من روماتیسم دارم یا ندارم؟

امروزه وقتی فردی دردی را در نقطه‌ای از بدنش احساس می‌کند یا از دردهای استخوانی شکایت دارد درخواست تست روماتیسم می‌کند. اما باید این را همیشه در نظر داشته باشیم آزمایش‌های روماتیسمی بخصوص تست‌های رایج و معروفش مثل تست RF یا ANAدر افراد می‌تواند مثبت باشد. یعنی افراد سالم (5درصد افراد سالم) نیز می‌توانند تست‌های مثبت روماتیسمی داشته باشند. هرچه سن بالاتر می‌رود این میزان شیوع هم بیشتر می‌شود. مثلا در سنین بالا تا 20 درصد هم می‌رسد .

وقتی تست ANA در افراد نرمال مثبت باشد معنی‌اش این است که این افراد تحت هیچ شرایطی بیماری روماتیسمی ندارند و در آینده هم به احتمال زیاد نخواهند داشت. ولی وقتی افراد آزمایش می‌دهند و این تست ANAدر آنها مثبت است تست‌های دیگری نیز چون سرولوژی برای بررسی روماتیسم برایشان انجام می‌شود که می‌تواند در افراد نرمال جواب مثبت کاذب داشته باشد. این همان قسمتی است که می‌تواند باعث خیلی از مشکلات در جامعه شود. چون این افراد یک تست مثبت دارند، فکر می‌کنند مبتلا به روماتیسم هستند، ولی در واقعیت این‌طور نیست . این مواردی که گفته شد مواردی است که تست کاملا انجام شده و آزمایشگاه هم جواب درستی داده و تکرار هم که می‌کنیم باز جواب مثبت است. در کنار این موارد حالت‌های بیشتری داریم که در آزمایشگاه‌ها به‌صورت نادرست و یا با کیت‌های نامناسب انجام شده که جوابشان هم کاذب است تشخیص روماتیسم‌ها براساس شرح حال و معاینه است. یعنی این بیماران وقتی به پزشک متخصص روماتولوژی مراجعه می‌کنند از فرد یک شرح حال گرفته می‌شود و تحت یک معاینه دقیق قرار می‌گیرد. در اکثر موارد، روماتیسم‌های مفصلی با همین شرح حال ساده و معاینه کامل به نتیجه خواهد رسید و در خیلی مواقع نیاز به انجام تست نیست و اگر تستی انجام شود جهت تائید و رد تشخیص است. پس در نظر داشته باشید که تست‌های آزمایشگاهی روماتیسم نه به‌طور قطعی کاملا تشخیص‌دهنده و نه ردکننده تشخیص است.

دکتر محسن سروش

دبیر انجمن روماتولوژی ایران