بیستمین جشن علم ایران

بهمن ماه هر سال ، جامعه علمی کشور شاهد یکی از مهمترین اتفاقهای علمی - پژوهشی کشور است که حالا به معتبرترین جشنواره علمی کشور تبدیل شده است.

کد خبر: ۱۲۷۷۵۹

جشنواره بین المللی خوارزمی برای بیستمین سال پیاپی ، پژوهشگران و محققان کشور و دنیا را دور هم جمع کرد تا به معرفی برگزیدگان امسال خود بپردازد. امسال 773 طرح در 3 گروه عمده طرحهای داخلی ، طرحهای ایرانیان مقیم خارج و طرحهای دانشمندان خارجی به جشنواره ارائه شد که پس از بررسی کمیته های تخصصی ، 85 طرح به هیات داوران پیشنهاد شد که از میان آنها 31 طرح داخلی ، 7طرح خارجی و 2 طرح ایرانیان مقیم خارج معرفی شدند.
بیستمین جشنواره بین المللی خوارزمی با شرکت دانشمندان بیش از 42 کشور دنیا به عنوان معتبرترین و گسترده ترین جشنواره علمی کشورهای جنوب و در حال توسعه است که نهادهای عمده و مهم تخصصی بین الملل از جمله یونسکو ، سازمان جهانی مالکیت فکری ، TWAS آکادمی علوم جهان سوم ، کمیته دائمی علوم و فناوری کشورهای اسلامی ، سازمان آموزشی ، علمی و فرهنگی سازمان کنفرانس اسلامی ، IFIA و COMSATS حمایت خود را از آن اعلام داشته اند و جوایز معتبری را به برخی برگزیدگان اعطا کردند. در این میان می توان به حضور 2 تن از ایرانیان مقیم خارج از کشور ، دکتر بهرام مبشر و دکتر اکرم تاجی اشاره کرد. اینک برخی طرحهای برگزیده در این جشنواره را معرفی می کنیم:

سرعتی بالاتر از فیبر نوری

استفاده از فیبر نوری در شبکه انتقال داده ، سالهاست که مورد توجه قرار گرفته است. به دلیل رشد مناسب شبکه های تمام نوری و دسترسی آسان و ارزان به فناوری های روی فیبر و کنار آن نیاز روزافزون کاربران به پهنای باند بسیار وسیع باعث شده است تا استفاده از فیبر نوری در لایه دسترسی نیز وارد رقابت با دیگر فناوری های ارائه پهنای باند بالا به کاربران شود.
مهمترین روش دسترسی در شبکه های فیبر نوری ، روش دسترسی چندگانه براساس تقسیم کد است. سامانه دسترسی چندگانه نوری براساس تقسیم کد ، طرح دکتر جواد صالحی از دانشگاه صنعتی شریف بود که توانست رتبه اول پژوهش های بنیادی را به دست آورد. وی مبتکر اولیه روشهای نوین CDMA است و در این زمینه 75 مقاله علمی را در مجلات معتبر بین المللی به چاپ رسانده است.
دکد کردن پالسهای نوری در ابعاد ثانیه و استخراج اطلاعات از آنها ، بخش ارزشمند این طرح برگزیده بوده است.

نمایشگر انعطاف پذیر

ساخت نمایشگرهای مسطح قابل انعطاف پلاسمایی روی پلاستیک ، یکی دیگر از طرحهای برگزیده این دوره بوده که علاوه بر وزن بسیار کم ، از قابلیت انعطاف بالایی نیز برخوردار است. نمایشگرهای مسطح پلاسمایی براساس مجموعه ای از پیکسل های کوچک و منظم از الکترودهای آند و کاتد تشکیل شده است که روی یک بستر شیشه یا پلاستیک تعبیه شده اند. با استفاده از فناوری ریز ماشین کاری و نیز با استفاده از تکنیک های حکاکی نوری ، امکان ایجاد ساختارهای منظم و چندمرحله ای روی پلاستیک (PET) بررسی و محقق شده است و مسائلی مانند طول عمر و کار در مساحت بزرگ هنوز در دستور کار این طرح قرار دارد.
مشکل نفوذپذیری بالای پلاستیک در مقابل هوا و اکسیژن یا آب از مسائل اساسی در ساخت چنین نمایشگرهایی است. همچنین مشکلات دیگری از قبیل شکستگی خطوط اتصال فلزی بر اثر خمش و نیز نیاز به یک ماده فسفر سانس برای تبدیل نور ماورای بنفش به نور مرئی ، از مواد پیش روی این فناوری بوده است.
دکتر شمس الدین مهاجرزاده با همکاری دانشگاه تهران و وزارت صنایع و معادن ، کار روی این طرح را که می تواند راهی برای ورود کشور به بازار بزرگ نمایشگرها باشد، به عهده داشته است.

پرنده آبی

هواپیمای تمام کامپوزیت (پرنده آبی) پژوهشی در فناوری های پیشرفته (high-tech) است که فراهم کردن زیرساخت لازم برای توسعه فناوری صنایع هوایی را در دستور کار خود داشته است.
مهندس یعقوب انتصاری ، پژوهشگر این طرح ، بومی سازی دانش طراحی و تولید هواپیمای سبک در کشور ، رفع نیاز کشور به این رده هواپیما ، در اختیار داشتن مدیریت علمی و اجرایی طرح و... را از دستاوردهای این طرح می داند.
تنها هواپیمای دارای 2 نوع سامانه کنترل و صندلی قابل تنظیم در این رده در جهان ، سازه تمام کامپوزیتی با مزیتهای استحکام و مقاوم در برابر عوامل محیطی ، هزینه عملیات پایین ، دارا بودن تجهیزات لازم برای آموزش خلبانی رده ppl و cpl ، سوخت خودرو ، قابل رقابت با هواپیماهای هم رده در جهان و... است.
این طرح موفق در کشور که توانسته تمام مراحل تحقیق و توسعه ، ساخت نمونه ، تولید انبوه ، بهره برداری ، فارغ التحصیلی دانشجویان خلبانی ppl و cpl را پشت سر بگذارد ، توانسته با همکاری معاونت استاندارد پرواز ، دفتر طراحی و ساخت مونتاژ برای اولین بار در کشور را به نتیجه برساند.

استاندارد برای فرآورده های بهداشتی

استانداردهای بین المللی سازمان جهانی استاندارد با ارتقای ایمنی و کیفیت محصولات ، روشهای تولید و خدمات نقش مهمی در توسعه پایدار ایفا می کند و کشورها برای ورود به بازارهای جهانی ناچار به کاربرد آنهاست.
با توجه به نبود استانداردهای بین المللی در زمینه فرآورده های بهداشتی ، آرایشی در سازمان ISO ، پیشنهاد تشکیل کمیته فنی فرآورده های بهداشتی ، آرایشی از طرف موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به سازمان ISO ارائه شد و سال 1998 به تصویب رسید و مدیریت آن به ایران واگذار شد.
تدوین 5 استاندارد بین المللی میکروبیولوژی در زمینه آزمایشگاه ، جستجو و شناسایی میکروارگانیسم ها در فرآورده های بهداشتی - آرایشی از سوی موسسه استاندارد ایران در سالهای 2005 و 2006 به تصویب رسید و در دسترس تمامی گروههای مرتبط قرار گرفت. این استانداردهای بین المللی که مدارک معتبر علمی است ، برای همه گروههای مرتبط در سراسر جهان کاربرد دارد و به آنها کمک می کند تا با بهره گیری از آزمایشگاه های استاندارد ، نتایج یکسان و معتبری در کشورهای مختلف به دست آورند.
پژوهشگر این طرح ، خانم مژده روشن طبری بود که موفق به کسب رتبه سوم پژوهش های توسعه ای در این دوره از جشنواره خوارزمی شد.

کنترل هوشمند موتورخانه

یکی از موثرترین روشهای بهینه سازی مصرف سوخت در بخش ساختمان ، استفاده از سامانه کنترل هوشمند موتورخانه است.
در روش پیشنهادی مهندس تورج بطحایی ، با تحلیل داده های سنسورهای حرارتی که در محیط خارج ساختمان برای اندازه گیری دمای هوا و در داخل موتورخانه برای اندازه گیری دمای آب گرم چرخشی و آب گرم مصرفی نصب می شوند ، میزان بار حرارتی ساختمان متناسب با 2 عامل ، تغییرات دمای هوای خارج ساختمان و شرایط مطلوب برای مصرف کننده ، اندازه گیری و بر این اساس تجهیزات موتورخانه شامل مشعل ها ، پمپهای آب گرم چرخشی ، پمپهای آب گرم مصرفی و شیرهای برقی در زمان بهره برداری کنترل می شوند.
از سال 1383 تاکنون ، بیش از 5 هزار دستگاه سامانه کنترل هوشمند موتورخانه در چند استان کشور نصب شده و مورد بهره برداری قرار گرفته است. تجارب اجرایی و موفق استفاده از این روش همراه با دستیابی به فناوری بومی آن متناسب با الگوهای مصرف انرژی و شیوه طراحی و اجرای تاسیسات حرارتی در کشور ، همچنین انجام ممیزی های مستند انرژی موجب دستیابی به صرفه جویی های قابل ملاحظه در مصرف سوخت ساختمان های اداری آموزشی شده است. طرح سامانه کنترل هوشمند موتورخانه رتبه سوم پژوهش های توسعه ای این دوره از جشنواره را به خود اختصاص داده است.