داستان تبلیـغ در سیستان

گروه تبلیغی جهادی «رسالت» اما مأموریت متفاوتی دارد و علاوه بر تعمیر و ساخت مدرسه، مسجد و تمام آن چیزی که از فعالیت گروه‌های جهادی در ذهن داریم، به تبلیغ دینی می‌پردازد؛ آن هم در جنوب‌شرقی کشور و روستاهای زابل که در آن نیاز ویژه‌ای در این حوزه‌ها حس می‌شود. حجت‌الاسلام مرتضی استقامت جوان 35 ساله‌ای است که مسئولیت گروه جهادی رسالت را دارد؛ جوانی ساکن قم که در سطح دو حوزه تحصیل می‌کند و کارشناسی ارشد تاریخ تشیع دارد. با مؤسس گروهی تبلیغی جهادی رسالت درباره فعالیت‌های این گروه در ماه رمضان امسال صحبت کرده‌ایم.

شکل‌گیری گروه جهادی رسالت به سال 89 بر‌می‌گردد. «آن موقع در جریان سفرهای تبلیغی که به سیستان و بلوچستان می‌رفتیم، به فکر افتادیم یک کار جدی گروهی انجام دهیم که فعالیت‌هایمان باعث کمک به مردم شود و مسائل دینی‌شان نیز جدی‌تر پیگیری شود.» حجت‌الاسلام استقامت برای این کار از طلبه‌های جوان و جهادی‌ای استفاده می‌کند که بیشترشان در سطوح عالی حوزه تحصیل می‌کنند. «اعضایمان عمدتا در قم سکونت دارند و ویژگی مشترکشان، داشتن دغدغه کارهای تبلیغی و جهادی است.»

7 سال فعالیت جهادی مستمر

گروه جهادی رسالت از سال 90 تا‌کنون در ایام تبلیغی گوناگون مانند محرم، رمضان، تابستان، فاطمیه و مناسبت‌های دیگر اردوهایی داشته است. «کار ما بیشتر تبلیغی و فرهنگی است و یکی دو سالی است علاوه بر آن، کارهای تربیتی و دانش‌آموزی، ارتباط با دانشگاه‌ها و حوزویان هر شهر را هم در دستور کار قرار داده‌ایم. در گروهمان نویسنده، پژوهشگر، مبلغ، استاد حوزه و... داریم. همیشه وقتی به روستاها می‌رفتیم، می‌دیدیم به خاطر مسائل معیشتی مردم در عذاب هستند و مهاجرت‌های زیادی می‌کنند. اینها ما را در راهمان مصمم‌تر کرد.» مسئول گروه رسالت می‌گوید قبل از اعزام به هر منطقه‌ای، بانک اطلاعاتی از روستا تهیه می‌شود که این بانک اطلاعاتی در سال‌های آینده هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. «می‌توانم بگویم تا‌کنون به بیشتر مناطق سیستان و بلوچستان
سر زده‌ایم. مردم این منطقه بسیار سختکوش هستند و در مناطق محروم مرزی کشور زندگی می‌کنند. شرایط زندگی‌شان به خاطر موقعیت مکانی‌شان خاص است، چون بادها و توفان‌های 120 روزه را دارند و در کنار آن، گرمای شدیدی هم در منطقه است. این روزها هم جزو سه نقطه گرم کشور است.» مردم سیستان و بلوچستان به خاطر کمبود باران در مضیقه هستند، چون بیشتر کسب و کارشان کشاورزی و کشت گندم و جو است. «باد و خاک اجازه نمی‌دهد درخت در اینجا عمل بیاید، در نتیجه ناچار هستند که گندم و جو بکارند. این محصولات نیاز به آب دارد و متاسفانه نزولات آسمانی به اندازه کافی نیست. مردم سیستان و بلوچستان بسیار خونگرم و مهمان‌نواز هستند و باید به دادشان رسید.»

تقسیم وظایف؛ رمز پیروزی

کاری که گروه جهادی رسالت در سیستان و بلوچستان می‌کند، حل کردن مشکلات مردم و
به عبارتی تسهیل‌گری در مناطق محروم استان است. «در روستاها سعی‌مان این است که از توانمندی‌های خود مردم استفاده کنیم. مثلا از آب‌های متراکم در جهت پرورش ماهی استفاده می‌کنیم یا در محرومیت‌زدایی، تعمیر وسایل و تجهیزات مدارس و مساجد از کارهای مهم ما در هر روستاست. همچنین در حد توانمان خانه‌های مردم را از جهت آبرسانی تجهیز می‌کنیم. بیشتر به روستاهایی می‌رویم که جمعیتی متشکل از سنی و شیعه دارند.» حجت‌الاسلام استقامت می‌گوید: اعضای گروه رسالت پس از ورود به منطقه محروم، به دو گروه تقسیم می‌شوند؛ «گروه اول کارهای تبلیغی، تربیتی، دانش‌آموزی، برپایی نماز جماعت، حلقه‌های معرفتی، مشاوره و... انجام می‌دهند. گروه دوم تسهیل‌گری را به عهده دارند و یکی دو ماشین به روستاهای شناسایی‌شده رفته و فعالیت‌های عمرانی و سخت‌افزاری را پیش می‌برند. مثلا پی‌ریزی مسجد را انجام می‌دهیم و با استفاده از ظرفیت خود مردم، دیوار آن را بالا می‌بریم.» اما این همه کار گروه رسالت نیست و گروه برنامه‌هایی هم برای ارائه خدمات پزشکی به سالمندان و پخش فیلم برای کودکان و نوجوانان و بزرگسالان دارد. «کار دیگرمان این است که در زمان برپایی اردوهایمان، گروه‌های خاصی مانند زندانیان را شناسایی می‌کنیم و برای آنها نیز کارهای فرهنگی و تربیتی انجام می‌دهیم. کارتن‌خواب‌ها را هم در شهر زابل در نظر داریم و به مخروبه‌هایی که معتادان در آن حضور دارند سر می‌زنیم و غذا توزیع می‌کنیم.»

مسجدی برای وحدت

مانیفست این گروه جهادی، مردمی بودن، عدم‌موازی‌کاری با دستگاه‌های دولتی و تسهیل‌گری در کارهای مغفول مانده است. «به عنوان مثال یک نفر بود که خانواده خودش و خواهرش را سرپرستی می‌کرد و بر اثر تصادف فوت کرده بود. چون این خانواده را می‌شناختیم، توانستیم با همکاری با یک وکیل نیکوکار حق اینها را بگیریم و دو خانوار توانستند دیه را دریافت کنند تا در معیشتشان به مشکل برنخورند.» به دلیل حضور در فضای سیستان و بلوچستان، گروه رسالت به فعالیت در حوزه تقریب مذاهب نیز اهتمام ویژه‌ای دارد. «برادران اهل سنت و شیعیان در سیستان و بلوچستان در کنار هم زندگی می‌کنند و بعضا روابط خویشاوندی هم دارند. این روابط می‌تواند به نزدیکی مذهبی هم منجر شود و در روستاها سعی می‌کنیم خدمت‌رسانی برابر و یکسانی به خانواده‌های اهل سنت و شیعه داشته باشیم.» اطعام مردم محروم و رساندن نذورات بانیان خیر به آنها یکی دیگر از کارهای این طلبه‌های جوان است و در ماه رمضان، افطاری ساده با همکاری نیکوکاران به دست مردم می‌رسد. «دو سه سال است که در ماه رمضان جهیزیه هم جمع‌آوری می‌کنیم و سال گذشته توانستیم 12 جهیزیه به خانواده‌های نیازمند تقدیم کنیم. همچنین یکی از فعالیت‌های مهم امسال، ساخت مسجدی مشترک برای شیعیان و
اهل تسنن است. زمین این مسجد فراهم شده و پیگیر دریافت کمک‌های مردمی هستیم تا ساخت آن را آغاز کنیم.»

کمک‌های مردمی، درآمد اصلی گروه

«تشویق نوجوانان و جوانان مناطق محروم به کتابخوانی یکی از فعالیت‌های عمده ماست. یک خودروی ون در اختیارمان است که در آن کتاب‌هایی با موضوعات گوناگون به مردم و بویژه نوجوانان امانت داده می‌شود؛ پس از آن نوجوانان خلاصه‌ای از کتاب را می‌نویسند و برای بچه‌های دیگر می‌خوانند و در ازای آن، جایزه دریافت می‌کنند. با این روش، بچه‌های هر منطقه علاوه بر کتابی که خودشان می‌خوانند، خلاصه 45 کتاب دیگر را هم می‌شنوند.» حجت‌الاسلام استقامت می‌گوید؛ گروه رسالت این آمادگی را دارد که کمک‌های نقدی مردم را دریافت کند و در شبکه‌های اجتماعی گوناگون با آدرس @resalat_zabol حضور دارد. «تاکنون کمک‌های زیادی از طرف مردم شده و عقیده‌مان این است که برای کار حلال، باید از پول حلال استفاده کنیم؛ به همین دلیل کمتر پیش آمده که از پول‌های دولتی و بیت‌المال بهره ببریم. برایمان مطلوب است که خود مردم نیکوکار به هر میزانی که توانش را دارند، به میدان بیایند. در اینستاگرام بتازگی صفحه‌ای با همان آدرس راه‌اندازی کرده‌ایم که شماره حساب حقوقی گروه جهادی رسالت را در آن قرار داده‌ایم.» مسئول گروه رسالت برای آینده فکرهای زیادی دارد و کار جهادی را فعلا ادامه خواهد داد. «یکی از ایده‌هایمان این است که رفت‌وآمدهایمان به سیستان باعث تقویت حوزه‌های علمیه منطقه شود. فکر می‌کنیم تا حدی این اتفاق افتاده و امروز طلبه‌های سیستانی به حدی رسیده‌اند که کم‌کم از حضور ما بی‌نیاز می‌شوند. امیدوارم بتوانیم در این راه موفق شویم.»

محمد وفایی – روزنامه نگار