کلوخ اندازان هگمتانه

همه ساله مردم استان همدان چند روز مانده به آغاز رمضان به استقبال این ماه می روند که این استقبال آیین پیشباز از ماه رمضان نامیده می شود.

کد خبر: ۱۴۸۰۹۱

آیین استقبال به این صورت است که مردم برای آمادگی هر چه بیشتر برای گرفتن روزه در ماه مبارک رمضان ، روزهای اول ، پانزدهم و آخر ماه شعبان را روزه می گیرند.
مردم همدان باور دارند افرادی که این 3 روز را روزه بگیرند ، اجر و ثواب آن برابر با روزه یک ماه رمضان است.
این اعتقاد به حدی نزد مردم همدان ریشه دارد که بیشتر آنان این 3 روز را روزه می گیرند.

از آداب و رسوم اهالی همدان ، کلوخ اندازان نام دارد، مردم این استان ، روز آخر ماه شعبان را کلوخ اندازان می گویند ، در این روز، مردم شادی کنان با تهیه و پخت غذایی مخصوص به نام کباب سرداشی ، سفره خود را برای اطعام نیازمندان و فقرا پهن می کنند. همدانی ها کباب سرداشی را از مخلوط گوشت چرخ کرده ، سیب زمینی ، پیاز ، تخم مرغ ، ادویه و گوجه فرنگی تهیه می کنند ، مراسم کلوخ اندازان از اول تا پایان ماه شعبان ادامه دارد و پس از آن مردم آماده روزه داری در ماه مبارک رمضان می شوند. از سنتهای قدیمی ماه رمضان در همدان ، مراسم کیسه برکت در روز 27 این ماه است . در این روز ، زنان روزه دار در رفتن به مسجد و اقامه نماز ظهر به همراه خود پارچه ، نخ و سوزن می برند. زنان مومن همدانی میان 2 نماز ظهر و عصر با استفاده از این وسیله ها به کار دوختن یک یا چند عدد کیسه برکت مشغول می شوند. به اعتقاد مردم همدان ، هر فردی که به داخل این کیسه پول بریزد ، خداوند به وی مال و دارایی زیاد می بخشد ، به همین دلیل زنان در این روز بیش از یک کیسه برکت دوخته و آن را برای فزونی دارایی بین خانواده خود و دیگران توزیع می کنند.
فرستادن افطاری از سوی داماد به خانه عروس ، یکی از آیین های جالب توجه مردم استان همدان است . مطابق این سنت دیرینه در ماه رمضان جوان دارای نامزد، باید افطاری نامزدش را به خانه پدر عروس ببرد. این افطاری شامل چند قرص نان محلی به نام گرده دو زرده ، برنج ، روغن حیوانی ، یک شانه تخم مرغ ، مرغ یا ماهی ، سیب سرخ ، شیرینی انگشت پیچ و میوه های فصل است . پس از این که افطاری از سوی داماد به خانواده عروس برده شد، خانواده عروس نیز در شبهای آینده ، خانواده داماد را برای افطار به منزل خود دعوت می کنند.

غذاهای ماه رمضان در همدان

پخت غذاهای مخصوص از دیگر آیین های ماه مبارک رمضان است ، زنان همدانی در این ایام برای افطار ، بیشتر از غذاهایی نظیر آش رشته ، سرداشی ، بورانی ، شیربرنج ، فرنی ، ترحلوا ، تاس کباب ، شامی کباب و برای سحری نیز رشته پلو و آبگوشت مرغ می پزند.

پخت شیرینی های محلی مانند کماج ، انگشت پیچ ، پنجه خاله ، یوخا ، نیس درجهان و اگرده و پخت و پز نانهای مخصوص محلی نظیر نان اوفاق ، نان گرده چرب و نان شاتی در ماه مبارک رمضان در خانواده های همدانی و به دست زنان همدان همه ساله در ماه رمضان تهیه می شود.
علاوه بر این ، در شهرها و روستاهای استان همدان مرسوم است که پس از پایان ماه مبارک رمضان و در روز عید فطر در تمام خانه ها آش رشته پخته شود زیرا به اعتقاد مردم ، پس از یک ماه روزه داری ، خوردن این غذای آبکی بسیار سودمند است.

مردم این استان پس از آن که فرزندان آنان به سن بلوغ رسیدند، از آنان می خواهند که در ماه مبارک رمضان ، روزه را کامل بگیرند. درباره بچه هایی که به سن شرعی نرسیده و روزه بر آنان واجب نیست ، اهالی همدان اعتقاد دارند اگر بتوانند روزه را قلاغی (کلاغی) بگیرند ، خداوند اجر و پاداش روزه کامل را برای آنان منظور می کند. مردم همدان به روزه نیم روز و روزه ای که در آن ، بچه ها از هنگام سحر تا اذان ظهر روزه خود را نخورند، روز قلاغی می گویند.
از دیگر آداب مخصوص این ماه در همدان ، توزیع آجیل مشکل گشاست ، به عقیده مردم ، اگر ماه مبارک رمضان در روز چهارشنبه آغاز شود ، این ماه بسیار پربرکت و خوش یمن خواهد بود. بر همین اساس ، زنان با خرید و بسته بندی آجیل مشکل گشا هنگام افطار به قصد نیت و طلب حاجت به مسجد می روند و پس از اقامه نماز مغرب بین زنان نمازگزار تقسیم می کنند. مردم همدان معتقدند هر کس مراد و حاجتی داشته باشد با پخش و توزیع آجیل مشکل گشا، خواسته هایش برآورده می شود.
یکی دیگر از رسوم مردم همدان در ماه مبارک رمضان ، جمع آوری خرده های نان سفره افطاری است ، به باور مردم ، هر فردی که بتواند خرده نانهای سفره افطاری را تا آخر ماه مبارک رمضان جمع کند و تا روز عید قربان ، آن را نزد خود نگه دارد و آنها را در آبگوشتی که از گوشت قربانی در عید قربان تهیه می شود ، بریزد و بخورد ، خداوند تمام آرزوها و نیازهای وی را برآورده می کند. زیارت اهل قبور ، شرکت گسترده در آیین های شبهای احیائ و قدر ، برگزاری ایام سوگواری شهادت مولی الموحدین امام علی (ع) ، راه اندازی دسته های سینه زنی ، نوحه خوانی ، زنجیرزنی و عزاداری از دیگر آداب مردم شهرها و روستاهای استان همدان در ماه ضیافت الله است.