jamejamnashriyat
کد خبر: ۱۲۳۵۰۴۷   ۰۸ آبان ۱۳۹۸  |  ۰۰:۰۱

علائم سوءتغذیه به صورت کم‌وزنی، لاغری و کوتاهی قد بروز می‌کند

کودکانی که قد و وزن نمی‌گیرند!

آیا از نشانه‌های سوءتغذیه در کودکان آگاه هستید؟ آیا می‌دانید که به‌دنبال سوءتغذیه، خطر مرگ در کودکان هشت برابر بیشتر می‌شود؟ خوب است بدانید که کودک ابتدا بر اثر سوءتغذیه، دچار کمبود وزن می‌شود، ولی با گذشت زمان مراحل رشد قدی او نیز دچار مشکل شده که به آن سوءتغذیه مزمن گفته می‌شود. حال اگر وزن کاهش یابد و افزایش قد نیز متوقف شود، یعنی سوءتغذیه حاد و مزمن اتفاق افتاده است. در شکل کلی‌تر، سوءتغذیه طیف وسیعی از کمبود ریزمغذی‌ها (ویتامین و املاح)، کوتاهی قد، لاغری، اضافه وزن و چاقی را شامل می‌شود. بی‌شک، خطر بیماری‌ها در کودکی که دچار سوءتغذیه شده بسیار بیشتر است. اهمیت این مساله ما را بر آن داشت تا با دکتر الهام پوربختیاران، متخصص کودکان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به گفت‌وگو بنشینیم.

سوءتغذیه اغلب ناشی از کمبود مواد غذایی، مراقبت نامناسب کودک و عدم دسترسی مناسب به مراقبت‌های بهداشتی رخ می‌دهد. وقتی کودکی مبتلا به حساسیت غذایی باشد نیز برخی موارد آلرژی‌زای غذایی، او را با بی‌اشتهایی و سیری زودهنگام مواجه می‌کند و همین امر سبب کاهش دریافت انرژی در کودک می‌شود.
کوچولوهایی که مواد مغذی دریافت نمی‌کنند
در کودکان بدحال و دچار بستری طولانی، سوختگی، اسهال مزمن، عفونت‌های جدی(ایدز، سل) و نیز مبتلایان به بیماری مزمن زمینه‌ای، سوءتغذیه بیشتر دیده می‌شود.
دکتر پوربختیاران با اشاره به این نکات می‌گوید: همچنین در کودکانی که خانواده آنها رژیم غذایی خاصی دارند مثلا گیاهخوارند یا کودکانی که دچار حساسیت به لبنیات هستند نیازهای پروتئینی و مواد مغذی ضروری تامین نمی‌شود.
ردپای سوءتغذیه
علائم سوءتغذیه به صورت کم‌وزنی، لاغری، کوتاهی قد و علائم کمبود مواد مغذی بروز می‌کند. به‌عنوان مثال، کمبود ویتامین A باعث خشکی چشم و حتی کوری می‌شود. کمبود ید سبب بزرگی تیروئید و اختلال ضریب هوشی می‌شود. همچنین کودکی که دچار فقر آهن باشد بهره هوشی کمتری دارد و این مشکل در کودک باعث افت تحصیلی وی شده، سلامت فرد را به خطر می‌اندازد و باعث کاهش طول عمر شده و نیز در درازمدت به بیماری‌های مزمن در فرد منجر می‌شود. به گفته دکتر پوربختیاران، با رعایت یک رژیم غذایی متنوع و دارای کالری، پروتئین، کربوهیدرات کافی و سبزیجات و ماهی می‌توان از بروز آن جلوگیری کرد. درمان سوءتغذیه بستگی به عامل زمینه‌ای آن دارد. مثلا اگر براساس علائم بالینی و آزمایشگاهی کمبود ویتامین D ثابت شود، مصرف مکمل ویتامین دی تحت نظر پزشک توصیه می‌شود.
کودکانی که آهن و ویتامین D می‌خواهند
بسیاری از شیرخواران به‌دلیل عدم مصرف مکمل آهن(ترس والدین از تغییر رنگ دندان شیرخوار یا باورهای خاص) دچار رنگ‌پریدگی اختلال خلقی و بی‌اشتهایی می‌شوند که با مصرف مکمل آهن، علائم برطرف می‌شود.
در سن زیر دو سال، مصرف مکمل ویتامین D و آهن توصیه می‌شود اما در سنین بالاتر در صورت وجود تغذیه مناسب حاوی مواد پروتئینی و سبزیجات کافی، معمولا نیازی به مصرف مکمل‌ها نیست. البته به‌دلیل شیوع بالای کمبود ویتامین D در کشور ما، مصرف مکمل ویتامین D پیشگیرانه با تجویز پزشک توصیه می‌شود. در کودکانی که بیماری زمینه‌ای خاص مثلا فیبروز سیستیک دارند، مکمل ویتامین‌های محلول در چربی(A، D، E، K) ضروری است. مصرف ویتامین A در کودکان دچار اسهال مزمن نیز ضروری است. در کودکانی که به علت آلرژی به لبنیات، تحت رژیم محدودیت لبنیات هستند، مصرف مکمل کلسیم توصیه می‌شود.
چاقی کودک؛ روی دیگر سوءتغذیه
چاقی مشکل مهمی در کودکان است که باعث افزایش مرگ و میر در دوره بزرگسالی می‌شود. تشخیص چاقی و اضافه وزن براساس اندازه‌گیری وزن و قد و محاسبه شاخص توده بدنی(BMI) صورت می‌گیرد. همچنین بررسی سرعت رشد کودک با توجه به نمودار رشدی، به تشخیص به موقع و پیش‌بینی آن کمک می‌کند.
دکتر پوربختیاران در این باره می‌گوید: دسترسی بیشتر به غذا، عادات نامناسب تغذیه‌ای و مصرف غذاهای آماده، کاهش میزان خواب، مصرف برخی داروها، مشکلات روانی، عوامل ژنتیکی و اختلالات هورمونی از علل مهم ابتلا به چاقی هستند. برخی عوارض چاقی شامل افزایش فشار خون و چربی خون، ابتلا به دیابت نوع 2، سندرم پلی‌کیستیک تخمدان، آسم، آپنه انسدادی خواب، اختلالات رفتاری، بیماری‌های کیسه صفرا و کبد چرب است. درمان چاقی و اضافه وزن بستگی به شدت و علت زمینه‌ای آن دارد. در همه موارد، اصلاح سبک زندگی، پرهیز از مصرف غذاهای آماده، محدودیت کالری، فعالیت جسمی و میزان خواب مناسب توصیه می‌شود. در موارد چاقی شدید که پس از شش ماه به موارد فوق پاسخ ندهد نیز از درمان‌های دارویی یا در موارد خاص، جراحی استفاده می‌شود.

حساسیت غذایی سوءتغذیه می‌آورد

بسیاری از منابع خوب پروتئین شامل شیر، تخم‌مرغ، سویا، ماهی، بادام‌زمینی
و بادام درختی از مواد غذایی حساسیت‌زای شایع است. زمانی که این منابع پروتئینی باکیفیت از رژیم غذایی حذف می‌شود، باید رژیم غذایی به دقت برنامه‌ریزی شود. جالب است بدانید مواردی از کوتاهی قد به‌دنبال حذف پروتئین، بدون جایگزینی غذایی مناسب دیده شده است. به همین دلیل در کودکانی که دچار حساسیت‌های غذایی هستند با ارزیابی تغذیه‌ای و توصیه‌های تغییر رژیم غذایی باید از دریافت و توزیع مناسب کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها و چربی‌ها اطمینان حاصل کرد.

پونه شیرازی

سلامت

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
عباس‌ آقا باشیم

عباس‌ آقا باشیم

سال‌ها پیش توی یک مدرسه تئاتر به کار مشغول بودم. ساختمانی با موقعیت اداری را دوستی اجاره کرده‌بود که چند کلاس داشت و یک پلاتوی نسبتا بزرگ برای تمرین‌ها و کلاس‌های عملی.

پایبندی در برابر پایبندی

پایبندی در برابر پایبندی

تکلیف ما در برابر جلسه شورای حکام صرف‌ نظر از هر نتیجه‌ای که داشته باشد، مشخص است. ما در مجلس شورای اسلامی قانونی تحت عنوان اقدام راهبردی برای رفع تحریم‌ها و صیانت از حقوق ملت ایران تصویب کردیم.

گفتگو

بیشتر
بارداران، معاف از خانه‌ تکانی

دکتر سونیا اسکندریون، متخصص جراحی زنان تأکید می‌کند بارداران از پرداختن به فعالیت‌هایی که با خطر افتادن همراه است، پرهیز کنند

بارداران، معاف از خانه‌ تکانی

پیشنهاد سردبیر

بیشتر
حراجی جراحی!

درآمد بالا و ریسک کم عمل جراحی زیبایی سبب شده برخی پزشکان برخلاف تخصص‌شان به این بازار رو بیاورند

حراجی جراحی!

یک عصر متفاوت

در مرحله نیمه‌نهایی عصرجدید چه اتفاقاتی افتاد؟ به همراه جزئیاتی از چگونگی برگزاری مرحله پایانی

یک عصر متفاوت

پیشخوان

بیشتر