تن پوشی از جنس امنیت

در حال حاضر، لباسهای رنگارنگ با مدلهای متنوع و مختلف ، دیگر یک پوشش محسوب نمی شوند، بلکه نشان بارزی از شخصیت ، فرهنگ و طرز تفکر افراد جامعه به حساب می آیند.

کد خبر: ۱۵۰۱۵۰

در این میان، اگرچه لباسهای یک شکل برای مشاغل خاص یا شناسایی کارکنان بخشی مشخص به کار می روند و به عنوان مثال، پوشاک پزشکان ، سربازان، کارگران ، نیروهای آتش نشانی و شهرداری نشانی از طبقه اجتماعی و وضعیت فرهنگی آنهاست ، اما کیفیت پارچه هایی که در آنها مصرف می شود هم می تواند مهم و قابل توجه تلقی شود. یکی از پارچه های ویژه ای که در پوشاک نظامیان استفاده می شود، از سوی پژوهشگران جهاد دانشگاهی واحد دانشگاه صنعتی امیرکبیر تولید شده است. مطالعات اولیه و عملیات تولید نخ این پارچه که برای نخستین بار در کشور مطرح شده، به پایان رسیده و اکنون مراحل تکمیل پارچه در حال اجراست. استفاده از مخلوط الیاف طبیعی و مصنوعی در تولید پارچه و کاربرد آنها در پوشاک از زمان ساخت الیاف مصنوعی به صورت تجاری شروع شده است. در واقع، بهره گیری از مخلوط الیاف مصنوعی و طبیعی در تولید منسوجات موجب بهبود کیفیت خواص پارچه های تولیدی می شود. معمولا برای بهبود عملیات ریسندگی، بافندگی و افزایش کیفیت ، پارچه های پنبه ای ، در هنگام تولید نخ، الیاف مصنوعی نظیر پلی استر، نایلون و اکریلیک را به الیاف پنبه اضافه می کنند، به طوری که این الیاف باعث سهولت در امر ریسندگی، افزایش مقاومت نخ و بهبود خواص پارچه می شوند. پرمصرف ترین الیاف مصنوعی که در مخلوط با الیاف پنبه استفاده می شود، الیاف پلی استر است. البته الیاف پلی استر در مخلوط با الیاف پنبه، در کنار بهبود بعضی خواص پارچه ، موجب تنزل برخی عوامل کیفیتی پارچه و پوشاک می شود. یکی از معایب قابل توجه الیاف پلی استر جذب رطوبت پایین آنها ( 4/0 درصد) است، به طوری که این جذب رطوبت پایین پلی استر سبب ناراحتی پوشاک حاصل از آنها می شود. گزینه بعدی الیاف مصنوعی برای مخلوط با الیاف پنبه، الیاف پلی آمید است. در این میان، الیاف پلی آمید علاوه بر داشتن شرایط الیاف پلی استر، به دلیل خاصیت جذب رطوبت نسبتا خوب (حدود 5 درصد)، راحتی مناسبی را در پارچه ها ایجاد کرده و علاوه بر این خاصیت ، از نظر شارژ الکتریسیته ساکن و مقاومت سایشی مناسب تر از الیاف پلی استر است. الیاف پلی آمید به دلیل جذب رطوبت مناسب و در نتیجه تعامل با محیط گرم و سرد، شرایط مطلوبی را برای بدن فراهم می کند. قدمت استفاده از الیاف پلی آمید در مخلوط با الیاف پنبه در مقایسه با الیاف پلی استر کمتر است و یکی از دلایل آن ، قیمت بالاتر پلی آمید نسبت به الیاف پلی استر است.

لباسهایی از جنس متفاوت

تولید پارچه های مخلوط پلی آمید و پنبه حدودا از سال 1958 شروع شده و اولین کشورهایی که به صورت تجاری مبادرت به تولید پارچه هایی از مخلوط الیاف پلی آمید و پنبه کرده اند، کشورهای امریکا و برخی کشورهای اروپایی بوده اند. امروزه استفاده از این نوع پارچه ها، چه در پوشاک معمولی و چه در پوشاک ویژه نظیر پوشاک پرسنل نظامی معمول است. در این میان، کشورهایی که تولیدکننده این نوع پوشاک نیستند، پارچه یا لباس دوخته شده را از بازار کشورهایی که تولیدکننده این پارچه هستند، خریداری می کنند.در کشور ما هم طرح تولید پارچه از مخلوط الیاف پلی آمید و پنبه برای اولین بار از سوی دکتر میررضا طاهری اطاقسرا، عضو هیات عملی و رئیس جهاد دانشگاهی واحد صنعتی امیرکبیر تدوین شده و با حمایت نهادها و سازمان های مصرف کننده اجرا شده است .به گفته طاهری ، اجرای این طرح از حدود 2سال پیش شروع شده است و مطالعات اولیه و عملیات تولید نخ و پارچه آن به پایان رسیده و اکنون مراحل تکمیل ویژه پارچه درحال اجراست.

تکنولوژی در خدمت پوشاک

این پوشاک براساس فصل سال، منطقه جغرافیایی، نوع فعالیت فردی سربازان و کارگران صنایع حساس و نیروهای آتش نشانی به گونه ای متفاوت طراحی شده است . پارچه های تولید شده در این طرح که حاصل مخلوط الیاف پنبه و الیاف کوتاه پلی آمید است، در مقایسه با پارچه مشابه که از الیاف پنبه و پلی استر تولید می شوند، از نظر فنی و راحتی برتری هایی دارند. به طور کلی ، جذب رطوبت بالای الیاف پلی آمید و درنتیجه راحتی پارچه های تولید شده از آنها، بالا بودن مقاومت سایشی ، دوام بیشتر و پرزدهی پایین پارچه های حاصل از مخلوط الیاف پنبه و پلی آمید از مزایای پارچه های تولید شده در این طرح در مقایسه با پارچه های حاصل از الیاف پنبه و پلی استر هستند.

در تکمیل این پارچه ها قرار است از روشها و موادی استفاده شود که پوشاک حاصل از این پارچه ها بتوانند در شرایط ویژه مورد استفاده قرار گیرند. مراحل تولید نخ و پارچه در این طرح تحقیقاتی همان مراحلی است که در صنعت نساجی برای تولید پارچه های معمولی در سیستم ریسندگی الیاف کوتاه استفاده می شود. اما با تغییر ویژگی های الیاف که همان افزودن الیاف پلی آمید به الیاف پنبه است ، تمهیداتی اندیشیده شده و تنظیماتی روی ماشین آلات خطوط ریسندگی و بافندگی انجام شده است که بتوان نخ و پارچه مورد نظر را تولید کرد. با پایان موفقیت آمیز هر مرحله از تولید، شرایط و الزامات تولید جمع آوری و تدوین شده و لذا روش یا فناوری تولید این نوع پارچه به صورت بومی درآمده است.

خودکفایی در پوشاک نظامی

اهمیت تولید نخ و پارچه حاصل از الیاف پلی آمید و پنبه در داخل کشور دارای ابعاد مختلفی است. به گفته طاهری، یکی از ابعاد بسیار مهم این امر بومی سازی روش تولید در کشور بوده و از جنبه های اقتصادی و راهبردی می توان به عنوان دیگر ابعاد مهم نام برد.
طاهری می افزاید: براساس اهمیتی که اجرای این طرح در داخل کشور داشته است از حمایت های دیگر نهادها و سازمان ها نظیر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان های دفاعی بهره مند شده ایم. هدف اصلی در اجرای این طرح ، ابتدا بررسی امکان تولید پارچه در داخل و سپس تامین نیازهای داخلی به این پارچه ها بوده و به نظر می رسد برای رفع نیاز داخلی اقدامات گسترده ای در مقیاس صنعتی در صنایع نساجی و پوشاک انجام شود.
یکی از بخشهایی که لازم است در تولید این نوع پوشاک در مقیاس صنعتی مشارکت کند، کارخانجات تولید الیاف پلی آمید داخل کشور هستند که امید می رود با اندک تغییر در خطوط تولید، قادر به تامین مواد اولیه پلی آمید مورد نیاز باشند. طاهری یکی از اهداف دراز مدت اجرای این طرح را صادرات محصولات تولیدی پس از تامین نیازهای داخلی می داند و می افزاید: یکی از ابعاد اجرای این طرح ، جنبه علمی آن بوده و از نتایج این طرح یک مقاله علمی تهیه و در ششمین کنفرانس ملی مهندسی نساجی ایران ارائه شده است. همچنین یک مقاله علمی پژوهشی از نتایج طرح استخراج شده و برای چاپ در مجلات علمی معتبر ارسال شده است. در اجرای این طرح تحقیقاتی از بعد علمی و صنعتی زحمات فراوانی کشیده شده است. اما اقبال عمومی و موفقیت در ادامه هر طرح تحقیقاتی به یافته های مرحله پژوهشی و علمی و سپس نیاز آن طرح در سطوح مختلف علوم، صنعت و خدمات است.
بی تردید در اجرای این طرح تحقیقاتی موفقیت های علمی و صنعتی درخور توجهی حاصل شده است. اما اجرای آن در مقیاس صنعتی و عرضه محصولات تولیدی به مصرف کنندگان نظیر نهادهای عمومی ، دولتی و غیردولتی متضمن استفاده از تولیدات داخل ، جلوگیری از خروج ارز، ایجاد ارزش افزوده در مواد موجود داخلی و در نهایت خودکفایی صنعتی است.
به طور کلی عملیات ریسندگی و بافندگی در نهایت به تولید این نوع پارچه به جای الیاف پلی استر که تاکنون در تولید پارچه های پوشاک نظامی در کشور مرسوم است ، منجر شده است.