هلال عید و ابروی یار

همچنان که «پری رو» و «ماهرو» تاب مستوری ندارد و به فرموده مولانا «در ار بندی ، سر از روزن درآرد» ، بالاخره این ماه شوال هم پشت ابر نمی ماند و اگر امشب طالع شود ، فردا عید فطر خواهد بود.

کد خبر: ۱۱۳۹۹۳

آنها که این ماه رمضان را به روزه داری واقعی و اصیل گذرانده اند ، رویت هلال ماه جدید واقعا به دلشان می چسبد و از استهلال ماه لذتی می چشند که مپرس ! آنهایی هم که روزه نگرفتند ، از خجالت سرشان را بالا نمی گیرند که چشمشان به ماه نیفتد مگر این که دلیل موجهی برای روزه خوری داشته بوده باشند که به هر حال زیرچشمی نگاهی به ماه خواهند انداخت و اما هلال عید چه ربطی به ابروی یار دارد؛...
فرمایش حافظ:
هلال عید در ابروی یار باید دید
لابد می گویید که به چشم ! اگر بفهمیم این طرز دیدن ماه یعنی چه و چه جوری هاست راستش ما هم بدمان نمی آید هلال عید را این طوری ببینیم که جناب حافظ می دیده است. عجله نکنید. الان توضیح می دهم. تشبیه روی یار به ماه (یا بالعکس) در طول تاریخ ادبیات عرفانی ما حسن سابقه داشته است و حتی عده ای بودند که روی یار را ماه تر و بهتر از روی ماه اعلام کردند و گفتند که قبلا اشتباه می کردند.
بیت ماه :
دیشب جمال رویت تشبیه ماه کردم
تو به ز ماه بودی ، من اشتباه کردم

کسانی که نگاه عمیق داشته و دارند ، همیشه اوج و عمق فرایض دینی را می بینند. روزه دارانی چنین ، در پایان ماه مبارک (مثل همین امروز دوشنبه) چنان آیینه دلشان صاف و صیقلی می شود که انعکاس لبخند رضایت روی ماه یار را در آن متجلی و قابل مشاهده می بینند. روزه داری که از اول ماه به خاطر یار ازلی و ابدی روزه گرفته و دل به گیسوی او گره زده ، در پایان ماه نیز مشاهده ابروی یار را همان رویت هلال ماه می داند و می بیند.
بیت هلالی :
گیرند همه روزه و من گیسویت
جویند همه هلال و من ابرویت

با این حال الان ستادهای علمی و دینی مخصوص استهلال ماه وجود دارد و با ابزار نجومی جدید ، هلال ماه نو را رصد می کنند تا فردا را روز عید اعلام کنند. فلذا مراقب باشید که گوش به هر منبع ناموثقی نسپارید و هر که گفت ماه را دید ، سریع السیر باور نکنید.
حکایت : می گویند آخر ماه رمضان در محله ای چو افتاد که ماه را دیده اند. یکی از آن میان شروع کرد به پرس وجو از این و آن که بفهمد چه کسی برای اولین بار ماه را رویت کرده است. از قصاب محل می پرسید ، حواله اش می داد به بقال سر کوچه. سراغ بقال می رفت ، حواله اش می داد به صراف دو کوچه بالاتر. صراف هم نشانی علاف سر گذر را به او می داد و... همین طور بگیر و برو جلو!
سرانجام کاشف به عمل آمد که گویا خادم مسجد محل ، اولین کسی بوده که گفته ماه را دیده است. پس شخص جستجوگر به سراغ وی رفت. خادم را که دید ، از تعجب خندید. بنده خدا از ناحیه هر دو چشم کور بود!
در ضمن «ابروی یار» ، زمین تا آسمان با «ابروی یارو» فرق و توفیر دارد. ابروی یارو ، همان بود که ناصرالدین شاه قاجار دید. در شب آخر ماه رمضان به جهت ملاحظه هلال ماه بر فراز بام رفته بود که چشمش به جمال دختر همسایه کاخ همایونی افتاد. فی البداهه فرمود: «در شب عید آن پری رو بی نقاب آمد برون». زبانش بند آمد. مصرع دیگرش را خود آن دختر بعدها پس از شنیدن این حکایت در حضور خود شاه قاجار بر زبان آورد و شعر را تکمیل کرد: «ماه می جستند مردم ، آفتاب آمد برون».
توضیح لازم : هلال ابروی یار را در شب عید فطر در سطح بیکران آسمان می توان رویت کرد و هلال ابروی یارو را فوق فوقش تا سطح سقف بام منزل !
قبلا که عرض کردیم میزان و مقدار تفاوت را...
ماه شناسی : میان ماه ما تا ماه بعضی تفاوت از زمین تا آسمان است