ایران و اروپا، همگرایی نسبی

سفیر خاویر سولانا مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپابه ایران را بایدازچند منظر مورد توجه قرار داد:نخست این که اتحادیه اروپایی چندی است راهبرد مذاکرات سازنده را به عنوان اصل تعامل باایران قرار داده و از موضع پیشین خودکه متضمن نگرش انتقادی بود و برهمان اساس

کد خبر: ۱۱۸۲۲

راهبرد مذاکرات اقتصادی را در روابط خود با ایران در پیش گرفته بود عدول کرده است قطعا برداشتن گامهای محکم از سوی ایران در عرصه بین المللی و بویژه در چارچوب سازمان کنفرانس اسلامی و سیاست های منطقه ای ، اتحادیه اروپا را به تجدید نظر اساسی درباره رهیافت ها و برداشت های خود درباره ثقل و وزن سیاسی و دیپلماتیک ایران واداشت. دوم این که ، اتحادیه اروپا نگرش یکسان و یکپارچه ای به ایران ندارد. بعضی از کشورهای عضو این اتحادیه ،مانند یونان ، اتریش و حتی آلمان و نسبتا فرانسه ، خواهان ایجاد پیوندهای قوی دیپلماتیک ، سیاسی و اقتصادی با ایران هستند و در همان حال برخی از کشورهای دیگر با تحت تاثیر قرار گرفتن از تحولات بین المللی و بویژه تعامل و نگرش خصمانه امریکایی ها به ایران ، سیاست کجدار و مریزی را دنبال می کنند. با این حال ، به هیچ وجه نمی توان مواضع و برداشت های اتحادیه اروپا را در خصوص تحولات کشورمان، مشابه با مواضع واشنگتن دانست. از طرفی با وجود فراز و نشیب های فراوانی که در متن مناسبات دیرینه ایران و اروپا از سر گذرانده شد، می توان گفت روابط اقتصادی ، مالی ، تجاری و صنعتی ایران و بیشتر کشورهای اروپایی در دو دهه گذشته و حتی در اوج تیرگی روابط، بویژه در منازعه موسوم به جنگ سفارتخانه ها و یا احضار سفرای اروپا به کشورهایشان دست نخورده باقی ماند و آسیب چندانی از منازعات و کشمکش های سیاسی ندید. این خود، به روشنی دغدغه اروپایی ها را درباره از دست ندادن میزان گسترده معاملات و داد و ستدهای اقتصادی شان در بازار معتبری چون ایران می رساند. در این میان ، اتحادیه اروپا دو هفته پیش نماینده حقوق بشر خود را به ایران گسیل کرد و هم اینک سولانا به تهران آمده تا حمایت اتحادیه متبوع خود را از روند اصلاحات در کشورمان ابراز کند که در هر مورد، مواضع اروپایی ها را نمی توان اصیل و برخاسته از حس دوستی و همدلی آنان دانست . اروپایی ها تاکنون از نقض حقوق بشر در پاره ای از کشورهای متحد خود در جهان سوم چشم پوشی کرده و بموقع نشان دادند که چگونه می توان از این اهرم ، به منزله یک ابزار سیاسی کارا و موثر برای پیشبرد منافع خویش بهره برد. حمایت آنان از روند اصلاحات نیز بیشتر به یک ژست فریبنده سیاسی می ماند که نمی تواند از شائبه دخالت در امور داخلی کشورمان برکنار باشد بنابراین ، منافع ملی و ملاحظات امنیت ملی کشور اقتضاء می کند مذاکرات دو جانبه ، از جایگاهی متوازن و همسنگ صورت گیرد و طبعا باید تلاش شود تا عرصه مانور اروپایی ها به منظور بهره گیری نابهنگام از برخی تحولات بین المللی برای القای برخی از تصورات خود درباره ایران به حداقل برسد؛ زیرا منافع متقابل و سودمند و پربار ایران و اروپا ایجاب می کند هر دو طرف ، موانع سد راه برقراری مناسبات هموار و بی دغدغه سیاسی ، اقتصادی و دستیابی به همگرایی نسبی درباره برخی از مسائل مهم بین المللی و منطقه ای را از رهگذر مذاکرات سازنده بردارند.