ایرانگردی با هنر ایرانی

فصل اول این مستند در گروه مستند شبکه یک تولید شد و بعد از اقبال مخاطبان فصل دوم این مجموعه هم با موضوع تولید کالای ایرانی و حمایت از آن برای گروه خانواده شبکه‌دو تهیه و روانه آنتن شد که پخش آن به‌تازگی تمام شده است. این تهیه کننده در نظر دارد سری سوم این مجموعه را برای همین گروه از شبکه دو آماده کند. به همین بهانه با سماواتی گفت‌وگو کرده‌ایم.
داوود سماواتی یار، تهیه‌کننده مجموعه مستند دست آفریده‌ها با اشاره به اهداف تولید این اثر به جام‌جم گفت: دست‌آفریده‌ها عنوان مجموعه فیلم‌های مستندی است که به موضوع صنایع دستی و هنرهای سنتی می‌پردازد. مجموعه‌ای که به تولید، اقتصاد مقاومتی و کالای ایرانی که تمام اجزای آن رنگ وبوی ایرانی دارد و پر از فرهنگ و هنر و خلاقیت ذهنی است در قالب مستندهایی از نوع مستند محض، مستند داستانی، مستند روایی و مستند شاعرانه پرداخته و روایت می‌شود. وی ادامه داد: در سری اول که در ٢٠ قسمت ٢٠دقیقه‌ای توسط پنج فیلمساز طراحی و تولید شد به چهره‌هایی که نشان مهر اصالت داشتند و هنر آنها در دو استان فارس، اصفهان و کاشان بود، پرداخته شد که بارها از شبکه اول سیما در گروه مستند پخش شد، اما در سری دوم که با ١٤ فیلمساز در 30 قسمت ٢٠ دقیقه‌ای طراحی و اجرا شد به موضوع تولید کالای ایرانی و لزوم حمایت از آن، خانواده مولد و انتقال دو تجربه نسل دیروز و امروز در یک قاب در هشت استان، قم، همدان، کرمانشاه، اردبیل، قزوین، کردستان، گلستان و چهارمحال و بختیاری در گروه خانواده شبکه دوی سیما تولید و پخش شد. البته پخش این مجموعه به‌تازگی تمام و هر دو فصل آن بارها از شبکه مستند بازپخش شده است.
جوانان جویای کار
این تهیه‌کننده درباره ساخت فصل سوم این مجموعه توضیح داد: سری سوم این مجموعه در مرحله پیش‌تولید قرار دارد و اردیبهشت‌ سال آینده کلید زده می‌شود. در این فصل به موضوع نوگرایی در صنایع دستی می‌پردازیم که در ٣٠ قسمت ٢٠ دقیقه‌ای در گروه خانواده شبکه دوم سیما تولید می‌شود. قرار است با ٢٠ فیلمساز، کار در مسیر تولید و ضبط قرار گیرد. هدف من از تولید سری اول، دوم و سوم این مجموعه به تصویر کشیدن هنر و تجربه ارزشمند این هنرمندان و بازخوانی آثار این عزیزان بوده است.
وی ادامه داد: نسل امروز با امکانات بسیار کم و با سرمایه‌گذاری کم می‌تواند این هنر- صنعت را دنبال کند. به نظر من یکی از جلوه‌های بارز اقتصاد مقاومتی در صنایع‌دستی‌مان جلوه پیدا کرده است. امسال سال حمایت از کالای ایرانی است، چه کالایی با ارزش‌تر از صنایع‌دستی‌مان است؟ توجه به امر تولید یکی دیگر از اهداف من در این پروژه است. با سرمایه‌گذاری درست، جوانان بسیار زیادی را که جویای کار هستند، می‌توان از این راه مشغول کار کرد. در صنایع‌دستی، هنر، زیبایی،فرهنگ و تمدن و ارزش‌های ملی و دینی دیروز و امروز را می‌توان دید.
فیلمسازانی متفاوت
سماواتی یار در پاسخ به این که وقتی ساخت یک برنامه به فصل‌های دو، سه و… می‌رسد، کار سختی هست؛ چون به غیراز حفظ مخاطب قبلی باید مخاطب جدید را هم حفظ کنید. درباره تولید فصل دوم و این‌که فصل سوم هم در مرحله پیش تولید است، وی گفت: بله، تولید سری دوم به مراتب برایم دشوارتر بود، چرا که من در سری دوم دایره تجربه خود را گسترده تر کردم و برای نخستین بار از ١٤فیلمساز دعوت به همکاری کردم، فیلمسازانی از چهار دهه سنی متفاوت که از دهه ١٣٣٠تا١٣٦٠بودند.
وی عنوان کرد: از فیلمسازان جوانی استفاده کردم که خیلی تجربه فیلمسازی نداشتند اما تحصیلات آنها سینمایی بود و در کارنامه کاری خود کارهای زیادی نداشتند. البته خیلی ریسک بود که این افراد در کنار فیلمسازان خیلی حرفه‌ای مشغول تجربه باشند. خدارا شکر می‌کنم که در تجربه دوم توانستم هم مخاطبان را راضی نگه دارم وهم سفارش‌دهندگان را. این تهیه‌کننده درباره بازخوردهای این مجموعه توضیح داد: خیلی خوب بود. این مجموعه از شنبه تا سه‌شنبه ساعت٢١ پخش می‌شد. با این‌که در آن زمان، سریال شبکه سه هم روی آنتن می‌رفت، اما من از طریق پیامک‌ها متوجه شدم مخاطبان این مجموعه را دنبال می‌کنند. همچنین تماس‌های تلفنی با روابط عمومی سازمان صدا‌و سیما نشان می‌داد هم مخاطبان عام این مجموعه را می‌دیدند و هم مخاطبان خاص.
امتداد دهنده تجربه نسل دیروز
سماواتی یار درباره تفاوت فصل دوم و سوم توضیح داد: محتوای فصل دوم، خانواده مولد و رابطه نسل دیروز و امروز در یک قاب بود. اما در فصل سوم، ما به موضوع نوگرایی در صنایع‌دستی و هنرهای سنتی می‌پردازیم، نسل امروزی که با تحصیلات خود در رشته صنایع‌دستی یا پژوهش هنر با گرایش صنایع‌دستی تا سطح عالی می‌تواند امتداددهنده تجربه نسل دیروز باشد با این تفاوت که نسل امروز مباحث آکادمیک و تجربه و خلاقیت شخصی خود را نیز به تجربه سنتی و فشرده نسل دیروز اضافه می‌کنم.
این تهیه‌کننده در پایان ادامه داد: ما تلاش می‌کنیم از طریق این مستند به مخاطبان شناخت بدهیم و اگر علاقه‌مند هنرهای سنتی شدند در این مسیر حرکت کنند.
قصد داریم فصل سوم این مستند را با 20 فیلمساز تولید کنیم. این مجموعه با سرمایه‌گذاری مشترک معاونت صنایع‌دستی و شبکه دوی سیما در دست تولید است.

فاطمه عودباشی

رسانه