قدم رو، به سوی پلیس اجتماعی

این مطلب را به بهانه هفته نیروی انتظامی و به عنوان شهروندی که سروکارش با پلیس بر اساس نقش اجتماعی او یعنی خبرنگار تعریف شده است ، می نویسم.

کد خبر: ۱۴۹۶۱۷

دامنه فعالیت نیروی انتظامی در مقام نیروی ایجادکننده نظم در جامعه طیف وسیعی از مردم را در برمی گیرد که بنابر تعریف وظایف مختلف برای این نیرو، نوع تعامل آن با قشرهای مختلف یک جامعه نیز متفاوت است . نگاهی به گذشته و تاریخچه حضور پلیس به عنوان نیرویی شکل گرفته در بطن حکومت ها برای ایجاد نظم در ایران و بررسی ارتباط میان این نماینده حکومت با مردم و اثرات متقابل پلیس بر مردم و مردم بر پلیس نشانگر نگاهی مسلط از سوی پلیس بر مردم با اهرم زور ، فشار و برخورد و خشونت بوده است . مفاهیمی مانند پاسبان ، شهربانی و از همه گویاتر، آژان در ذهنیت تاریخی مردم بیانگر همین ارتباط پلیس با مردم و غلبه نگاه زورمدارانه در این ارتباط بوده است اما پلیس حرکت خود از قلمرو تاریخی آژان ها را مدتهاست آغاز کرده و این حرکت نه با فرمان «بدو، بایست» که با فرمان «قدم رو» با نگاه به جلو آغاز شده است . اکنون مدتهاست پلیس می خواهد خود را به عنوان یک نیروی انتظام دهنده در کنار مردم نشان دهد. گرچه درحفره هایی ، بنا بر ماهیت ذاتی خود یعنی مقابله با برخی افراد و گروههای مخل نظم اجتماعی ، رویکرد خشونت و اقتدار علیه آنان را ادامه داده و می دهد اما سعی کرده است با تعریف ساختار جدید برای خود ضمن فاصله گرفتن از نگاه آژان گونه به عنوان تعریف عام و حتی خواص به پلیس تصویری از پلیس مدرن ، پلیس مودب و پلیس همراه با مردم برای حفظ نظم مردم و پلیس برای مردم و آرامش آنها در اذهان جا بیندازد. در سالهای اخیر، حرکت اجتماعی شدن پلیس روند تندتری به خود گرفته و در حیطه هایی مانند پلیس جاده ها و پلیس راهنمایی و رانندگی که بیشترین ارتباط آن با مردم است ، به نظر می رسد با یک روانکاوی خودخواسته با هدف آسیب شناسی رفتار پلیس در این حیطه ها به سوی تغییر رفتار خود با مردم و تغییر ذهنیت مردم به پلیس و نظم دادن با چاشنی احترام و منزلت اجتماعی قائل شدن برای مخاطبان خود حرکت کرده است . نگاه پلیس به اقتدار همراه با شناخت ظرفیت های نوین تعامل با مخاطبان و تعریف هنجارها و ارزشهای جدید پلیس مردم که مدتی است آغاز شده به نظر می رسد فضای جدیدی را در جامعه به وجود آورد که احترام به پلیس و فرمان های او را به یک خواست عمومی تبدیل کرده است . هرچند این استنباط شخصی را پلیس معتقد به کارهای فرهنگی و پژوهشی در حیطه هنجارهای پلیسی باید از طریق روشهای سنجش بازخورد مردم به برنامه های خود محاسبه کند و نقاط ضعف و قوت خود را از زبان مردم ، کارشناسان و ماموران خود بشناسد.