به هوای ثواب، کباب نشویم

داستان‌های واقعی
این روزها مراکز خیریه متعددی تأسیس شده‌اند و با حضور افرادی خبره و متخصص مدیریت می‌شوند، رقم این خیریه‌ها روز به روز در حال افزایش است و البته که نمی‌توان گفت چه تعداد از این خیریه‌ها در مسیر صحیح اهداف اولیه خود به کارشان ادامه می‌دهند و چه بسیار موارد کلاهبرداری هم در این میان صورت می‌گیرد. با همه این تفاسیر، باز هم می‌توان با قطعیت گفت که این خیریه‌ها یک مرکز ثابت دارند و افراد می‌توانند در صورت بروز هرگونه مشکلی به دفتر آنها مراجعه کنند، اما ماجرا زمانی گره می‌خورد که خیریه‌هایی هستند که به صورت مجازی فعالیت می‌کنند و معمولا دفتری برای مراجعه ندارند. بسیاری از سؤال‌های مخاطبان را پاسخ نمی‌دهند و خیران عزیز گزارشی از نحوه خرج پول پرداخت شده خود را مطالبه نمی‌کنند. این شروع داستانی است که این روزها در فضای مجازی گل انداخته است.
کلاهبرداری
شاید شما هم بارها دیده باشید که از مدت‌ها قبل در فضای مجازی انتشارعکس‌های آزاردهنده‌ای از آسیب‌دیدگان اجتماعی، بیماران، نیازمندان و معلولان و... برای جلب ترحم و جذب کمک‌های مردم، اسباب درآمدزایی برخی از افراد فرصت‌طلب را مهیا ساخته و بستر نوعی کلاهبرداری نوین را ایجاد کرده است. اتفاقی که بارها سر و صدای مردم و حتی مسؤولان را درآورد، اما کماکان ادامه دارد و نکته تاسف‌بار این است که مردم باز هم گول آنها را می‌خورند و درس عبرت نمی‌گیرند! باید بدانید فعالیت برخی از این موسسات فقط به سایتی که در آن حساب بانکی برای کمک وجود دارد محدود نیست، بلکه عضویت در تلگرام، فیس‌بوک، اینستاگرام و توییتر بخش مهمی از فعالیت آنها است. البته در شبکه‌های اجتماعی این موسسات هم، توضیح خاصی وجود ندارد و فقط از افراد خواسته شده است اگر قصد کمک دارند به شماره حسابی که در سایت یا آن صفحه اجتماعی قرار داده شده است، مبلغی واریز کنند. در واقع، آنها ابتدا می‌خواهند با استفاده از واژه‌هایی مانند مهربانی، محبت و انسانیت در کنار تصاویری که افراد را به نوع دوستی تشویق می‌کند، ذهن هر بیننده‌ای را به خود جلب کنند و رضایت ضمنی او را برای پرداخت مبلغ به دست آورند.
اما چیزی که در این میان کمتر دیده می‌شود و هدف اصلی است، اطلاعیه‌هایی است که هر از گاهی سر بر می‌آورند: پدری که به خاطر بیماری خانه‌نشین شده و به کمک نیاز دارد یا دختری که به دلیل فقر خانوادگی به کمک برای خرید جهیزیه نیاز دارد و... یک شماره حساب مکمل که البته برای آنها کم سود هم نبوده است!
منفی‌نگری صرف ممنوع!
البته بسیاری از مؤسسات خیریه که در دنیای حقیقی هم وجود خارجی دارند، در صفحات مجازی نیز صفحه‌ای برای خود باز کرده‌اند و در حال حاضر می‌توان عمده‌ترین کمک‌های بشردوستانه از طریق همین صفحات مجازی کسب می‌شود.
گزارش ما اصلا به این معنا نیست، که دیگر نباید به هیچ یک از صفحات مجازی خیریه‌های شناخته‌شده و حتی ناشناخته اعتماد کرد، اما باید اخطار داد پلیس فتا و کارشناسان حقوقی همواره بر عدم اطمینان مردم نسبت به واریز کمک‌های نقدی و همچنین عدم‌ارسال کمک‌های غیرنقدی به افراد هشدار داده‌ و واریز وجوه نقد به حساب شخصی کاربران فضای مجازی را با اما و اگرهای بسیاری همراه دانسته است. با این حال اکنون، تقریبا تمامی موسسه‌های خیریه معروف اعم از محک، بهنام دهش‌پور، خانه ای.بی و... در صفحه‌های اجتماعی حضور دارند، فعالیتشان مستمر، اهدافشان تعریف شده است و از تمامی فعالیت‌های خود گزارش ارائه می‌کنند.
راهکارهایی برای تشخیص
قبل از قرار دادن کمک‌های مالی خود به افراد و مؤسسات خیریه، باید از نحوه عملکرد و همچنین صحت کمک به جامعه تحت پوشش آنها اطمینان حاصل کنید.
پیش از آن‌که کمک‌های نقدی خود را به حساب شخصی افراد واریز کنید، به مؤسسات خیریه موجه و کارآمد در حوزه‌های مختلف مراجعه کنید و از سابقه عملکرد و صداقت در فعالیت و شفافیت در ارائه گزارش مالی آنها نیز مطمئن شوید.
دقت کنید درج شماره حساب‌هایی که این روزها در صفحات مجازی افراد حقیقی و حقوقی به عنوان شماره حساب ویژه جمع‌آوری کمک‌های مردمی ویژه آسیب‌دیدگان اجتماعی و کارتن‌خواب‌ها ارائه می‌شود، یکی از نمونه‌هایی است که علاوه بر ایجاد شرایط انواع کلاهبرداری، در برخی از موارد بستر پولشویی را هم فراهم می‌کند.
از موسسه‌ای که به آن پول واریز می‌کنید، ارائه گزارش به روز و شفاف بخواهید. این‌که هزینه‌های شما چطور و به چه کسی پرداخت می‌شود. این یکی از راه‌هایی است که مردم می‌توانند با درخواست مشاهده آن نسبت به استمرار کمک خود به مؤسسات فوق اقدام کنند و کمک‌های نقدی و غیرنقدی خود را به صورت مستمر ارائه دهند.
آنچه در کشور ما بارها ذکر شده این است که مدیریت یکپارچه و واحدی وجود ندارد. شاید نظارت یک مدیریت یک پارچه روی این موسسات خیریه مجازی، بتواند کمی از این مشکل کم کند.
اتفاقی که اگر فراگیرتر هم بشود، یقینا روی اعتماد مردم به این موسسات تاثیر پر رنگی خواهد داشت و این سرآغاز مشکلاتی بزرگ‌تر است.

یگانه عصاری

رسانه