انتخاب رشته‌های پولکی

همچنین در این کشورها، مشاوران با زیر نظر گرفتن نمرات، علاقه‌ها، استعدادها و رفتار دانش‌آموزان برای هرکدام از آنها پرونده مفصلی در زمینه‌های علمی و تربیتی تشکیل می‌دهند و بعد براساس پرونده تشکیل‌شده، نظرات معلمان و والدین و صحبت‌های خود دانش‌آموز، او را در زمان انتخاب رشته هدایت می‌کنند.
ولی در نظام آموزشی ما به‌خصوص در مدارس دولتی نقش مشاوران تحصیلی بسیار کمرنگ‌تر از این حرف‌هاست و در حالی که مشاور باید در طول سال تحصیلی همراه و همگام با دانش‌آموز حرکت کند و راهنمای او باشد، اما در بسیاری از مدارس ما مشاوران تحصیلی به زور دانش‌آموزان خود را می‌شناسند، چه رسد به این که نسبت به علایق و استعدادهای شاگردان‌شان شناخت داشته باشند. البته در مدارس غیردولتی ایران، مشاوران تحصیلی حضور پررنگ‌تری دارند و بیشتر با دانش‌آموز و خانواده‌اش صحبت می‌کنند. اما بازهم در این مدارس انتخاب رشته کمتر بر مبنای شناخت فردی از روحیات و مهارت‌های دانش‌آموزان انجام می‌شود و در این زمینه مشاوران تحصیلی عموما فقط به رتبه و تراز کنکور شاگردان خود توجه می‌کنند. یعنی در کشور ما حتی در مدارس غیردولتی، در زمان انتخاب رشته نسبت به شناساندن رشته‌های دانشگاهی به دانش‌آموزان و انتخاب رشته بر مبنای شناخت علایق و استعدادهای آنها بی‌توجهی می‌شود. از این رو می‌توان گفت در ایران هدایت تحصیلی و شغلی کمتر اتفاق می‌افتد که این موضوع تبعات جبران‌ناپذیری را برای اقتصاد و جامعه ما به همراه داشته است. همچنین باید به این نکته توجه داشت که بیشتر مشاوران تحصیلی ما هنگام انتخاب رشته برای شاگردان‌شان در درجه اول به این مساله توجه می‌کنند که کدام رشته‌های تحصیلی موقعیت شغلی مناسب‌تری دارد و به دانش‌آموزان خود توصیه می‌کنند حتما آن رشته‌ها را انتخاب کنند، حتی اگر به آنها علاقه چندانی نداشته باشند. البته این ناشی از فشاری است که معمولا خانواده‌ها در ایام انتخاب رشته به مشاوران وارد می‌کنند. یعنی خیلی وقت‌ها والدین از مشاور تحصیلی می‌خواهند فرزندشان را طوری راهنمایی کند که حتما در رشته‌های مطرح و پردرآمدتر قبول شود و در این فرآیند نه خانواده و نه مشاور هیچ‌کدام به علاقه و مهارت دانش‌آموز توجه نمی‌کنند. خود این موضوع نیز به خاطر شرایط اقتصادی نابسامانی است که گریبانگیر کشور ما شده، به نحوی که مثلا یک فارغ‌التحصیل رشته پزشکی ده‌ها برابر فارغ‌التحصیلان رشته‌های دیگر درآمد دارد و در این شرایط طبیعی است که خانواده‌ها فقط معیارهای اقتصادی را در انتخاب رشته فرزندانشان مد نظر قرار دهند.

مهدی بهلولی

کارشناس آموزشی