دیپلماسی رسانه ای

در فرآیند سیاست خارجی برای تامین منافع ملی ، عواملی مانند اقتصادی ، نظامی ، فرهنگی و دیپلماسی مورد استفاده واقع می شود.

کد خبر: ۱۵۲۸۳۷

مولفه های اقتصادی ، نظامی بیشتر دولتها را مخاطب قرار می دهد ولی در بعد فرهنگی رابطه میان دولتها با ملتهاست و لذا در بعد فرهنگی ، مراد از دیپلماسی رسانه ای به مجموعه عواملی اطلاق می شود که دولتها سعی می کنند از طریق رسانه ها و ابزارهای فرهنگی در بلندمدت ، الگوهای رفتاری و شیوه تفکر و زندگی ملتهای موردنظر خود را در جهتی که تامین کننده منافع و خواست های آنان باشد دگرگون سازند.
گزارش اخیر محمد البرادعی دبیر کل آژانس مبنی بر «همکاری ایران» و «شفاف بودن فعالیت های هسته ای آن» بار دیگر مهر تاییدی بر راست آزمایی جمهوری اسلامی و خط بطلان بر «عملکرد رسانه های غربی» بود؛ چرا که بی شک نقش رسانه ها در خط مقدم دیپلماسی غرب در جهت ایجاد بحران هسته ای برای ایران محسوب می گردد. به عبارت دیگر باید گفت موضوع هسته ای ایران جز یک «جنجال رسانه ای توسط غرب» چیز دیگر نبوده است و این همان دیدگاهی است که برخی متفکران مهم پست مدرن چون ژان بودریار معتقدند هم اکنون وارد عصر «وانموده ها» شده ایم ، عصری که ارزش مصرفی کالاها و الزام های تولیدی با مدل و رمزها و تمثال ها و جلوه ها و فراواقعیتی به نام «وانموده» جایگزین شده اند. ما اینک در جامعه ای زندگی می کنیم که به مدد رسانه ها، جامعه مصرفی در صورتهای خیالی گرفتار آمده است و هیچ نسبتی با واقعیت های خارجی ندارد. در این مرحله جهان تلویزیونی برای مثال جایگزین جهان واقعی می شود.
بودریار بر این باور است که وقتی رسانه ها واقعیت ها را وارونه جلوه می دهند آیا نباید در زمینه جنگ خلیج فارس همه چیز را به دیده تردید ببینیم و لذا از خود بپرسیم آیا اصولا در خلیج فارس جنگی رخ داده است؛ چرا که هیچ تفاوت بنیادی میان این جنگ و یک جنگ استودیویی وجود ندارد.
به گمانم آنچه که غرب به عنوان راهبرد اساسی در «موضوع هسته ای ایران» سرلوحه خود قرار داد همانا قلب واقعیت و تعریف حقایق از طریق رسانه ها بود وگرنه در عالم واقعیت که در گوشه و کنار جهان ، کشورها در همین سالها که فشار رسانه ای بر ایران روزبه روز مضاعف می گردید رسما از آزمایشات هسته ای سخن گفته اند و هیچ کشوری و نهاد فراملی و بین المللی با آنها کاری نداشته اند. B.B.C، C.N.N و FOX NEWS ازجمله رسانه های بزرگ و قدرتمندی که پوشش رسانه ای جهانی دارند، نقش اساسی را در دیپلماسی رسانه ای غرب علیه برنامه هسته ای ایران برعهده داشته اند. این رسانه ها در سالیان اخیر با بمباران افکار عمومی ، همواره نام ایران را مترادف با واژگانی چون «خطرناک» ، «محور شرارت» ، «حامی تروریسم» و «دستیابی به بمب اتم» به مخاطبان القاء کرده اند و چند کشور زورگوی غربی هم در پرتو تحریف و جنگ رسانه ای که بنگاه های سخن پراکنی داشته اند، توانسته اند تا حدودی به اهداف خود دست پیدا کنند.
اما ایستادگی سرافرازانه ملت ایران ، اقتدار و صلابت رهبری ، قاطعیت و سازش ناپذیری دولت ، عقلانیت و خرد جمعی نزد دست اندرکاران و متولیان برنامه هسته ای بخصوص در شورای عالی امنیت ملی ، وحدت و اجماع ملی همه جریان های سیاسی و بالاخره نقش و کارکرد ویژه رسانه ها بالاخص رسانه ملی همه و همه موجب شد که جمهوری اسلامی با تلاش دانشمندان گرانقدر خود بتواند به یکی از حقوق های مسلم و انکارناپذیر خود دست یابد.
اما نباید تردید کرد که این نبرد رسانه ای خاتمه نیافته است و باید برای مقابله به مثل با زورگویان برنامه داشت . طراحی دیپلماسی رسانه ای مقدم بر هر مقوله باید در راهبرد سیاست خارجی کشور جای گیرد.
برای این مهم باید هم اعتبار و بودجه مناسب تخصیص داد و هم از نظر کمی و کیفی به رسانه ها و بویژه رسانه ملی توجه خاص کرد. رهبر فرزانه انقلاب اسلامی فرمودند: «ما هستیم و یک صداوسیما». تردید نباید کرد که صداوسیما نقش بی بدیلی در دیپلماسی رسانه ای جمهوری اسلامی داشته است ، اما برای کارآمدتر شدن آن نیاز به حمایت ویژه مسوولان عالی رتبه و احراز جایگاه برتری در نقش آفرینی سیاست خارجی است و این مهم بدون برنامه کلان و اتخاذ راهبردی مبتکرانه امکان پذیر نمی باشد. رهبر فرزانه انقلاب درباره امپراتوری رسانه ای چه نیکو فرمودند: «مصلحت مدیریت امپراتوری رسانه ای جهان اقتضا می کند که بگویند ایران درصدد دستیابی به سلاح اتمی است در حالی که مروجان این سیاست تبلیغی ، به وضوح می دانند این دروغ است ، اما در رسانه های جهان به هیچ وجه درخصوص تلاش دانشمندان یک ملت و دستیابی آنان به فناوری پیشرفته برای استفاده صلح آمیز خبری منتشر نمی شود» و ترجمان این سخن همان «دیپلماسی رسانه ای در موضوع هسته ای» می باشد.
فراموش نکنیم امروز نبرد در عرصه جهانی ، نبرد رسانه ای است و رسانه ملی در جمهوری اسلامی در خط مقدم این نبرد است.