نمایش کتاب بستگی به ما دارد!

در این برنامه که چند مهمان داشته، علیرضا مختارپور، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور از اوضاع کتاب و صورت‌بندی کتاب در جامعه حرف زده است. او بر این باور است که «می‌توان طوری اطلاعات حوزه کتاب را بیان کرد که نشان دهد حال کتاب بسیار خوب است، اما می‌توان آنها را طوری صورت‌بندی کرد که بیانگر وضعیت نگران‌کننده‌ای باشد.» «بهترین صورت این است که واقعگرایانه با این حوزه برخورد شود. حدود صد هزار عنوان کتاب منتشر می‌شود و در منطقه رتبه اول را داریم و جزو کشورهای توسعه‌یافته در این زمینه محسوب می‌شویم.» اطلاعاتی که مختارپور می‌گوید نشان می‌دهد بستگی دارد چطور با کتاب و حواشی آن روبه‌رو شویم و طوری نشان دهیم که کتاب و کتابخوانی در جامعه اوضاع خوبی ندارد.
این مقام مسؤول در بخشی از این برنامه از استانداردها سخن می‌گوید و یادآوری می‌کند: «تعداد ناشر کتاب در کشور بیش از حد مطلوب است و با تعداد بی رویه ناشر مواجه هستیم. نشر یک صنعت است و زمانی می‌توان به این تعداد توجه کرد که دارای استانداردهای لازم و کیفیت حرفه‌ای باشند. وجود تعداد زیاد ناشر آسیب‌هایی دارد که در نمایشگاه کتاب مشاهده شد، ناشران به کپی آثار روی می‌آورند و این سنت بسیار بدی است.»
دبیر‌کل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در این برنامه به میزان مطالعه و سرانه کتابخوانی نیز اشاره کرد و گفت: «گفتن این‌که مردم ایران کتابخوان نیستند، مردم را کتابخوان نمی‌کند بلکه باید رفع نیاز، فایده اضافی و... برای فرد داشته باشد تا افراد کتابخوان شوند. نسل امروز تفاوتی با نسل دیروز در برخورداری از امکانات مانند اینترنت دارد، نسل امروز از اطلاعات کتاب برخوردار است و درباره نویسندگان و حتی کتاب‌های منتشر شده در خارج از کشور اطلاعات زیادی دارد. نسل امروز در تمام دنیا به دلیل سرعت، کثرت و غلبه فضای مجازی بر فضای حقیقی تقلیل گرا شده است یعنی متن‌های کوتاه را بر متن‌های بلند ترجیح می‌دهد که یکی از آفات کتاب و کتابخوانی است.»
در روزگاری که متن‌های کوتاه بیشتر از متن‌های بلند و سخنرانی‌های طولانی خریدار دارد نوشتن رمان‌های طولانی چندین جلدی نیز دیگر معنایی ندارد و این نکته را مختارپور نیز مورد اشاره قرار داد: «دیگر در تمام دنیا خبری از تولید رمان‌های ۱۲ جلدی نیست، اما این شرایط نشان‌دهنده این نیست که علاقه به کتاب و کتابخوانی کاهش پیدا کرده است.»
امروز بسیار شنیده می‌شود که دوران کتاب‌های کاغذی تمام شده، اما مختارپور نظری خلاف این دارد و برای آن توضیح می‌دهد: «در برخی کشورهایی که در حوزه‌های فضای مجازی، کتاب و مطبوعات پیشرفته بودند، در چند سال گذشته حرکتی شروع شد که برخی از مطبوعات و کتاب‌ها به سمت الکترونیکی شدن، رفت اما الان دوباره مسیر برگشت به کتاب کاغذی را طی می‌کنند. اثری که کتاب کاغذی دارد قابل مقایسه با نسخه الکترونیکی آن نیست، در تحقیقات کشورهای مختلف و آزمایش‌های میدانی نشان داده شده که کتاب کاغذی در میان کودکان بیش از وسایل الکترونیکی مورد توجه است.»
مختارپور فضای مناسب و استفاده از مربی خوب را عوامل موثری در کتابخوان شدن کودکان خواند و افزایش کتابخانه‌های ویژه کودکان را در گسترش این اتفاق مهم قلمداد کرد.
در بخش دیگری از این برنامه رحیم مخدومی که از نویسندگان و پژوهشگران حوزه دفاع مقدس است درباره حال و روز کتاب‌ها حرف زد و اوضاع کتاب را خوب ارزیابی نکرد: « باید درباره غربت کتاب فکری کرد و بسیج عمومی در این زمینه شکل گیرد و این کار احتیاج به فرهنگ‌سازی دارد.» حتی او از مسؤولان فرهنگی گله کرد و گفت: «مسؤولان دستگاه‌هایی که وظیفه ذاتی‌شان فرهنگی است کتابخوان نیستند مثلا وزیر فرهنگ و وزیر آموزش‌و‌پرورش کتاب‌هایی را که خوانده‌اند باید معرفی کنند. مسؤول در درجه اول باید خودش کتابخوان باشد. به صورت آزمایشی در شهر کوچک پیشوا از امام جمعه این شهر خواسته شد تا کتاب‌هایی را در نماز جمعه معرفی کند، این کار انجام شد و از خیرین تقاضا شده تا کمک کنند که بخش زیادی از هزینه کتاب‌ها برای مصرف‌کنندگان کم شود.»
این نویسنده برخلاف عده‌ای که می‌گویند کتاب خوب وجود ندارد گفت: «کتاب خوب تولید می‌شود، اما متاسفانه آن اتفاقی که باید، نمی‌افتد و در عرضه نیاز به حمایت‌هایی وجود دارد. طرح «کتاب در دسترس» مدتی در کشور انجام شد البته زمان زیادی اجرا نشد و این شیوه کتاب در دسترس منجر می‌شد فرد در مترو و اتوبوس‌ها دقایقی از وقت خود را به مطالعه بگذراند و خوب است که این طرح
دنبال شود.»
مهدی رمضانی، معاون توسعه کتابخانه‌ها و کتابخوانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور نیز به عنوان یک نسل امروزی در این برنامه شرکت کرده بود از اعداد و ارقام دوری کرد و به جای آن درباره خواندن سخن گفت. او تاکید کرد که «اگر می‌خواهیم کتاب و کتابخوانی فراگیر شود باید کتاب تبدیل به دغدغه جمعی شود وگرنه افزایشی نخواهیم داشت. باید بررسی شود چرا کتاب در جامعه موضوع نیست، زیرا بخشی از گروه‌های مرجع در جامعه برای کتاب اهمیت قائل نیستند.»
این برنامه که حرف‌های متنوعی از جنس کتاب در آن مطرح شده بود می‌تواند باب خوبی برای کتاب و ترویج گسترده آن باشد و امید می‌رود رسانه ملی بیش از گذشته به این یارمهربان توجه کند.