سایه روشن دیپلماسی

نشست امنیتی مونیخ و حاشیه های پیرامون سفر لاریجانی به این نشست ، شاید یکی از پردامنه ترین رایزنی های دیپلماتیک تهران پیش از نشست 6 مارس شورای امنیت بود ؛ اما نکته مهم در این میان دستور کار این کنفرانس بود. در جریان این کنفرانس تهدیدات امنیت بین المللی ازجمله مشکلات خاورمیانه ، عراق ، افغانستان ، پاکستان ، مساله امنیت انرژی ، تروریسم بین الملل ، نقش امنیتی ناتو و اتحادیه اروپا و همچنین پرونده هسته ای ایران مطرح شد. بسیاری معتقدند قرار گرفتن موضوع پرونده هسته ای ایران در دستور کار اجلاس مونیخ نشان می دهد ؛ تنظیم کنندگان کنفرانس ، پیشاپیش با تاثیرپذیری از فشار امریکا خواسته یا ناخواسته درصدد بودند این پرونده را به نوعی با مباحث مرتبط به مسائل حاد امنیت جهانی پیوند بزنند و در واقع موضوعاتی را عنوان کنند که ممکن است این نگرش را در پی داشته باشد که طرح این موضوع یکی از بحران های امنیتی آنی جهانی است.
طبق گزارش ژانویه موسسه امنیت جهانی ، ایران به طور موفقیت آمیزی اورانیوم را تا 5 درصد غنی سازی کرده است ، اما برای ساخت بمب هسته ای به 40 کیلوگرم اورانیوم با 90 درصد غنی سازی نیاز است. حتی با 3 هزار سانتریفیوژ که ایران می گوید آن را طراحی کرده است ، دست کم 5 سال برای نصب و راه اندازی آنها و 2 سال دیگر نیز پیش از آن که آنها به اندازه کافی برای یک سلاح غنی سازی شوند، نیاز است.
سایت غنی سازی نطنز نیز تحت نظارت مداوم دوربین های آژانس قرار دارد. به عقیده «جرمی مک » پژوهشگر موسسه بروکینگز نیز شکی نیست که ایران غنی سازی اورانیوم را ادامه خواهد داد. این پروسه اکنون دیگر غیرقابل بازگشت است. به همین دلیل بهتر نیست که با تهران بر سر مقیاس و سطح فنی فعالیت ها معامله کرد؛ بهتر نیست تا زمانی که فرصت باقی مانده به تهران پیشنهاد کرد تا سطح 3 هزار سانتریفیوژ باقی بماند؛ چنین پیشنهادی از سویی به ایران اجازه ادامه فعالیت های علمی و تحقیقاتی را خواهد داد و از سوی دیگر نگرانی درباره نوع برنامه هسته ای این کشور را از بین خواهد برد. این سیگنال های مثبت همه در حالی به گیرنده های شورای امنیت ارسال می شود که بسیاری در انتظار نشست شورای امنیت ضدایرانی و حاکم شدن فضا و بستر سنگین بر سر اجلاس 6 مارس هستند ، اما همه آنها نیز معتقدند که تحرکات دیپلماتیک تهران در آستانه این نشست اگر با یک مدیریت و ساماندهی منطقی و راهبردی همراه باشد ، می توان دست کم از شکل گیری این فضا تا حد زیادی جلوگیری کرد.
منطقی ترین راهبرد فعلی با وجود بازدید نمایندگان غیرمتعهدها (گروه نم) و خبرنگاران خارجی از تاسیسات هسته ای ایران که این موضوع نشان از شفاف سازی ، عدم پنهان کاری ایران درخصوص مسائل هسته ای است در کنار استقبال از طرح پیشنهادی پوتین و البرادعی از تعلیق محدود غنی سازی از سوی ایران و لغو همزمان تحریم های شورای امنیت علیه کشورمان و دیدار ولایتی با پوتین که از این پیشنهاد نیز حمایت شده بود همه و همه نشانه هایی از افقهای روشن دیپلماسی و کارکردهای مجدد اهرم دیپلماتیک در خروج از بن بست های فعلی و رسیدن به یک راهکار که انگیزه ها و منافع کافی برای طرفین مذاکره کننده داشته باشد ، است.
حمایت از مذاکره اکنون اگر چه دیرهنگام ، ولی با صدای رسا از سوی اروپا و امریکا نیز زمزمه می شود. به گفته بوش «حل پرونده هسته ای ایران تنها از راه دیپلماسی ، دیپلماسی و دیپلماسی امکان پذیر خواهد بود.» و به قول البرادعی «حتی کشورهایی که موافق گزارش چگونگی پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت هستند نیز یافتن راهکارهای دیپلماتیک مذاکره را بهترین روش برای حل بحران موجود می دانند.» اینها در کنار تاکیدهای مجدد سولانا ، کمیسر عالی اتحادیه اروپا ، والتر اشتاین وزیر امور خارجه آلمان و بسیاری دیگر حکایت از سایه های روشن منطق دیپلماسی و مذاکره در مواجهه با دیپلماسی فرسایشی و تهاجمی واشنگتن در شرایط موجود است ؛ اما آنچه اکنون باید درباره آن اندیشید ، نوع عملکرد دیپلماسی هسته ای است که تهران در این مدت باقی مانده در پیش خواهد گرفت.
جمع بندی شرایط براساس منافع ملی ، حفظ یکپارچگی و همدلی ، پرهیز از سخنانی نسنجیده و شتابزده ، استفاده از خرد جمعی همه دلسوزان و قوه کارشناسی به همراه ذکاوت و هوشمندی می تواند موفقیت ایران را در هر آنچه در آینده روی خواهد داد ، تضمین کند.