چیزی شبیه اتفاقات کمدی فیلم‌ها

دینا ایوردانووا، نویسنده کتاب به این نکته اشاره می‌کند که فیلم‌های کوستوریستا بینندگانش را به دو گروه موافق و مخالف تقسیم کرده که هر دو گروه در موضعگیری در برابر فیلمساز، به یک اندازه پرخاشگر و سازش‌ناپذیرند. تنها نقطه اشتراک دو گروه درباره کوستوریتسا این است که احساساتشان به این کارگردان کاملا جدی است. نویسنده در 270 صفحه کتابش، در کنار معرفی فیلمساز و ساخته‌هایش تلاش سختی می‌کند تا نقطه‌نظرات این دو گروه را مورد بحث و بررسی و نقد قرار دهد.
امیر کوستوریتسا در بین دوستداران سینما در ایران چهره‌ای کاملا شناخته شده است. اکثر فیلم‌های او در دوره‌های مختلف جشنواره فجر به نمایش درآمده و تماشاگران سینما و اهالی کتابخوان با شیوه و سبک کاری‌اش آشنایی دارند. همین نکته، مطالعه کتاب دینا ایوردانووا را راحت‌تر می‌کند. کتاب که مزین به عکس‌هایی از فیلمساز و فیلم‌هایش است، توسط حافظ روحانی ترجمه شده و در چهار فصل به بررسی زندگی و فعالیت‌های سینمایی کوستوریتسا می‌پردازد. مقدمه مترجم، پیش‌گفتار و موخره هم از اضافات کتاب هستند. ایوردانووا کتابش را برای انستیتوی فیلم بریتانیا آماده کرده است.
او که استاد رشته مطالعات سینمایی در دانشگاه سنت اندروی اسکاتلند و متخصص سینمای اروپای شرقی و منطقه بالکان است، سعی کرده با دیدگاهی علمی؛ تناقضات و پیچیدگی‌های سینمایی کوستوریتسا را تشریح، تفسیر و قابل درک کند. کتاب سال 2002 در انگلستان منتشر شد و مترجم بر این باور است که با وجود فاصله 14 ساله بین انتشار کتاب اصلی و ترجمه آن، متن کتاب هنوز تازه و قابل استفاده است. واقعیت این است که کتاب دوران اوج کاری فیلمساز در دو دهه 80 و 90 میلادی را مورد بررسی قرار می‌دهد و بعد از آن، کوستوریتسا نتوانست به دوران اوج کاری‌اش برگردد.
در میان فیلمسازان متعددی که در منطقه بالکان به کار و فعالیت پرداختند، نمی‌توان فیلمساز دیگری را به جز کوستوریتسا پیدا کرد که مورد توجه علاقه‌مندان سینما در سطح بین‌المللی باشد. هیچ فیلمساز دیگری را هم نمی‌توان نام برد که به اندازه او در جهان شهرت و محبوبیت داشته باشد. در ایران هم بین انبوه کتاب‌های سینمایی که
هر روز منتشر می‌شود، کمتر کتابی را می‌توان پیدا کرد که به سینمای منطقه بالکان و فیلمسازان آن (و از جمله کوستوریتسا) پرداخته باشد. از این رو، مطالعه کتاب امیر کوستوریتسا می‌تواند برای خوانندگانش جذابیت‌های زیادی داشته باشد و آنها را با جنبه‌های پنهان این سینمای پررمز و راز آشنا کند. کتاب با قیمت 17 هزار تومان روی پیشخوان کتابفروشی‌ها موجود است.

کیکاووس زیاری

سینمای جهان