jamejamnashriyat
کد خبر: ۱۲۰۹۷۰۹   ۲۴ ارديبهشت ۱۳۹۸  |  ۰۸:۰۰

مروری بر رمانی که بر اساس شاهنامه خلق شده است

علیــــــــه ضحــــاک

هری پاتر، ارباب حلقه‌ها، بازی تاج و تخت و... تنها برخی از آثاری است که با رویکرد اساطیری در ژانر فانتزی خلق شده و نویسنده کوشش کرده با روایتی فانتزی از اساطیر و نقش آنها در نظام فرهنگی کشورش حرف بزند و در کنار آن با روایتی جذاب و البته سرگرم‌کننده از اساطیر حرف بزند. افسانه‌هایی که ریشه در فرهنگ ملل دارند و این هنر نویسنده است که آنها را در قالبی تازه بریزد تا بر اثر گذر زمان به فراموشی سپرده نشود. حالا این را باید در کنار همراهی دیگر قالب‌های هنری با یک اثر ادبی قرار داد. موجی که با انتشار رمانی مانند هری پاتر ایجاد شد و ترجمه‌های آن به زبان‌های مختلف منتشر شد و سراسر دنیا را درنوردید.

پس می‌بینیم نوشتن از اسطوره‌های میهنی اتفاقی است که اگر نگوییم به آنها بی‌توجهیم، ولی می‌توان گفت در برابرشان احساس وظیفه نمی‌کنیم. اسطوره‌هایی که ظرفیت‌های داستانی بسیاری دارند و می‌توانند همپای داستان‌های اساطیری جهان پیش بیایند و آثار جانبی از آنها تولید شود. کافی است نگاهی به اساطیر و افسانه‌های کهن بومی خود بیندازیم تا ظرفیت‌های داستانی آنها را کشف کنیم. اساطیری که در شاهنامه فردوسی یا دیگر متون کهن وجود دارد، ولی سال‌هاست لابه‌لای صفحات کتاب‌ها منتظر یک ذهن خلاق و جسور هستند.
آرمان آرین یکی از آن نویسنده‌هایی است که سراغ همین سوژه رفته و اثری خلق کرده که در آن اسطوره‌های شاهنامه را در قامت یک اثر داستانی به خواننده عرضه کرده است. سه‌گانه «پارسیان و من» یکی از آثاری است که این نویسنده بر مبنای اساطیر و حماسه‌های تاریخی نوشته و با اقبال مخاطبان نیز روبه‌رو شده است.
آرین در پارسیان و من بازآفرینی خلاقانه‌ای از شاهنامه فردوسی طوسی را در این سه‌گانه عرضه کرده است. اثری که موافقان و مخالفان بسیاری دارد و این نشان از اقبال این اثر میان مخاطبان دارد. حماسه و تاریخ ایران محور این سه‌گانه است و خواننده در مواجهه با این اثر سفری به دل تاریخ را تجربه می‌کند. هرچند آرین فقط در این اثر سراغ حماسه‌ها و اساطیر ایرانی نرفته، بلکه در آثار دیگری مانند «حماسه سرآغاز» و... نیز خواننده را به دل تاریخ ایران و اساطیر افسانه‌ای فرهنگ ایرانی برده است. او با نگاهی امروزی، ایرانی و انسانی، زندگی در آن دوران را برای خواننده
قابل تجربه می‌کند.
این کتاب که برای مخاطب نوجوان نوشته شده در واقع در نظر دارد خواننده ایرانی به خصوص این گروه سنی را با اساطیر و قصه‌های کهن آشنا کند. روایتی که با حضور نوجوانان امروز ساخته می‌شود و خواننده خود را در کنار شخصیت‌های کتاب آرین می‌بیند و پا به پای آنها برای رسیدن به بخش پایانی کتاب همراه می‌شود. اردشیر نوجوانی است که از جهان معاصر، در زمان سفر می‌کند و سر از زمانه ضحاک ماردوش بیرون می‌آورد. هستی او در مسیر این حرکت در زمان متحول و برای رستاخیزی راستین و نهایی آماده می‌شود. نکته‌ای که پیرامون سه‌گانه پارسیان و من باید یادآوری کرد روایتی ملموس و بدون پیچیدگی از شاهنامه است. پرداخت داستانی که برخاسته از تسلط آرین بر تکنیک‌های قصه‌گویی و داستان‌پردازی است در کنار عمق مطالعاتی و تحقیقی او بر زیر و بم شاهنامه فردوسی سبب شده شاهد اثری باشیم که علاوه بر مخاطب نوجوان، مخاطب بزرگسال نیز با آن ارتباط برقرار کند و از مطالعه آن لذت ببرد.
حتی بسیاری که این کتاب را خوانده و پسندیده بودند آن را نسخه ایرانی هری‌پاتر معرفی کرده بودند و آن را به دیگران نیز توصیه کردند. البته نباید در این بین از نقد برخی بابت تصاویر خشونت‌آمیزی که در کتاب وجود دارد گذر کرد. اما وقتی قرار است روایتی تاریخی و کهن از نبرد میان اساطیر بخوانیم طبیعی است با برخی تصاویر خشونت‌آمیز هم روبه‌رو باشیم همان‌طور که در نمونه‌های خارجی فجیع‌تر و دهشتناک‌تر از آن را می‌بینیم.
در مجموع رمان سه‌گانه پارسیان و من اثری است که با نگاه به شاهنامه خلق شده تا بازخوانی و ارجاعی برای بازگشت به این متن ادبی مهم باشد. اثری که نویسنده در آن با تمهیدات داستانی، موقعیتی ممتاز خلق کرده و دست خود را در پرداخت سوژه‌ای بکر باز گذاشته است.

علی سلیمی

روزنامه‌نگار

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
پایتخت ایران اسلامی و ضرورت توسعه فرهنگی و هنری

پایتخت ایران اسلامی و ضرورت توسعه فرهنگی و هنری

تهران به تعبیر بسیاری از اساتید و فعالان فرهنگی به عنوان پایتخت فرهنگی کشور محسوب می‌شود و بیشتر رویدادهای مهم فرهنگی و هنری و رسانه‌ای کشور در حوزه این کلانشهر روی می‌دهد و به نوعی جهتگیری و سمت و سوی فعالیت‌ های فرهنگی کشور در ارتباط با فعالیت‌ های انجام شده در این کلانشهر تعریف می‌شود.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر
وضعیت قرمز گیشه

سینما سال جدید را هم با بحران شروع کرده و ظاهرا مردم هنوز رغبتی به فیلم دیدن ندارند

وضعیت قرمز گیشه

پیشخوان

بیشتر