، برای گروه‌های هنر و زبان‌های خارجی، سهم سوابق تحصیلی ۳۰درصد و سهم آزمون اختصاصی ۷۰ درصد تعیین شده است. 
البته در گروه‌های اصلی، یعنی ریاضی، تجربی و انسانی، سهم سوابق تحصیلی پایه دوازدهم حدود ۴۳ درصد است و به صورت تاثیر قطعی در نمره کل محاسبه می‌شود. سهم پایه یازدهم نیز، با لحاظ شش درس نهایی، حدود ۱۷ درصد اعلام شده که تاثیر مثبت دارد؛ به این معنا که در صورت کمک به وضعیت داوطلب، در نتیجه نهایی اعمال می‌شود.  

زمان اعلام نتایج آزمون
‌ با بسته شدن دفترچه‌های کنکور، انتظار برای نتایج آغاز می‌شود. براساس اعلام رئیس سازمان سنجش، قرار است نتایج اولیه آزمون سراسری در روزهای ۲۶ و ۲۷ شهریورماه منتشر شود و پس از آن، داوطلبان حدود یک هفته فرصت خواهند داشت تا برای انتخاب رشته تصمیم بگیرند. این مرحله نیز در شهریورماه انجام خواهد شد؛ انتخابی که می‌تواند مسیر تحصیلی سال‌های آینده هر داوطلب را رقم بزند.
وی همچنین ادامه داد: تلاش ما این است که انتشار نتایج نهایی در اوایل آبان‌ باشد تا پذیرفته‌شدگان بتوانند از همان نیمسال نخست، تحصیل خود را آغاز کنند.