سیگار قاتلی بین انگشت ها

در بیلبورد بزرگی که در بزرگراه ها نصب شده است یک نخ سیگار به شکل اسلحه درآمده و به سوی هدف نشانه رفته است و زیر آن ، این عبارت دیده می شود: «سیگار می کشد!»

کد خبر: ۱۳۵۷۵۷

اما رانندگان از کنار آن بی تفاوت رد می شوند؛ دود سیگار را به داخل شش های خود فرو می دهند و سیگار همچنان آنها را به سوی خود می کشد. هفته بدون دخانیات و روز بدون دخانیات امسال هم می گذرد و سیگار همچنان می کشد.

در حال حاضر، حدود 1.3 میلیارد نفر سیگاری در جهان وجود دارد. هم اکنون میزان مرگ و میر بر اثر مصرف دخانیات 4.9 میلیون نفر در سال است و اگر این روند ادامه یابد، آمار تعداد مرگ و میر تا سال 2020 به 10 میلیون نفر در سال خواهد رسید؛70 درصد این مرگها در میان کشورهای در حال توسعه یافت می شود.
سالانه 50 هزار نفر در ایران بر اثر استعمال دخانیات فوت می کنند. ترکیبات موجود در سیگار، بیش از 4 هزار نوع ماده سمی و خطرناک تولید می کند. 10 خرداد هر سال مصادف با 31 می به عنوان روز جهانی بدون دخانیات نام گرفته است. این روز می خواهد به ما یادآوری کند دخانیات در هر نوع (سیگار، پیپ ، قلیان) و شکلی (ملایم ، میوه ای ، عطری) کشنده است.
مصرف دخانیات ، عامل تشدید کننده سل و دیگر بیماری های واگیردار در کشورهای در حال توسعه است. از میان تاثیرات کشیدن سیگار که کمتر شناخته شده است ، می توان به ریزش مو، آب سیاه ، چروکیدگی پوست ، از دست دادن شنوایی ، سرطان پوست ، پوسیدگی دندان ، پوکی استخوان ، زخم معده ، بی رنگ شدن انگشتان ، سرطان رحم و سقط جنین اشاره کرد. مصرف سیگار در بلندمدت موجب التهاب سرخرگهای خونی ، سیاهرگ ها و اعصاب پاها و بسته شدن جریان خون می شود. بسیاری از افرادی که سیگار نمی کشند نیز در معرض خطر هستند.
میلیون ها نفر از مردم از جمله نیمی از کودکان دنیا که در معرض دود سیگار هستند، با خطر ابتلا به سرطان ریه ، بیماری قلبی ، آسیب دستگاه تنفسی و تحریک پذیری مزمن چشمها، بینی و حلق مواجهند.

روزگار جوانی

با اشتیاق تمام دود سیگارش را فرو می بلعد، فضای دودآلود چشم را آزار می دهد، اما آزاردهنده تر این است که اگر این دودها بگذارد و به چهره ها نگاه کنی ، متوجه می شوی که همه این آدمها سن و سال کمی دارند و جزو جوانان کشور محسوب می شوند. اینها با کشیدن سیگار، وقت خود را می گذرانند، این روزها کشیدن یک پاکت سیگار همراه با خوردن فنجانی قهوه ، دلیل اصلی حضور جوانان در کافی شاپ است.
کشیدن سیگار از مخرب ترین رفتارهای غیر بهداشتی است که سلامت نوجوانان را به خطر می اندازد. نوجوانی که سیگار می کشد، احتمال مصرف مواد مخدر و الکل در او افزایش می یابد که خود باعث افت تحصیلی یا ترک تحصیل وی می شود. خودنمایی از مهمترین انگیزه ها برای کشیدن سیگار بین نوجوانان است.
دانشمندان معتقدند چنانچه افراد در سنین نوجوانی شروع به کشیدن سیگار کنند، (بیش از 70 درصد موارد سیگاری شدن در این مرحله اتفاق می افتد) و مدت 20 سال یا بیشتر به این عمل ادامه دهند میان 20 تا 25 سال زودتر از افرادی که به هیچ وجه در زندگی سیگار نکشیده اند، خواهند مرد.

قانونی برای کنترل

بحث کنترل دخانیات از سال 1998 میلادی در راس امور سازمان جهانی بهداشت قرار گرفت که به تشکیل کارگروهی برای کنترل دخانیات در جهان منجر شد. وجود یک قانون ملی و جامع در خصوص کنترل دخانیات در کشورهای عضو از مفاد کنوانسیون جهانی کنترل دخانیات بود، لذا به تبع آن ، کشور ایران که بتازگی به کنوانسیون جهانی کنترل دخانیات پیوسته بود، می بایست قانون جامع کنترل دخانیات را تدوین می کرد. این قانون پس از فراز و نشیب های بسیار، سرانجام قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات در 20 ماده و 7 تبصره در جلسه علنی مورخ 15شهریور سال 1385 مجلس شورای اسلامی تصویب شد و 5مهرماه به تایید شورای نگهبان رسید.
براساس قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات که از سوی رئیس جمهوری اسلامی ایران برای اجرا ابلاغ شده است ، هرگونه تبلیغ یا تشویق به استعمال دخانیات ممنوع است و وظیفه سیاستگذاری ، نظارت و دادن مجوز واردات دخانیات نیز به دولت محول شده است .براساس این قانون ، استعمال کنندگان دخانیات در اماکن عمومی با جریمه نقدی روبه رو می شوند. اقدام هایی در این خصوص نیز از سوی ستادی موسوم به ستاد کشوری کنترل و مبارزه با دخانیات سرپرستی می شود که نمایندگانی از دولت ، پلیس ، صدا و سیما و مجلس در آن عضویت دارند.

آمارهایی از ایران

طبق آخرین آمار وزارت بهداشت ، حدود 17 هزار و 542 هکتار اراضی کشور زیر کشت توتون و تنباکو و عمده کشت آن در استان های شمال و شمال شرقی کشور است که محصول آن معادل یک دوم تا یک سوم نیاز صنعت دخانیات را تامین می کند و مابقی نیاز این صنعت با واردات توتون جبران می شود. همچنین بر اساس این آمار میزان مصرف سالانه سیگار در ایران 54 میلیارد نخ گزارش شده که 80 درصد به صورت قاچاق وارد می شود و نیز به طور میانگین تعداد سیگار مصرفی در ایران 13.3 نخ روز در بین افراد سیگاری برآورد شده است.
طبق آخرین مطالعه بیماری و سلامت که سال 78 انجام شده 11.7 درصد جمعیت 15 تا 69 ساله کشور سیگاری هستند و 70درصد افراد سیگاری زیر 40 سال بوده ، دوسوم آنها اولین سیگار خود را در سنین جوانی تجربه کرده اند.
همچنین ، بر اساس طرح انجام شده سال 78 در میان دانشجویان دانشگاه های تهران ، 16 درصد دانشجویان سیگاری هستند (25.7 درصد دانشجویان پسر و 55 درصد دانشجویان دختر) و میزان استعمال دخانیات از سال اول تا سال آخر دانشگاه رو به افزایش بوده و بویژه در دانشجویان دختر حدود 31 برابر شده است

بر اساس این قانون ، هر نوع تبلیغ ، حمایت ، تشویق مستقیم و غیرمستقیم یا تحریک افراد به استعمال دخانیات اکیدا_ ممنوع بوده و سیاستگذاری ، نظارت و مجوز واردات انواع مواد دخانی صرفا_ از سوی دولت انجام می گیرد. طبق ماده 12 این قانون نیز فروش یا عرضه مواد دخانی به افراد زیر 18 سال علاوه بر ضبط فرآورده های دخانی کشف شده نزد متخلف موجب جزای نقدی از 100 هزار تا 500 هزار ریال و تکرار آن مستوجب جزای 10 میلیون ریال مجازات است.
همچنین مصرف دخانیات در اماکن عمومی یا وسایل نقلیه عمومی موجب جزای نقدی از 50 هزار تا 100 هزار ریال است که حداقل و حداکثر این جزاهای نقدی نیز هر 3 سال یکبار از سوی هیات دولت قابل تعدیل است.

به شعار بسنده نکنیم

پیامها، هشدارها و تاسفهای متفاوتی که هر روزه در نکوهش دخانیات مطرح می شود و گروههای مختلفی که بسیج شده اند تا روزانه مضرات دخانیات را کشف کنند نیازی برای هشدار مجدد باقی نمی گذارند. آنچه کمبود آن بیش از گذشته حس می شود راهکارهای رفع این مشکل است و آنچه بیشتر مطرح می شود، عنوان های شعارگونه مانند قانون جامع مبارزه یا روز جهانی بدون دخانیات است.
این عناوین زیبا کمتر می توانند اثری جدی و کارآمد در این معضل داشته باشند؛ ولی متاسفانه باز هم بیانگر این هشدارها خواهیم بود و به مناسبت هفته جهانی بدون دخانیات همچنان مضرات سیگار را برمی شماریم و در نکوهش آن داد سخن می دهیم.

تلاش بیشتر

کاستن از شمار سیگاری های جهان به اندازه 20 درصد تا سال 2020 باعث نجات جان 100 میلیون نفر می شود.
این نتیجه تحقیقی است که مایکل بلومبرگ شهردار نیویورک و تامس فرایدن مسوول امور بهداشتی نیویورک انجام داده اند. بر اساس این تحقیق تشدید مالیات ها، تشویق و کمک به مردم برای ترک سیگار، ممنوعیت تبلیغات سیگار، گسترش دادن مناطق عاری از دود سیگار از مهمترین اقداماتی است که در این راه می تواند صورت پذیرد.
با وجود این هشدارها میزان مصرف دخانیات بخصوص در کشورهای فقیرتر که اقدامات کنترل مصرف دخانیات بویژه در میان زنان و جوانان ضعیف است در حال گسترش است. اطلاعات اخیر مربوط به بررسی جهانی مصرف دخانیات در جوانان نشان داده است که مصرف دخانیات در میان دختران جوان در حال افزایش است و این میزان شیوع ، در بسیاری موارد، با شیوع آن در میان پسران است قابل مقایسه و حتی بالاتر است.
این موضوع ، هشدار و زنگ خطری است برای افرادی که در سلامت عمومی جامعه نقش دارند. با وجود اقدامات متعدد جهانی در کاهش مصرف دخانیات ، هنوز تا کاهش میزان مرگ و میر به این دلیل ، راهی طولانی در پیش است و باید تلاش بسیار کرد.