وقتی خانه سینما صرفه‌جو می‌شود

شیوه داوری هم به این شکل است که هر صنف حداقل یازده نفر را به عنوان هیات داوران رشته خود معرفی می‌کند و این هیات داوران تمام فیلم‌ها را که در سالن نمایش خانه سینما برای آنان به نمایش درمی‌آید تماشا کرده و نهایتا پنج فیلم را به‌عنوان نامزدهای رشته خود معرفی کرده و بعد از بین این پنج کاندید برنده اصلی را انتخاب می‌کنند. البته در تمام سال‌های برگزاری جشن خانه سینما داوری فیلم‌ها یکسان نبوده و پیش می‌آمد که در برخی از سال‌ها شیوه‌های اندک متفاوتی برای داوری به‌کار گرفته می‌شد. جشن خانه سینما تنها جشنی است که هیچگاه کمیته انتخاب نداشته و تمام تولیدات سال در آن مورد قضاوت قرار می‌گیرند که البته قضاوت هم توسط اعضای صنوف انجام می‌گیرد. در واقع جشن خانه سینما جشنواره نیست، بلکه مراسمی است شبیه اسکار که خود هنرمندان سینما از میان تولیدات سینمایی سال برگزیدگان‌شان را معرفی و به آنان جایزه می‌دهند و از این منظر اعتبار خاصی بین اهالی سینما دارد.

وقفه در برگزاری جشن

البته این جشن 2 سال (سال 91 و 92) به علت تعطیلی خانه سینما برگزار نشد و پس از آن وزارت ارشاد دولت یازدهم در نخستین اقدام فرهنگی اش قفل خانه سینما را باز کرد. پس از این بازگشایی مجدد، قرار بود شانزدهمین دوره جشن «خانه سینما» برگزار شود که به‌دلیل مشکلات مالی با روشی متفاوت برگزار شد و جوایز برنده‌ها توسط چهره‌های سرشناس سینمای ایران در اقصی نقاط شهر به دستشان رسید، بعد هم فیلم این اتفاق تدوین و در روز ملی سینما در برج میلاد برای اهالی سینما و اصحاب رسانه پخش شد.

پس از آن در دوره‌های هفدهم، هجدهم و نوزدهم نحوه برگزاری این جشن به روال سابق خود بازگشت و البته در هر دوره حواشی خود را هم به همراه داشت.

از هزینه‌های اضافی خودداری می‌کنیم

اما صبح دیروز سه‌شنبه (19تیرماه) اولین نشست خبری بیستمین جشن بزرگ سینمای ایران به دبیری علی نصیریان در حالی برگزار شد که طی آن منوچهر شاهسواری، مدیرعامل خانه سینما اعلام کرد بیستمین جشن خانه سینما بدون برگزاری مراسمی ویژه و فقط با داوری فیلم‌ها برپا خواهد شد. در واقع داستان از این قرار است که ظاهرا خانه سینما و هیات رئیسه جشن سینمای ایران تصمیم گرفتند که امسال با توجه به مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم، مراسم بزرگ جشن سینمای ایران را برگزار نکنند.

در این نشست شاهسواری با اشاره به این‌که امسال آخرین دوره از شیوه‌ای است که ۲۰ سال است برگزار می‌شود، گفت: بار اجرایی جشنواره امسال به عهده مازیار میری است و آنچه اعلام می‌کنم شاید با فضای کنونی جامعه به نوعی هم‌پیمانی است. به هرحال از زوایای گوناگون تعرضات اقتصادی و فرهنگی وارد می‌شود و ما باید سهم خود را ادا کنیم. شاهسواری افزود: ایام پرغصه و پرقصه‌ای را می‌گذرانیم و به اتکای آن راز عمیق تاریخ ما که میهن دوستی را در خود دارد؛ امسال بر اساس سیاست چند سال خود که می‌گوید سینمای ایران قابل تفکیک نیست و رو به مردم ایران دارد، تصمیم گرفتیم جشن سینما را با داوری خوب به قوت اجرا کنیم اما از مراسم بزرگ و هزینه اضافی خودداری می‌کنیم. او خاطرنشان کرد: چنین تصمیمی برای ما سخت بود چون قرار بود یک روز خوش داشته باشیم ولی این یک تصمیم جمعی بود. مجوز این کار باید از رئیس جشن هم گرفته می‌شد و خوشحالم که از سوی آقای نصیریان تشویق هم شدیم. وی ادامه داد: ما در برخی موارد چاره‌ای جز سکوت نداریم و نمی‌توانیم حیثیت همکاران خود را در ویترین رسانه‌ای بگذاریم ما می‌بایست کار کنیم چون فضای خانه سینما فضای کار است.

چه کسی دروغ می‌گوید؟

کنار کشیدن از برگزاری هرگونه مراسم فرهنگی قطعا باعث کاهش شادابی در جامعه و افزایش رخوت و بی‌انگیزگی می‌شود و این روزها شاهد این هستیم که خیلی از کنسرت‌ها و بعضا تئاترها در حمایت از وضعیت معیشتی مردم لغو می‌شوند که البته با کنکاش در جزئیات بعضی از آنها به این نتیجه می‌رسیم که باید لغو می‌شدند. به عبارت دیگر متولیان این‌گونه آثار وقتی تصمیم به لغو آثارشان گرفتند که دیدند بلیت‌هایشان به فروش نرفته و بنابراین تصمیم گرفتند از این شکست برای خودشان بهترین استفاده را ببرند و منت بگذارند سر مردم که برای همراهی با شما این کار را کردیم! حالا تشخیص دروغ و راست این ماجرا باشد پای خود مردم.

جشنواره فجر را برگزار نکنید

غلامرضا آزادی، تهیه‌کننده و کارگردان سینما هرچند مخالف لغو این جشن است، اما با مثبت ارزیابی کردن تصمیم مدیران خانه سینما در گفت‌وگو با جام‌جم بیان کرد: اگر تصمیم‌گیری مدیران خانه سینما مبنی بر عدم برگزاری جشن خانه سینما منصفانه و واقعا به دلیل توجه به مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم باشد که دستمریزاد دارد و بسیار مثبت هم هست، اما به نظر من جشن خانه سینما باید برگزار شود، چون جشن اصناف است. این جشن تنها جشنی است که در آن تمام تولیدات سال سینما مورد قضاوت قرار می‌گیرند و البته قضاوت هم به صورت حرفه‌ای توسط اعضای صنوف انجام می‌گیرد. چنین جشنی قطعا تفاوت‌های بسیاری دارد با جشنواره داخلی و بین‌المللی فیلم فجر که دلارها خرج آن می‌شود. من هم موافق هزینه‌های بی دلیل و پر زرق و برق نیستم، اما به نظرم برگزاری جشن خانه سینما با شکل و شمایل جمع و جورتری ضروری است. چرا که نظام‌مند شدن نظام صنفی سینما موجب آبادانی بیشتر سینما می‌شود و حمایت رنگ بیشتری خارج از سلیقه‌های شخصی به خود بگیرد.

باران حیدری