شرق دور از دسترس آمریکا

علت این مسأله آن است که ملت‌های مختلف، امروز بیش از گذشته مقابل انواع دخالت‌ها و تحمیل سیاست‌های ایالات متحده ایستادگی می‌کنند و این مسأله تا آنجا پیش رفته است که حتی از نحوه انتخاب‌های سیاسی‌شان هم می‌توان آن را دریافت. در بین نمونه‌های مختلف، جنوب‌شرق آسیا یکی از مناطقی است که مصداق افول روزافزون نفوذ، اعمال قدرت و حتی چانه‌زنی آمریکا شده است.
بر‌اساس تاریخ این منطقه، جنوب‌شرق آسیا از دیرباز محل استعمار و استثمار کشورهای اسپانیا، هلند و انگلستان بود که در طول یک سده اخیر و با همکاری کشورهای غربی، ایالات متحده آمریکا جای این کشور‌ها را گرفته و اقدام به نفوذ و پیشبرد سیاست‌های خود در محوری‌ترین کشور‌های این منطقه کرد.
در حقیقت کشور‌های این منطقه، بعد از استقلال از استعمارگران غربی، تبدیل به کشور‌های تحت نفوذ آمریکا شده و با توجه به قرابت جغرافیایی‌شان به چین، مورد توجه خاص این کشور و سرمایه‌گذاری جدی‌تر قرار گرفتند.
سوء‌استفاده‌های اقتصادی از فیلیپین و استثمار نوین اقتصاد این کشور، تحریک ویتنام برای تنش‌زایی نظامی با چین، الزام به مشارکت نظامی کشور‌های آسیای جنوب‌شرقی در جنگ با افغانستان و عراق، حمایت از نظامیان کودتاچی و جنایات آنها در منطقه، روی کار آوردن رژیم‌های دست‌نشانده و حمایت صریح از آنها، دخالت در امور داخلی این کشورها به نفع منافع خود، حمایت از جدایی‌طلبان تروریست در این منطقه و دخالت پشت‌پرده در چند کشتار عظیم رخ داده در جنوب‌شرق آسیا، تنها فهرست کوچکی از اعمال قدرت فاجعه‌آمیز متعدد آمریکا در این منطقه است که البته به دست عمالش صورت گرفته است.
یکه‌تازی ایالات متحده در این منطقه تا آنجا پیش رفت که این کشور به هیچ نهاد و فردی در قبال جنایاتش پاسخگو نبود و اقدامات برخی سیاستمداران و گروه‌ها در مخالفت با این قدرت برتر، به سختی سرکوب می‌شد و اجازه رشد و مطرح شدن در میان مردم نمی‌رفت.
تغییر نگاه به آمریکا
امروز اما نگاهی به وضعیت کلی جنوب شرق آسیا، به خوبی تغییر چهره این منطقه را به نفع ملت‌ها و به ضرر ایالات متحده نشان می‌دهد. از انتخاب‌های سیاسی کلان مردم گرفته تا راهپیمایی‌ها و تظاهرات‌های مختلف و نیز اظهار نظر صریح رهبران این کشورها در مواجهه با سیاست‌های این کشور!
چندی پیش، مردم فیلیپین در اقدامی آشکار، بالاخره پس از چند سال اعمال نفوذ مستقیم و غیر‌مستقیم به یک رئیس‌جمهور ضد‌آمریکا رای داده و به نفوذ مستقیم این کشور در فیلیپین خاتمه دادند. «رودریگو دوترته» پس از اظهارنظر‌های صریح ضد‌آمریکایی، رئیس‌جمهور فیلیپین شد تا درست چند هفته بعد از انتخابش، روابط با این کشور را به حداقل و روابط دوستانه با همسایه شمالی‌اش چین را به‌خوبی گسترش دهد. این درحالی بود که رابطه چین و فیلیپین به علت اعمال نفوذ ایالات متحده در بدترین حالت به سر می‌برد و موجب محروم شدن ماهیگیران فیلیپینی از کسب درآمد از آب‌های شمالی گشته بود.
مردم اندونزی نیز برای دومین بار به نامزد مورد حمایت آمریکا یک نه بزرگ گفتند، این اتفاق درست زمانی رخ داد که ایالات متحده، همه تلاش خود را برای اعمال نفوذ و پیروزی نامزد مورد حمایتش صورت داده بود. رای منفی مردم اندونزی به این فرد و انتخاب جوکوی به ریاست جمهوری، منجر به تقابل بیشتر سیاست‌های اعلامی اندونزی با آمریکا گشت تا جایی که اندونزی در عرصه بین‌المللی، چندین مرتبه به صراحت سیاست‌های آمریکا را خصمانه و موضع خود را ضد این سیاست‌ها اعلام کرد. این مسأله حتی به اظهار‌نظرات صریح و موضعگیری‌های مشخص درباره موضوع فلسطین منجر گردید و اندونزی رسما با تصمیم آمریکا درباره انتقال سفارت مخالفت و یک راهپیمایی عظیم در این خصوص ترتیب داد؛ باید یادآوری کرد که این کشور، همان کشوری است که به دستور آمریکا و به دست نظامیان نفوذی این کشور، بیش از دو میلیون نفر از مردمش را به‌علت تمایل به کمونیسم از بین برد و این مسأله هم مورد حمایت رسمی آمریکا قرار گرفت.
در مالزی هم پس از انتخاب ماهاتیر محمد، نفوذ آمریکا و متحدانش، عربستان و رژیم صهیونیستی، کاملا روندی نزولی را طی کرد تا آنجا که مسأله حضور سعودی‌ها در این کشور به‌شدت کمرنگ شده و سیاست‌های ضد‌رژیم صهیونیستی رسما از مقامات مالزی صادر می‌شود. ماهاتیر محمد چندی پیش با انتقاد از سیاست‌های آمریکا اعلام کرد که مالزی دیگر پا جای پای سیاست‌های اعلامی آمریکا نمی‌گذارد و سیاست‌های مستقل خودش را پیش خواهد برد. نخست وزیر مالزی همچنین اذعان داشت که مخالف اقدامات آمریکا علیه ایران بوده و آن را یک اقدام ظالمانه قلمداد می‌کند. مالزی در طول یک‌ماه گذشته نیز چند مرتبه اعلام کرد برای شکستن سلطه دلار بر جهان آمادگی دارد و دیگر قصد ندارد آمریکا را تنها قدرت بلامنازع جهان قلمداد کند.
تفکرات ضدآمریکایی
واقعیت آن است که وضعیت آمریکا چه به لحاظ مواضع سیاستمداران کشور‌های تاثیر‌گذار آسیای جنوب‌شرقی و چه به لحاظ انزجار ملت‌ها از این کشور، کاملا متفاوت با 40 سال گذشته است. رشد تفکرات ضدآمریکایی و روشن شدن اذهان مردم منطقه درباره سیاست‌های خبیث این کشور و مخالفت روزافزون با آمریکا، دیگر از ایالات متحده در این منطقه هژمونی باقی نگذاشته است.
اگر در سال‌های نه چندان دور، شاهد سیاست منفعلانه ملت‌های ضعیف در قبال اقدامات آمریکا بودیم، امروز شاهد اقبال مردم به سیاستمداران ضد‌آمریکایی و انتخاب آنها در انتخابات‌های این کشور‌ها هستیم. در حقیقت، با دانستن جایگاه برتر و بی‌رقیب آمریکا در این منطقه و یکه‌تازی‌هایی که صورت می‌داد، بر این روند جز افول آمریکا در جنوب شرق آسیا، هیچ اسم دیگری نمی‌توان گذاشت. مسأله‌ای که آغاز سراشیبی سقوط این امپراتوری بر سراسر دنیاست.

پایان یکه‌تازی‌های آمریکا
اگر در سال‌های نه چندان دور، شاهد سیاست منفعلانه ملت‌های ضعیف در قبال اقدامات آمریکا بودیم، امروز شاهد اقبال مردم به سیاستمداران ضد‌آمریکایی و انتخاب آنها در این کشور‌ها هستیم. این حقیقت بیانگر افول روزافزون آمریکا در میان کشورهای آسیای شرقی است.

محمد جوادیان

کارشناس آسیای جنوب‌شرقی