کشور پاناما تاسیس شد

جام جم آنلاین: 103 سال پیش در روز 3 نوامبر 1903 میلادی سرزمین پاناما از خاک کلمبیا جدا می شود. پاناما در منطقه ای واقع شده که باریکترین قطعه خشکی قاره آمریکا میان 2 اقیانوس اطلس و آرام محسوب می شود.

کد خبر: ۱۱۴۷۴۴

مهندسان غربی در رویای حفر یک کانال آبی از طریق خاک پاناما برای متصل کردن اقیانوس اطلس به اقیانوس آرام بودند.

پس از ناکامی فردیناند دولسپس فرانسوی که کانال سوئز را حفر کرده بود برای دستیابی به اجرای طرح کانال پاناما و رسوایی مالی که گریبانگیر او می شود آمریکایی ها امتیاز فرانسوی ها برای کانال پاناما را خریداری کردند.

از هنگام جنگ ایالات متحده علیه اسپانیا در سال 1899 میلادی آمریکایی ها نیاز به راه کوتاه تری که سواحل غربی این کشور را به سواحل شرقی آن متصل کند احساس می کردند.

زیرا در آن زمان کشتی های آمریکایی برای اینکه از ساحل غربی به شرقی یا بالعکس بروند ناگزیر بودند آمریکای جنوبی را از طریق تنگه ماژلان دور بزنند.
آنها ابتدا به حفر یک کانال در خاک نیکاراگوئه که از پاناماعریض تر بود اما منطقه آن کوهستانی نبود می اندیشیدند.
اما پس از خرید امتیاز فرانسوی ها خاک پاناما را برای حفر کانال انتخاب کردند.
اما در آخرین روزهای قبل آغاز عملیات اجرایی نمایندگان مجلس کلمبیا با این مساله مخالفت کرده و آن را مغایر با حاکمیت خود دانستند.
تئودور روزولت رییس جمهور ایالات متحده بدون کمترین رعایت اصول دیپلماتیک ساکنان پاناما را تشویق به جدایی از کلمبیا کرد.

کشتی های جنگی آمریکا در مقابل بنادر کولون و پاناما لنگر انداختند تا مانع دخالت ارتش کلمبیا شوند.

در روز 3 نوامبر سال 1903 میلادی پاناما جدایی از خاک کلمبیا و استقلال خود را اعلام می کند.

3 روز پس از اعلام استقلال پاناما ، ایالات متحده موجودیت این کشور جدید را به رسمیت می شناسد.
آمریکا فورا قراردادی را با پاناما امضا می کند که بر اساس آن احداث کانال از روز 18 نوامبر 1903 میلادی آغاز می شود.
این پیمان به نام وزیرخارجه ایالات متحده «هی» و مهندس فرانسوی «بونو - واریلا» نامیده شد و بر اساس آن نواری به عرض 10 مایل برای همیشه از خاک پاناما جدا و به مالکیت ایالات متحده در آمد.

این شرایط گستاخانه ، بازتاب سیاست امپریالیستی و خشونت بار ایالات متحده در اوایل قرن بیستم بود : سیاست تئودور روزولت رییس جمهور ایالات متحده و خالق سیاست «چماق بزرگ».

سرانجام پس از سال ها کار طاقت فرسا کانال 75 کیلومتری پاناما در روز 15 اوت سال 1914 میلادی افتتاح شد. کانال پاناما و نوار ده مایلی که کانال در میان آن واقع شده بود به عنوان خاک آمریکا تلقی می شد و مردم پاناما مگر به صورت کارگران کانال حق ورود به آن منطقه را نداشتند.
به این ترتیب در روز 3 نوامبر 1903 میلادی پاناما به تحریک ایالات متحده از خاک کلمبیا جدا شد و استقلال خود را اعلام کرد.

استقلالی که نزدیک به یک قرن در سایه حکومت ایالات متحده بر کانال پاناما قرار داشت و موجب فلاکت فراوانی برای مردم این کشور شد.
دیکتاتوری های نظامی ، تقسیم خاک پاناما در دو سوی کانال که مردم فقط از راه دریا می توانستند به قسمت دیگر کشور خود سفر کنند.
سرانجام با گذشت نزدیک به یک قرن مردم پاناما توانستند حاکمیت خود بر منطقه کانال را بازیابند و به استقلال واقعی دست یابند.

بهرام افتخاری