این اولین بار نیست که رئیسجمهور آمریکا محدودیتهایی را برای تجارت ایران انجام داده است. ادبیات رئیسجمهور آمریکا نسبت به گذشته تغییر کرده و نکته قابل توجه اینجاست که قبلا اعلام میشد ایران اجازه مراوده با کشورهای دیگر را ندارد و اکنون به آنها هشدار داده که اگر با کشورمان مراوده تجاری داشته باشد مشمول تعرفه تجاری با آمریکا خواهند شد. ترامپ در حالی بحث تعرفه برای تجارت کشورهای دیگر با ایران را مطرح کرده که جنگ تعرفهای که در ابتدای رویکارآمدن ریاستجمهوری خود با کشورهای دیگر بهراهانداخت قیمت اقلام کالاهای مصرفی را برای آمریکاییها بالا برد. ترامپ سال گذشته پس از اینکه دوباره رئیسجمهور آمریکا شد، جنگ تعرفهای را با کشورهای زیادی ازجمله مهمترین شرکای تجاری آمریکا مانند کانادا، اروپاییها، چین و ... آغاز کرد؛ اما اثر این جنگ تعرفهای بهخصوص در تقابل با چین سبب گرانشدن کالاهای مصرفی برای شهروندان آمریکایی (افزایش تورم) شد. نکته قابل توجه اینجاست اگر دادگاه عالی آمریکا پرونده تعرفههای گمرکی علیه دولت وی را صادر کند، موج تورمی و اعتراضات افزایش خواهد یافت. این درحالیاست که چندی پیش سخنگوی کاخسفید اعلام کرده بود دولت آمریکا به دنبال دیپلماسی با ایران است اما در مقابل گفته میشود برخی گزینهها مانند گزینه نظامی نیز روی میز است. بررسیها نشان میدهد ترامپ در جنگ تعرفهای قبلی شکست خورده است. آمریکا به دنبال تحدید چین است اما این کشور شرق آسیایی مسیر پیشرفت و توسعه را پیش گرفته و فعلا قصد هم ندارد از آن خارج شود. ترامپ در ابتدای فعالیت خود بر مسند ریاستجمهوری آمریکا تعرفه تجاری با چین بهراهانداخت اما بهدلیل اینکه این کشور بزرگترین واردکننده از چین است قیمت کالاها افزایش زیادی داشت و اغلب خانوارهای آمریکایی نسبت به این اقدام اعلام نارضایتی کردند.
پکن، مخالف تهدید جدید ترامپ
وزارت خارجه چین اعلام کرد که مخالف اظهارات ترامپ درباره اعمال تعرفه گمرگی بیشتر بر کشورهایی است که با ایران معاملات تجاری انجام میدهند. این وزارتخانه در واکنش به تهدید ترامپ درباره تعرفه گمرکی مربوط به ایران گفت که از حقوق مشروع حمایت خواهیم کرد. سخنگوی سفارت چین در واشنگتن گفت: موضع چین در مخالفت با اعمال خودسرانه تعرفههای گمرکی، ثابت و روشن است. جنگهای تعرفهای و تجاری هیچ برندهای ندارند و اجبار و فشار، مشکلات را حل نمیکند. وی افزود: چین بهشدت با هرگونه تحریم یکجانبه و غیرقانونی مخالف است و تمام اقدامات لازم را برای حفاظت از حقوق و منافع مشروع خود اتخاذ خواهد کرد. این تهدید ترامپ درحالیاست که وی در دوره اول ریاستجمهوری نیز سیاست فشار حداکثری را برای محدود کردن تجارت ایران اعمال کرد.
مقامات کاخسفید بارها به تحریمناپذیر بودن ایران اعتراف کردهاند و این اقدامات ترامپ، پیش از آنکه جنبه عملیاتی داشته باشد بخشی از کارزار جنگ روانی کاخ سفید علیه جمهوری اسلامی است. بنابراین این اقدام ترامپ باعث میشود جریمه شرکتهایی که دادوستد در دوره تحریم با ایران دارند متوجه کشورهای متبوع این شرکتها شود. به عبارت دیگر اگر پیش از این، شرکتهای تجاری در نتیجه تجارت با ایران ذیل تحریمهای آمریکا قرار میگرفتند، از این به بعد کشورهای متبوع آنها ذیل تعرفه ۲۵درصدی بهعنوان جریمه این تجارت قرار خواهند گرفت. بیشترین هدف اصلی این تهدید جنگ تعرفهای متوجه چین و شرکتهای فعال در داخل این کشور است. بااینحال رئیسجمهور آمریکا در اوایل هفته جاری از ادعاهای خود مبنی بر اقدام نظامی احتمالی علیه ایران عقبنشینی کرده و گفته بود که تحولات در ایران را تحت نظر دارد اما دلیلی برای ارسال نیروی نظامی نمیبیند.
ادامه بلوفهای ترامپ
مجیدرضا حریری رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین معتقد است اعمال تعرفه ۲۵درصدی توسط دونالد ترامپ برای کشورهایی که با ایران تجارت دارند، بیشتر یک بلوف سیاسی است. او با اشاره به شکست ترامپ در جنگ تعرفهای با چین، احتمال اجرایی شدن این تهدید را بسیارکم میداند. حریری به خبرنگارجامجم میگوید: تجارت با پنج کشور چین، امارات، ترکیه،عراق و افغانستان برای ایران مهم است. البته بعد از این تهدید ترامپ، سفارت چین درآمریکا موضع رسمی دولت چین را اعلام و تأکید کرد این کشور چنین تصمیمی را به رسمیت نمیشناسد وبه هیچ تحریم یکجانبهای پایبند نیست. وی با اشاره به جنگ تعرفهای چند ماه گذشته آمریکا با چین افزود:ترامپ در جنگ تجاریای که با چین و سایر کشورها ایجاد کرد، نتوانست آن را اجرا کند و مجبور به عقبنشینی شد.اکنون ورود دوباره آمریکا به یک جنگ تعرفهای با چین، این کشور نمیتواند برنده باشد و بعید است این تصمیم اثرگذار وادامهدار باشد. این فعال اقتصادی با بیان اینکه اعمال تعرفه ۲۵درصدی برای کشورهای طرف تجارت با ایران بیشتر شبیه بلوفهای سیاسی ترامپ است، بیان کرد: ترامپ در روابط تجاری با چین بارها خواست تعرفه اعمال کند اما هر بار به اقتصاد آمریکا آسیب وارد کرد و تصمیماتش اجرایی نشد.
حریری ادامه داد: اگر آمریکا تعرفه ۲۵درصدی برای تجارت با چین اعلام کند دوباره جنگ تعرفهای که در چند ماه اخیر بین چین و آمریکا فروکش کرده بود شروع خواهد شد. بنابراین اجرای چنین تصمیمی بعید بهنظر میرسد.
وی با اشاره به سایر کشورهایی که با ایران تجارت دارند، گفت: افغانستان تجارتی با آمریکا ندارد که برایش تعرفه اعمال شود. همچنین ترکیه هم بعید است بتواند رعایت کند. فقط امارات میماند که از ابتدا تحت نظر آمریکا بوده و بعید بهنظر میرسد از آمریکا برای این کشور تعرفه وضع کند. البته امارات صادراتی به آمریکا ندارد که تحت تاثیر قرار بگیرد.