پوتین در تهران چه خواهد گفت؛

این رئیس جمهور روس که تا قبل از اصلاحات یا پروستوریکا ملقب به آقای خاکستری پوش بود، در حالی عازم تهران است که تیم پیشتاز وی را بیش از 180 نفر تشکیل داده و 2 هواپیما، وی را همراهی می کنند. اما گویا یکی از این هواپیماها که متعلق به ولادیمیر ولادیمیرویچ است ، تجهیزات متعلق به کلیدهای بمبهای اتمی را حمل می کند که آقای پوتین بدون این کلیدها شب خوابش نمی برد.
اگر چه پوتین بخوبی به زبانهای انگلیسی و آلمانی مسلط است و به عبارتی رقبای خود را می شناسد، اما چنان به سرکشی و زورگویی آنها واقف است که می ترسد عنان اختیار از کف داده و فرمانی صادر کنند که سرانجام آن به ضرر همه تمام شود. از این رو 3 کیف فرمان بمبهای اتمی در روسیه تعبیه شده است که یکی از آنها به دست خود پوتین است و 2 کیف دیگر را رئیس ستاد موشکی روسیه و وزیر دفاع حمل می کنند و تنها زمانی این بمب ها به کار می افتند که 3 سیگنال از 3 فرد به دستگاه وارد و خروجی آن به کار افتد و در هر صورت پوتین با این همه دم و دستگاه وارد تهران می شود.
این رئیس جمهور 55 ساله روسی که اهل سنت پترزبورگ یا لنینگراد سابق است زیاد اهل خودنمایی نیست و نپذیرفته که در حافظیه اقامت گزیند و معلوم نیست در کدام یک از هتل های تهران ساکن می شود، اما خب همه می دانیم که تهران یکی دو هتل در شان ایشان بیشتر ندارد؛ شاید هم این افسر سابق ک.گ.ب که در زمان یلتسین رئیس مجمع امنیتی روسیه به شمار می رفت ، خود ترجیح می دهد که تیم روسی حفاظت اتاقش را به عهده گیرد. پوتین که در آخرین روزهای قرن بیستم بعد از استعفای یلتسین زمام امور روسیه را برعهده گرفت و در 26 مارس سال 2000 با کسب 52.94 درصد از کل آراء به مقام ریاست جمهوری روسیه برگزیده شد، استاد سخن گفتن است.
وی با لیودمیلد در سال 1958 ازدواج کرده است که حاصل آن دو دختر یعنی کاتیا و ماشا هستند. پوتین به کلاس های ورزش سامبو (Sambo) که یک سبک دفاع شخصی روسی است رفته است و از 11 سالگی این ورزش را همراه جودو آموخته و بارها قهرمان شده است. همسرش نیز فارغ التحصیل دپارتمان زبان شناسی در دانشگاه لنینگراد است و به جز روسی ، زبان های آلمانی ، اسپانیولی و فرانسوی می داند. پوتین جدا اهل خانه و خانواده است و سیگار نمی کشد و لب به مشروبات الکلی نمی زند از این رو خیلی از روسها او را به دلیل آن که خانواده دوست است ، دوست دارند.
پوتین در سال 1996 به عنوان یک نظریه پرداز علوم اقتصادی سر و صدا کرد و یلتسین درباره او به مردم گفت: او کسی است که همین الان قادر است تا روس ها را متحد کند و حتی در قرن بیست و یکم روسیه کبیر را احیا نماید. حتی بیل کلینتون رقیب امریکایی وی او را قوی و خوش اقبال خواند و بوش از او با بساط کبابی در مزرعه شخصی اش استقبال کرد و او را رهبری از نسل رهبران جدید دانست.
اولگا خیشتانفسکایا، جامعه شناس در آکادمی علوم روسیه می گوید: پوتین سیاستمداری است با همان رفتار و پندار سیاستمداران اتحاد جماهیر شوروی . پوتین علاوه بر جستجوی بازگرداندن توان از رفته کشور، خواستار تبدیل جهان به جامعه ای چندقطبی است که مسکو نقش یکی از قطبهای برتر آن را بازی می کند. در سال 2005 وی در خطابه ای فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را بزرگترین فاجعه جغرافیای سیاسی قرن بیستم نامید. در حال حاضر انبوهی از ثروت روسیه به مدد صعود قیمت انرژی در جهان موجب جهش در اقتصاد این کشور شده است ؛ این در حالی است که پوتین بخش عمده ای از نقدینه خزانه را در اختیار نیروهای مسلح روسیه قرار داده است و زمزمه تولید نسل جدید موشکهای قاره پیما را برای واشنگتن سر می دهد.
با این حال برخلاف عوام گرایان ، وی تنش های موجود با امریکا را به حداقل رسانده و به دلایل تبحر و این که محصولی تمام عیار نظامی است می داند که جنگ و تضادهای استراتژیک و امنیتی را باید همیشه به عنوان آخرین راه حل مدنظر قرار دهد.

تهران از کنفرانس خزر چه می خواهد

اگرچه سفر پوتین به تهران ، به عنوان دستاوردی دیپلماتیک مطرح است که از شکاف میان سران 1+5 خبر می دهد و تاکیدی بر منزوی شدن امریکا و متحدانش علیه برنامه هسته ای ایران محسوب می شود؛ اما بحث چگونگی تقسیم دریای خزر میان کشورهای ساحلی نیز از مهمترین اهداف سفر پوتین به ایران است که باید مورد توجه قرار گیرد.
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و افزایش همسایگان این دریا از 2 به 5 از یک سو و اکتشافات ذخایر نفت و گاز از سوی دیگر، مساله تعیین رژیم حقوقی دریای خزر را بیش از گذشته مورد توجه قرار داده است که این اهمیت با توجه به تمرکز قدرتهای فرامنطقه ای به این دریا و مشکلات زیست محیطی و نحوه بهره برداری کشورهای ساحلی از ذخایر زیرزمینی آن ، بیش از پیش احساس شد. نحوه تقسیم دریا بحثی حائز اهمیت در رژیم حقوقی است و مهم است که مالکیت در کف و روی دریا چگونه باشد.
به نظر می رسد کشورهای ساحلی توافق کرده اند که تقسیم دریا تنها مربوط به کف آن باشد و سطح آب به صورت مشاع مورد استفاده قرار گیرد ضمن این که بر سطح و زمین کف آب هم مالکیت سرزمینی برای کشوری وجود نداشته باشد و تقسیم در واقع مربوط به منابع کف بستر است. مقدار وسعت نوارهای آبی که محدوده آبی مرزی و محدوده آبی اقتصادی را تضمین می کند ، بین 12 تا 15 مایل از طرف کشورهای ساحلی پیشنهاد شده است.
درخصوص نحوه تقسیم منابع و خطکشی های بستر و زیر بستر، فرمول های بسیاری بررسی شده است که آنچه که از سوی مراکز علمی ، تخصصی و دانشگاهی در خارج و داخل کشور بر آن تاکید شده ، سهم 20 درصدی برای ایران است. با این حال راه تا توافق میان 5 کشور و نهایی شدن کامل رژیم حقوقی بسیار است. در حال حاضر با توجه به مباحث صورت گرفته میان کشورها، بیانیه ای 25 ماده ای به امضای سران می رسد.
غلامحسین الهام ، سخنگوی دولت با اشاره به میزبانی تهران در اجلاس خزر پیش بینی کرد که روسای 5 کشور ساحلی خزر متن اعلامیه نهایی این اجلاس را امضا کنند. سخنگوی دولت در این باره اضافه کرد: امضای این بیانیه از سوی روسای جمهور 5کشور نقش مهمی در تامین صلح و ثبات مبتنی بر حسن همجواری در این منطقه و همچنین ارتقای همکاری های چندجانبه با هدف تضمین منافع کشورهای ساحلی این دریا خواهد داشت.
به هر حال برای دستیابی دقیق به نتایج و مفاد نشست سران کشورهای ساحلی در تهران باید چند روزی صبر کرد.

کتایون مافی