jamejamnashriyat
نشریات روزنامه جام جم کد خبر: ۱۱۸۶۰۹۰ ۰۱ بهمن ۱۳۹۷  |  ۰۰:۰۱

مطالعات اخیر دانشمندان در دنیای آمار و احتمالات، تخمین‌های جالبی از عددهای واقعی نجومی پیش چشم ما قرار داده است

از صفر تا گوگول‌پِلِکس!

وقتی از اعداد غول‌آسا حرف می‌زنیم، بزرگ‌ترین عددی که به ذهن‌تان می‌رسد چیست؟ یا شاید بهتر باشد بپرسیم بزرگ‌ترین عددی که برایتان قابل خواندن است چندرقمی است؟ اعدادی که در ادامه فهرست کرده‌ایم، چیزهایی را در پیرامون ما و عالم هستی توضیح می‌دهند که حتی تصور محاسبه‌کردن‌شان هم در ذهن نمی‌گنجد. مثلا هیچ‌وقت فکر کرده‌اید تقریبا چند دانه شن در سواحل دنیا وجود دارد؟ یا چند درخت در کل دنیا وجود دارد؟ فکر محاسبه‌‌ چنین چیزهایی واقعا سرسام‌آور است! حتی تصور صفرهای این اعداد وحشتناک است! اعدادی که در ادامه اشاره کرده‌ایم، رقم‌هایی را توضیح می‌دهند که احتمالا هیچ‌وقت فکر نمی‌کردید دانشمندان محاسبه‌شان کرده باشند.

صفر
فیزیکدانان بر این باورند که انرژی کل‌ جهان احتمالا صفر است، زیرا گویا تمام انرژی‌های منفی انرژی‌های مثبت را خنثی می‌کنند. اما این یعنی چه؟ فیزیکدانان نور، ماده و پادماده را حامل انرژی مثبت و انرژی گرانشی بین ذرات را دارای بار منفی می‌دانند و معتقدند اینها همدیگر را خنثی می‌کنند.
مثلا یک توپ ساکن روی میز هیچ انرژی‌ای ندارد، اما اگر از روی میز بیفتد دارای انرژی مثبت می‌شود که آن هم بر اثر انرژی گرانشی منفی خنثی خواهد شد. مِه‌بانگ نیز در آغاز پیدایش عالم اتفاقی را رقم زد و در جریان آن گویی جهان ساکن از روی میز افتاد و از آنجا بود که نور و ماده شروع به حرکت کردند.
به این ترتیب همه‌ انرژی مثبتی که حین افتادن به‌دست می‌آوریم بر اثر میدان گرانشی منفی ایجادشده با ذرات محرک خنثی می‌شود.

500,000
ناسا می گوید، حدود نیم‌میلیون زباله، اعم از ذرات طبیعی و غیرطبیعی، در فضا سرگردانند. این زباله‌ها بقایای رهاشده ماهواره و ماموریت‌های فضایی در مدار زمین هستند که گاهی می‌توانند سرنوشت ایستگاه فضایی بین‌المللی و فضانوردان ساکن آن یا حتی تلسکوپ فضایی هابل و دیگر دست‌ساخته‌های ما در فضا را به خطر بیندازند. در این تصویر زباله‌های فضایی سرگردان در مدار زمین‌آهنگ را می‌بینید که ۹۵ درصدشان زباله‌های مدارگردند (مثلا قطعات بلااستفاده ماهواره‌ها) و بیشترشان در ارتفاع 2000کیلومتری از سطح زمین جمع شده‌اند.

1,000,000
فیزیکدانان بر این باورند که سیاهچاله‌های کلان‌جرم می‌توانند در اطرافشان تا یک میلیون سیاره فراخورشیدی زیست‌پذیر داشته باشند. شان رِیموند، اخترفیزیک‌شناس آزمایشگاه اخترفیزیک بوردو در فرانسه، محاسبه کرده که از لحاظ تئوری سیاهچاله‌ای با جرم یک میلیون برابر خورشید و حلقه‌ای متشکل از ۹ ستاره خورشیدمانند می‌تواند ۴۰۰ حلقه سیاره‌ای داشته باشد و هر حلقه هم می‌تواند شامل 2500 سیاره فراخورشیدی هم‌جرم زمین باشد. یعنی یک منظومه سیاره‌ای خیلی فشرده که هیچ‌کس در آن تنها نیست! اخترشناسان تا امروز حدود 3900 سیاره فراخورشیدی کشف کرده‌اند، اما تخمین می‌زنند میلیاردها سیاره فراخورشیدی کشف‌نشده فقط در کهکشان راه‌شیری که خورشید یکی از 200میلیارد ستاره آن است، وجود داشته باشد.

8,000,000,000
به‌گزارش مجله نشنال جئوگرافیک، سالانه هشت میلیارد کیلوگرم زباله پلاستیکی به اقیانوس‌ها راه پیدا می‌کند و طعمه موجودات دریایی می‌شود. گفتنی است حدود ۴۰ درصد پلاستیک‌های تولیدی در جهان برای بسته‌بندی مصرف شده و بیش از ۸۰ درصدشان نیز بازیافت نمی‌شوند. امروزه یکی از مهم‌ترین معضلات بشریت چگونگی مواجهه با ریزپلاستیک‌هایی است که تا گوشت و استخوان گیاهان و جانورانی که از آنها تغذیه می‌کنیم نفوذ کرده و وقتی ما نیز از این موجودات تغذیه می‌کنیم. این ذرات پلاستیکی ناخواسته وارد بدن ما می‌شود و می‌تواند سلامت ما و فرزندانمان را در بلندمدت به خطر اندازد.

500,000,000,000
در بدن مردان به‌طور میانگین حدود ۵۲۵ میلیارد سلول اسپرماتوزوئید در طول عمر تولید می‌شود و تقریبا هر ماه یک میلیارد از این مقدار اسپرم را از دست می‌دهد. فیزیولوژیست‌ها می‌گویند در هر مرتبه خروج اسپرم از بدن مردان، چیزی بین ۴۰ میلیون تا 2/1 میلیارد سلول اسپرماتوزوئید خارج می‌شود. این درحالی است که هر زن با حدود دو میلیون فولیکول تخمک متولد می‌شود و تخمدان‌های زنان در تمام مدت عمرشان حداکثر ۴۵۰ تخمک بالغ قابل بارورشدن آزاد می‌کنند. سازوکار خلقت برای تولیدمثل موجودات دارای لقاح داخلی و از جمله انسان این گونه طراحی شده که اسپرماتوزوئیدهای موجود نر با تعداد بالا برای بارورسازی تخمک‌های ماده باید براساس قانون احتمالات رقابت کنند.

3,000,000,000,000
آیا می‌دانستید برآوردهای تحقیقاتی نشان می‌دهد بیش از سه تریلیون درخت در جهان وجود دارد؟ البته این فقط یک عدد تخمینی است و در هر زمانی می‌تواند متفاوت باشد.
ما انسان‌ها هرسال حدود ۱۵ میلیارد درخت را قطع می‌کنیم، اما فقط پنج میلیارد درخت می‌کاریم. تخمین زده شده که از آخرین عصر یخبندان، یعنی ۱۱ هزار سال پیش، انسان‌ها
سه تریلیون درخت را از بین برده‌اند.

1,000,000,000,000,000
در اعماق زمین یک کوآدریلیون تن الماس وجود دارد که البته قابل‌دسترسی نیست، زیرا در اعماق ۱۴۵ تا ۲۴۰ کیلومتری سطح زمین در ریشه‌های کراتون ‌قرار دارند. کراتون بخشی از پوسته زمین است. یعنی این الماس‌ها در قسمت‌های سنگی‌ِ زیر صفحات زمین‌ساختی قاره‌ها واقع شده است. مطالعات نشان داده است امواج لرزه‌ای و ارتعاشاتی که زیر سطح زمین جریان دارند، وقتی از ریشه‌های کراتونی گذر می‌کنند، سرعت می‌گیرند که با سرعت عبور همین ارتعاشات در مدل‌های رایانه‌ای (سنگ‌های مجازی جنس الماس) تقریبا مطابقت دارد.

7,000,000,000,000,000,000
فکر می‌کنید در سواحل دنیا به‌طور میانگین چند دانه شن وجود دارد؟ آخرین برآوردهای دانشمندان بر اساس علم آمار و احتمالات نشان می‌دهد حدود هفت کوئینتیلیون دانه شن در کل سواحل دنیا وجود دارد. اما آیا هرگز می‌توان با شمردن دانه‌های شن در تک‌تک سواحل دنیا چنین تخمینی را ثابت کرد؟!

24,000,000,000,000,000,000,000
اگر هر نفر به‌طور میانگین روزی ده هزار قدم بردارد و تا ۶۵ سالگی هم عمر کند، تعداد کل ردپاهای بشر روی این کره خاکی از آغاز پیدایش تا به امروز بیش از ۲۴ سکستیلیون رد پا خواهد شد. جالب است بدانید یکی از قدیمی‌ترین ردپاهای برجای‌مانده از انسان‌ها در آمریکای شمالی کشف شده و قدمت آن به ۱۳ هزار سال پیش می‌رسد.

1,000,000,000,000,000,000,000,000
حدود یک سپتیلیون ستاره در کیهان وجود دارد. اما فیزیک‌دانان چگونه به چنین عددی رسیدند؟ اگر فرض کنیم حدود ده تریلیون کهکشان در کیهان وجود دارد و این عدد را در صد میلیارد ستاره کهکشان راه‌شیری خودمان به عنوان کهکشانی متوسط ضرب کنیم، به چنین عدد غول‌آسایی خواهیم رسید! البته این عدد فقط یک تخمین فرضی است، زیرا بزرگی کیهان و تعداد دقیق ستاره‌های آن هنوز دقیقا مشخص نیست. فراموش نکنید خورشید فقط یک ستاره از این یک سپتیلیون ستاره موجود در عالم است!

2,000,000,000,000,000,000,000,000,000
یک پژوهشگر اقیانوس‌شناسی تخمین زده است حدود ۹۲۰ تا 3170 اوکتیلیون میکروب در سیاره زمین وجود دارد. حتما شنیده‌اید برخی از این ریزذرات بیماری‌زا بر اثر مصرف کنترل‌نشده آنتی‌بیوتیک‌ها به ابرباکتری‌های دردسرساز تبدیل شده‌اند. مثلا در این تصویر نوعی باکتری اِستاف موسوم به اَبَرباکتری اِستافیلوکوکوس اورِئوس مقاوم به مِتیسیلین را می‌بینید که دیگر به آنتی‌بیوتیک‌های طیف متیسیلین جواب نمی‌دهد.

2,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000
در سال 1393/ ۲۰۱۴ مردی آمریکایی در نیویورک مورد حمله سگی هار واقع شد و انگشت دستش آسیب دید و به همین علت در دادگاه این ایالت طرح دعوی کرد و دو آندسیلیون غرامت خواست! اما جالب این‌که دو آندسیلیون خیلی بیشتر از کل پول‌هایی است که در دنیا وجود دارد!

160,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000
جرم کهکشان راه‌شیری برابر است با حدود ۱۶۰ نونیلیون برابر هرم بزرگ جیزه که یکی از اهرام مصر است. تصورش هم آسان نیست!

30,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000
برآوردهای کیهان‌شناسان نشان می‌دهد جرم کل عالم قابل مشاهده ۳۰ سکسدسیلیون است، یعنی برابر با حدود ۲۵ میلیارد کهکشان هم‌اندازه راه‌شیری! این تصویر که برگرفته از تصویر معروف فراژرف تلسکوپ فضایی هابل است، نمایی از اعماق کیهان را نشان می‌دهد که حدود 5500 کهکشان را در خود جای داده است. اخترشناسان می‌گویند هنوز راه زیادی تا شناخت عالم باقی است.

100,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000
اعداد غول‌آسا تمامی ندارند! حدود صد کوئینویجینتیلیون اتم در سیاره زمین وجود دارد. این را هم بدانید که ازلحاظ جرمی ۷۵ درصد کیهان را هیدروژن و ۲۵ درصد آن را هلیوم تشکیل داده است.

گوگول‌پِلِکس!
به‌گفته کارل ساگان، فیزیکدان مشهور آمریکایی، اگر کل کیهان قابل‌رؤیت را با ذرات غبارِ 5/1 میکرومتری پر کنیم، مجموع تمام حالت‌هایی که این ذرات می‌توانند باهم ترکیب شوند، برابر خواهد بود با یک گوگول‌پلکس (Googolplex). البته برخی فیزیک‌دانان نظر متفاوتی درمورد مفهوم گوگول‌پلکس دارند.
اِدوارد کاسنِر، ریاضیدان برجسته آمریکایی، عدد گوگول را ده به توان صد می‌داند. جالب است بدانید که وقتی کاسنر می‌خواست برای عدد بزرگی که کشف کرده بود، اسم انتخاب کند از بچه‌های فامیل کمک گرفت و درنهایت میلتون سیروتای ۹ ساله اسم گوگول را پیشنهاد داد.

عدد بدون اسم!
عدد آخری به‌قدری بزرگ است که حتی هنوز هیچ اسمی برایش وجود ندارد! کتابخانه‌ای را فرض کنید که هرکدام از کتاب‌هایش ۴۱۰ صفحه‌اند و در هر صفحه 3200 حرف وجود دارد. تعداد این کتاب‌ها درصورتی‌که تمام حالت‌های احتمالی ترکیب حروف‌ها را شامل شوند، حدود ده به توان دو میلیون خواهد بود، یعنی یک عدد ده با دو میلیون صفر! این همان کتابخانه کاملی است که خورخه لوئیس بورخس‌، نویسنده سرشناس آرژانتینی، در داستان کوتاه «کتابخانه بابل» به آن اشاره می‌کند. بورخس در این داستان از کتابخانه‌ای جهانی حرف می‌زند. کتابخانه بورخس کتابخانه‌ای است که هر عبارت و هر کلمه‌ای را که می‌توان نوشت داراست. به‌عبارتی در کتابخانه بورخس همه ترکیب‌های احتمالی حروف وجود دارد و به تمام کتاب‌هایی که نوشته‌ شده‌اند یا می‌توانند نوشته شوند دسترسی خواهید داشت. می‌توانید وجود چنین کتابخانه‌ای را به‌راحتی تصور کنید؟!

منبع: Live Science

صدف دژآلود

جام‌جم

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
تکریم بسیج، پاسداشت جوانمردی و تضمین آینده است

تکریم بسیج، پاسداشت جوانمردی و تضمین آینده است

پنجم آذر، یادآور نام بسیج و خاطره عزیزترین نهاد و بزرگ‌ترین مردان تاریخ ماست. نهادی که به تعبیر امام راحل تشکیل آن «یقینا از برکات و الطاف جلیه خداوند تعالی بود» و «شجره طیبه و درخت تناور و پرثمری است که شکوفه‌های آن بوی بهار وصل و طراوت یقین و حدیث عشق می‌دهد.

شورای‌ عالی اقتصادی چه بود و چه شد؟

شورای‌ عالی اقتصادی چه بود و چه شد؟

جلسات شورای‌ عالی هماهنگی اقتصادی قوا در ابتدای کار، امیدواری زیادی برای حل مشکلات اقتصادی ایجاد کرد، زیرا این احساس وجود داشت که یک نهاد بالادستی برای کنترل شرایط اقتصادی ایران و تعیین چشم‌انداز آتی آن ایجاد شده است اما به‌سرعت موانع متعددی در مقابل عملکرد این شورا ایجاد شد.

تدبیر و توکل در تحریم

تدبیر و توکل در تحریم

«دوستانت را نزدیک خودت نگه دار و دشمنانت را نزدیک‌تر»، با این‌که این عبارت را منسوب به چرچیل می‌دانند، ولی خلفای عباسی بیش از هزار سال پیش آن را زندگی کردند.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

پیشخوان

بیشتر